Parlementaire vraag nr. 1005 van de heer Dieter Vanbesien van 27.04.2022
Kamer, Vragen en Antwoorden, 2021-2022, QRVA 55/087 d.d. 09.06.2022, blz. 94
Tax shelter regeling
VRAAG (van de heer Vanbesien)
Op 1 juni 2021 heeft collega Benoît Piedboeuf een parlementaire vraag gesteld over de tax shelter regeling voor audiovisuele kunsten. Uit uw antwoord bleek onder meer dat voor de periode 2015 tot 2020 er in totaal 36.142 raamovereenkomsten werden gesloten onder de tax shelter, voor investeringen ter waarde van meer dan 1 miljard euro. Ten tijde van de opmaak van uw antwoord leverde de administratie naar aanleiding van deze overeenkomsten 393 attesten af, wat overeenkomt met amper 3 % van de gesloten raamovereenkomsten. De voorlopige fiscale vrijstelling van de belastbare winst door de tax shelter regeling wordt slechts definitief nadat de administratie een fiscaal attest toekent. Aangezien de tax shelter regeling complex is en het attest kan worden toegekend voor een bedrag dat minder bedraagt dan dat de partijen waren overeengekomen, ontstaat er intrinsiek een situatie van een grote complexiteit en onzekerheid. Getuige hiervan de toename in het aantal tussenpersonen die betrokken zijn bij de tax shelter regeling. Deze complexiteit betekent ook extra werk voor de administratie, die zoals gezegd kampt met een ernstige achterstand. De achterstand en grote onzekerheid moeten worden opgelost indien de tax shelter regeling werkelijk de audiovisuele kunsten en podiumkunsten wil ondersteunen. Volgens de inventaris van de federale fiscale uitgaven vertegenwoordigde de tax shelter regeling voor audiovisuele kunsten een bedrag van 79 miljoen euro in 2016, 95 miljoen euro in 2017, 90,5 miljoen euro in 2018, en 23,8 miljoen euro in 2019 aan minderontvangsten. Voor de podiumkunsten bedroeg dit in 2016 2,4, in 2017 6,44, in 2018 8,66 en in 2019 10,81 miljoen euro. 1. a) Hoeveel raamovereenkomsten werden de laatste vijf jaar, per jaar gesloten onder de tax shelter voor audiovisuele kunsten? b) Graag ook dezelfde cijfers voor de tax shelter podiumkunsten. c) Kunt u meedelen hoeveel verschillende investeerders, aanvragers en producties betrokken zijn bij de bovenstaande raamovereenkomsten? d) Kunt u meedelen hoeveel raamovereenkomsten er werden gesloten per taalrol? Kunt u ook het bedrag van de investeringen, en het aantal afgeleverde attesten en de waarde die ze vertegenwoordigen opdelen per taalrol? 2. Welk bedrag aan investeringen vertegenwoordigen deze overeenkomsten en met welk beoogd bedrag aan vrijstelling van de belastbare winst komt dit overeen? Graag ook deze cijfers opgedeeld per jaar en voor beide sectoren. 3. Hoeveel raamovereenkomsten kregen vandaag reeds een fiscaal attest van de administratie? Bij hoeveel van deze attesten werd er overgegaan tot een proportionele vermindering van de fiscaal aftrekbare winst door het niet-naleven van bepaalde voorwaarden? Kunt u deze laatste attesten opdelen per reden waarom er werd overgegaan tot een vermindering? Bij hoeveel raamovereenkomsten werd er geen attest afgeleverd? 4. Wat is vandaag de gemiddelde duurtijd tussen het sluiten van een raamovereenkomst onder de tax shelter regeling en het toekennen van een attest? Hoeveel attesten werden er toegekend binnen de termijn van vier jaar? Is er sinds de hervorming van de regeling zicht op een afname van deze termijn? Indien niet, hoe bent u van plan om deze evolutie aan te pakken? 