Commentaar van art. 79, WIB 92
Art. 79, WIB 92
| 79/0 | |
| 79/1-4 | |
| 79/5-8 | |
| 79/9 | |
| 79/10 | |
| 79/11 | |
| 79/12 |
Nummer 79/0
Art. 79. - Beroepsverliezen worden niet afgetrokken van het gedeelte van de winst of de baten dat voortkomt uit abnormale of goedgunstige voordelen die de belastingplichtige, in welke vorm of door welk middel ook, rechtstreeks of onrechtstreeks heeft verkregen uit een onderneming ten aanzien waarvan hij zich rechtstreeks of onrechtstreeks in enige band van wederzijdse afhankelijkheid bevindt.
Nummer 79/1
Deze bepaling, die ertoe strekt een middel tot belastingontwijking te bestrijden, heeft tot doel de combinatie te verijdelen waarbij een welvarende vennootschap of een industrieel met belangrijke winst zich meester maakt van een onderneming, waarvan het bestaan door op de balans voorkomende verliezen bedreigd is en door allerlei middelen (inzonderheid aankopen tegen overdreven prijzen of verkopen tegen spotprijzen) aan deze laatste zoveel mogelijk winst overdraagt, die aldus in de begunstigde onderneming kan worden opgeslorpt door de verliezen van het belastbare tijdperk en van vorige belastbare tijdperken.
Nummer 79/2
Art. 79, WIB 92, voorziet tevens in het geval waarin de belanghebbende partijen in de hierboven uiteengezette combinatie in de tegenovergestelde zin van elkaar afhankelijk zijn (Kamer, zitting 1961-1962, doc. 264/1, blz. 72) of allebei afhankelijk zijn van derden.
Nummer 79/3
Uit het gebruik van het woord "belastingplichtige" in art. 79, WIB 92, blijkt dat de wetgever niet alleen het bestaan van een band van afhankelijkheid tussen vennootschappen heeft bedoeld maar ook tussen natuurlijke personen eensdeels, en een vennootschap anderdeels (cf. Kamer, zitting 1961-1962, doc. 264/42, blz. 93). Bovendien slaat die tekst evengoed op baten (art. 23, § 1, 2°, WIB 92) als op winst (art. 23, § 1, 1°, WIB 92).
Nummer 79/4
De winstoverhevelingen, die in art. 79, WIB 92, worden bedoeld, bieden voor de belastingplichtigen het meeste voordeel wanneer ze de mogelijkheid scheppen een beroepsverlies van een aanverwante onderneming, dat anders bij gebrek aan winst niet voor compensatie in aanmerking zou komen, toch te compenseren.
In andere gevallen, kan het voordeel erin bestaan aan een verlieslijdende belastingplichtige voor de overname van zijn kliënteel of andere onlichamelijke activa een overdreven prijs te betalen en zodoende de overnemer in staat te stellen de afschrijvingen op die activa af te trekken van zijn beroepsinkomsten, zonder dat de bij de cessie ontstane meerwaarde ten name van de overlater zou worden belast (ingevolge compensatie met de nog aftrekbare verliezen).
III. ABNORMALE OF GOEDGUNSTIGE VOORDELEN
Nummer 79/5
Wat onder de woorden "abnormale voordelen of goedgunstige voordelen" moet worden verstaan, is nader bepaald in de commentaar op art. 26, WIB 92. De onderrichtingen van 26/7 tot 12 en 26/14 en 15 zijn mutatis mutandis van toepassing inzake art. 79, WIB 92.
Nummer 79/6
Door te preciseren dat de abnormale of goedgunstige voordelen die zijn welke de belastingplichtige "in welke vorm of door welk middel ook, rechtstreeks of onrechtstreeks" verkrijgt, maakt de wettekst het mogelijk laakbare knepen te verijdelen, zelfs indien zij bij interventie van derde ondernemingen worden uitgevoerd.
Nummer 79/7
Om onder de toepassing van art. 79, WIB 92, te vallen, moet het evenwel om werkelijk abnormale of goedgunstige voordelen gaan.
Indien b.v. een industrieel meester wordt van een vennootschap, ten einde de hand te leggen op een kliënteel of op een markt, moet niet noodzakelijk worden beschouwd dat de gerechtvaardigde pogingen die hij zal doen om de toestand van die vennootschap te saneren, voor gevolg hebben dat aan die vennootschap abnormale of goedgunstige voordelen worden verleend.