5. a) Kunt u een overzicht geven van het aantal raamovereenkomsten die nog niet hebben geleid tot een fiscaal attest, maar die momenteel wel actief worden behandeld door de administratie? b) Over hoeveel raamovereenkomsten gaat het en welk aandeel hebben zij in het totaal van het aantal raamovereenkomsten dat nog moet worden gecontroleerd? c) Hoeveel van de raamovereenkomsten die momenteel worden gecontroleerd zijn "problematisch", namelijk dat een of meerdere voorwaarden niet werd nageleefd voor de toekenning van het totaalbedrag? d) Kunt u voor de afgeleverde attesten die slechts gelden voor een lager dan voorzien fiscaal voordeel en voor de raamovereenkomsten die momenteel nog worden behandeld maar waarbij het duidelijk is dat een lager bedrag zal worden toegekend, meedelen: - bij welk aandeel de verantwoordelijkheid ligt bij de diegene die geniet/genoot van de investering; - bij welk aandeel de verantwoordelijkheid ligt bij de investeerder? e) Heeft u een zicht op het aantal raamovereenkomsten binnen de tax shelter regeling die hebben geleid tot rechtszaken? Bij hoeveel van deze rechtszaken was de Belgische Staat partij? Baart het aantal zaken u zorgen? 6. Door de complexiteit werkt de tax shelter vaak met tussenpersonen die de bedrijven vertegenwoordigen en nagaan of de voorwaarden van de tax shelter regeling en de raamovereenkomst wel worden nageleefd. a) Kunt u per jaar meedelen in hoeveel raamovereenkomsten er gebruik werd gemaakt van tussenpersonen? Is er sprake van een grote toename en had u dit verwacht? b) Gelooft u dat de tax shelter regeling de rol en aansprakelijkheid van de tussenpersoon beter zou moeten formaliseren? 7. Hoe verklaart u de terugval in de minderontvangsten voor het jaar 2019? Verwacht u een terugkeer naar de eerdere fiscale uitgaven voor de tax shelter regeling? 8. a) Kunt u stilstaan bij het financiële belang van de tax shelter regeling voor de audiovisuele kunsten en podiumkunsten vandaag? b) Welk aandeel vertegenwoordigen de investeringen via de tax shelter regeling in de totale middelen van de audiovisuele kunsten en de podiumkunsten? Graag opgedeeld per jaar. Indien uw administratie niet beschikt over de juiste cijfers had ik graag een ruwe schatting in samenspraak met bijv. de Vlaamse overheid of betrokken culturele organisaties. c) Gelooft u dat u kunt overgaan tot een gedegen evaluatie van de tax shelter regeling indien u niet beschikt over het antwoord op de bovenstaande cijfers?
ANTWOORD (van de Minister van Financiën)
1.a) en 1.b) Hieronder vindt u het aantal raamovereenkomsten per sector over de laatste 5 jaar.
| 2021 | 2020 | 2019 | 2018 | 2017 | |
| Audio | 2669 | 3206 | 3950 | 4051 | 5107 |
| Podium | 987 | 955 | 1728 | 1801 | 1682 |
| Totaal | 3656 | 4161 | 5678 | 5852 | 6789 |
1. c) Hieronder vindt u op hoeveel verschillende investeerders, productievennootschappen en producties het bovenstaande betrekking heeft.
| 2021 | 2020 | 2019 | 2018 | 2017 | |
| 1nvesteerders | 2870 | 3204 | 4131 | 4307 | 4633 |
| Productievennootschappen | 310 | 226 | 232 | 236 | 204 |
| Producties | 1070 | 819 | 1045 | 1046 | 809 |
1. d) Cijfers over de taalrol van de investeerder zijn pas beschikbaar vanaf 2020.
ROpertaalrol | 2021 | 2020 |
| NL | 2526 | 2996 |
| FR | 1130 | 1165 |
| Investeringenpertaalrol | 2021 | 2020 |
| NL | 115.396.787,76 € | 145.746.311, 11 € |
| FR | 65.354.380,63 € | 29.441.838,69 € |
| Theoretischewaarde fiscaal attest per taalrol | 2021 | 2020 |
| NL | 239.320.431,76 € | 302.262.054,08 € |
| FR | 135.537.902,69 € | 61.059.182,70 € |
Gegevens per taalrol over het aantal afgeleverde attesten en de waarde die ze vertegenwoordigen zijn niet beschikbaar.
2. Hieronder vindt u het bedrag van de investeringen en de overeenstemmende fiscale vrijstelling per sector over de laatste 5 jaar.
| Investering | 2021 | 2020 | 2019 | 2018 | 2017 |
| Audio | 142.719.648,39 € | 145.746.311,12 € | 146.416.325,07 € | 142.929.893,92 € | 159.456.753,75 € |
| Podium | 38,031.520,00 € | 29.441.838,69 € | 48.582.613,55 € | 41.604.234,58€ | 36.754.376,13 € |
| Totaal | 180.751.168,39 € | 175.188.149,81 € | 194.988.938,62 € | 184.534.128,50 € | 196.211.129,87 € |
| Beoogde fiscale vrijstelling | 2021 | 2020 | 2019 | 2018 | 2017 |
| Audio | 600.849.719,72 € | 613.591.969,81 € | 521.242.117,25 € | 508.830.422,36 € | 494.315.936,61 € |
| Podium | 160.112.699,20 € | 123.950.140,88 € | 172.954.104,24 € | 148.111.075,10€ | 113.938.566,00 € |
| Totaal | 760.962.418,92 € | 737.542.110,69 € | 694.196.221,49€ | 656.941.497,46 € | 608.254.502,61 € |
3. Voor de periode 2015 tot en met 2021, dus sinds het in voege treden van het nieuw systeem tax shelter, werden er in totaal 39.832 raamovereenkomsten neergelegd bij de cel Tax Shelter. Hiervan werden er alvast 20.485 geattesteerd, dit is voor alle raamovereenkomsten afgesloten in 2015, 2016 en 2017. Ik dien er u op te wijzen dat het door u vermelde aantal van 393 en het percentage van 3 % slaat op het aantal verminderde attesten m.b.t. de raamovereenkomsten van 2015 en 2016 en niet op het aantal afgeleverde attesten.
Het werkelijk aantal afgeleverde attesten ligt overigens hoger vermits er ook al attesten werden uitgereikt m.b.t. raamovereenkomsten van 2018 en later. Cijfermateriaal m.b.t. deze attesten is niet onmiddellijk beschikbaar vermits dit geregistreerd wordt op projectbasis en niet op jaarbasis. Het tax shelter attest wordt immers slechts uitgereikt op aanvraag door de in aanmerking komende productievennootschap op basis van de aangemelde raamovereenkomst en de uitgaven die zijn verricht voor de uitvoering van de productie en de exploitatie van het in aanmerking komend werk (art. 194ter, § 7 WIB 92). De in aanmerking komende productievennootschap moet m.a.w. bij de cel Tax Shelter een controledossier voor het bewuste werk indienen. Het attest kan ook pas uitgereikt worden nadat de bevoegde Gemeenschap het voltooiingsattest heeft afgeleverd. Het is mogelijk dat voor één en hetzelfde werk raamovereenkomsten in verschillende jaren worden afgesloten. Het project wordt natuurlijk in zijn totaliteit gecontroleerd ermee rekening houdend dat het tax shelter attest moet afgeleverd worden uiterlijk op 31 december van het vierde jaar volgend op het jaar van afsluiten van de raamovereenkomst.
Voor de periode 2015 tot en met 2021 werden 846 attesten verminderd of niet afgeleverd, waarvan 195 betrekking hadden op raamovereenkomsten afgesloten in 2015, 198 betrekking hadden op raamovereenkomsten in 2016 en 453 op raamovereenkomsten in 2017. Dit komt dus neer op nauwelijks 4,1 %.