Nummer 79/8
Er is gevonnist dat :
- een winst abnormaal is zodra zij, zelfs bij een normaal bedrag, slechts kon worden behaald door ongewone procédés of praktijken, die mogelijk of althans gemakkelijker zijn gemaakt door het feit dat het bedoelde bedrijf van een andere onderneming afhankelijk was. Al was de winst, behaald door een belastingplichtige die zich in een band van ondergeschiktheid tegenover een andere onderneming bevond, niet abnormaal hoog ten aanzien van de lasten en investeringen, toch was het batig saldo dat de bedoelde overdracht uiteindelijk heeft gegeven onbetwistbaar abnormaal, daar het op abnormale wijze is verkregen ten gevolge van een overeenkomst die slechts tot doel had de vroegere normaal onverhaalbare verliezen fiscaal goed te maken door een winst die normaal zoals voorheen uit de exploitatie van de overheersende onderneming had moeten voortkomen, over te dragen (Luik, 8.2.1963, NV Craft, bevestigd door Cass., 26.4.1966, Bull. 442, blz. 1073);
- de wetgever de compensatie van beroepsverliezen heeft afgeschaft in zover de voordelen en baten die rechtstreeks of zijdelings van de overheersende onderneming voortkomen, onder economisch abnormale omstandigheden verkregen zijn, ook al waren de aangewende middelen of procédés niet ongeoorloofd en al waren zij niet door simulatie aangetast (Cass., 26.4.1966, NV Craft, Bull. 442, blz. 1073).
IV. BANDEN VAN WEDERZIJDSE AFHANKELIJKHEID
Nummer 79/9
Dienaangaande wordt verwezen naar 26/4 tot 6.
Nummer 79/10
De gevolgen van de toepassing van art. 79, WIB 92 kunnen als volgt worden geïllustreerd :
Voorbeeld
In aanmerking te nemen goedgunstig of abnormaal voordeel : 50
Eerste veronderstelling :
Er zijn geen vorige beroepsverliezen te compenseren
| Fiscaal resultaat van het jaar 1995 (inbegrepen het abnormaal of goedgunstig voordeel) | Gevolgen |
| 125 | Geen toepassing van art. 79, WIB 92 |
| 40 | Toepassing van art. 79, WIB 92 : - Te belasten : 50 - Over te dragen fiscaal verlies van het jaar 1995 : 40 - 50 = - 10 |
| - 10 | - Toepassing van art. 79, WIB 92 : - Te belasten : 50 - Over te dragen fiscaal verlies van het jaar 1995 : (-10) + (-50) = - 60 |
Tweede veronderstelling : Er zijn vorige beroepsverliezen te compenseren
| Fiscaal resultaat van het jaar 1995 (inbegrepen het abnormaal of goedgunstig voordeel) | Vorige beroepsverliezen |
| Jaar 1991 : 40 Jaar 1992 : 30 Jaar 1993 : 50 Jaar 1994 : 30 Totaal van de te compenseren beroepsverliezen : 150 | |
| Gevolgen | |
| 275 | Geen toepassing van art. 79, WIB 92 : Te belasten : - Fiscaal resultaat : 275 - Te compenseren vorige beroepsverliezen : - 150 ----- 125 |
| 125 | Toepassing van art. 79, WIB 92 : - Te belasten : 50 - Te compenseren vorige beroepsverliezen : (125 - 50) = 75 - Vorige beroepsverliezen : - 150 Saldo van de over te dragen vorige beroepsverliezen : - 75 |
| 40 | Toepassing van art. 79, WIB 92 : - Te belasten : 50 - Over te dragen fiscaal verlies van het jaar 1995 : (40 - 50) = - 10 - Vorige over te dragen beroepsverliezen : - 150 Totaal van de over te dragen beroepsverliezen : - 160 |
| - 10 | Toepassing van art. 79, WIB 92 : - Te belasten : 50 - Over te dragen fiscaal verlies van het jaar 1995 : (-10) + (-50) = - 60 - Vorige over te dragen beroepsverliezen : - 150 Totaal van de over te dragen beroepsverliezen : - 210 |
Nummer 79/11
Een industrieel A exploiteert persoonlijk een schoenfabriek doch bezit tevens 90 % van de aandelen van een leerlooierij met de rechtsvorm van een NV, waar de schoenfabriek haar leder koopt. De machtspositie van A in de NV maakt het mogelijk, door b.v. te lage facturatie van het geleverde leder, de verliezen van de schoenfabriek aan te zuiveren ten koste van de resultaten van de leerlooierij (NV). Evenzo kan bij verlies in de leerlooierij in omgekeerde zin winst worden overgeheveld door aan de schoenfabriek leder tegen te hoge prijs aan te rekenen.
De aldus overgehevelde winst is belastbaar ten name van degene die ze verkrijgt. Op het gedeelte van de winst dat overeenstemt met deze "abnormale of goedgunstige voordelen" mogen geen verliezen worden aangezuiverd.
Nummer 79/12
Er wordt aangestipt dat de toepassing van art. 79, WIB 92 - gelet op het beoogde doel - niet verantwoord is wanneer de onderneming die het abnormale of goedgunstige voordeel heeft toegekend, een in het buitenland gevestigde onderneming is waarvan de inkomsten niet aan de Belgische belastingen onderworpen zijn (gevallen waarin geen ontduiking van Belgische belastingen kan voorkomen).