Omwille van de controle op projectbasis kan de door u gevraagde opdeling per reden van vermindering niet aangeleverd worden. De voornaamste reden is echter veelal het niet realiseren van de vereiste uitgaven.
Voor 26 projecten werd geen enkel attest afgeleverd, het gaat om 367 raamovereenkomsten.
4. De gemiddelde duurtijd tussen het afsluiten van de raamovereenkomst en de uitreiking van het attest bedraagt 3,5 jaar. Zoals gezegd kan het attest pas uitgereikt worden na indiening van het controledossier en het blijkt dat productievennootschappen meer en meer tot het vierde jaar wachten om dat dossier in te dienen. De cel Tax Shelter meldt mij dat in januari laatstleden nog 310 dossiers moesten ingediend worden met raamovereenkomsten waarvoor de termijn van 4 jaar in 2022 verstrijkt. Het is evident dat hierdoor de werkzaamheden van de cel constant onder grote druk staan en de controle en dus de aflevering van de attesten in eerder ingediende dossiers (waarvoor de 4 jaar nog niet verstrijkt) vertraging oploopt.
Desalniettemin heeft de cel Tax Shelter altijd de wettelijke termijn voor het afleveren van de tax shelter attesten gerespecteerd. Alle attesten worden dus toegekend binnen de termijn van 4 jaar.
Mijn administratie ontwikkelt momenteel een applicatie die de manuele administratieve werkzaamheden volledig zal automatiseren. Verder is het de bedoeling een termijn voor het indienen van het controledossier wettelijk te verankeren.
5. a)b)c) Zoals gezegd gebeurt de controle op projectbasis, cijfergegevens op niveau van de individuele raamovereenkomsten zijn bijgevolg tijdens het stadium van de controle niet beschikbaar.
Er zijn momenteel 540 dossiers in behandeling bij de administratie. Hoeveel van deze projecten problemen zullen geven op het vlak van uitreiking van attesten is momenteel nog niet geweten, de balans wordt opgemaakt op het einde van het jaar.
5. d) De verantwoordelijkheid voor een verminderd of geweigerd attest ligt altijd bij de productievennootschap.
5. e)Verzoekschriften inzake tax shelter worden door de productievennootschappen eveneens ingediend op projectbasis, er zijn geen cijfers beschikbaar over het aantal raamovereenkomsten die in deze verzoekschriften begrepen zijn. Tot op heden werden 129 verzoekschriften ontvangen die door mijn administratie op een deskundige manier behandeld worden. Ik heb geen zicht op het aantal rechtszaken ingeleid door investeerders.
6. Hieronder vindt u hoeveel raamovereenkomsten werden afgesloten via een tussenpersoon over de laatste 5 jaar.
| 2021 | 2020 | 2019 | 2018 | 2017 | |
| Via tussenpersoon | 3488 | 3972 | 5349 | 5525 | 5852 |
| In% | 95% | 95% | 94% | 94% | 91 % |
Op basis van deze cijfers kan het belang van de tussenpersonen niet ontkend worden. Dit impliceert dat hun rol goed moet gekaderd worden.
7. Momenteel wordt de berekening van verschillende fiscale uitgaven m.b.t. de vennootschapsbelasting herzien, waaronder ook de fiscale uitgave met betrekking tot de tax shelter. Uit deze nieuwe beoordeling blijkt dat er geen terugval van deze fiscale uitgave is voor het jaar 2019. In onderstaande tabel kan de update teruggevonden worden.
| Fiscale uitQave | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 |
| Audio | 191,41 | 154,35 | 170,23 | 166,9 | 174,12 |
| Podium | 3,16 | 10,87 | 16,67 | 24,45 | |
| Totaal | 191,41 | 157,51 | 181,1 | 183,68 | 198,57 |
In miljoen€
8. De FOD Financiën heeft geen volledig overzicht van de totale middelen waarover de audiovisuele kunsten en podiumkunsten beschikken.
