Parlementaire vraag nr. 55009313C van de heer Jan Bertels, nr. 55009369C van de heer Kurt Ravyts, nr. 55009853C van de heer Ahmed Laaouej en vraag nr. 55009899C van de heer Marco Van Hees d.d. van 20.10.2020
Kamer, Integraal Verslag – Commissie voor de Financiën, 2019-2020, CRIV 55 COM 282 d.d. 20.10.2020, blz. 43
Schrapping van de Kaaimaneilanden van de zwarte lijst van belastingparadijzen
De EU-beslissing om de Kaaimaneilanden van de lijst van belastingparadijzen te schrappen
De schrapping van de Kaaimaneilanden van de Europese zwarte lijst
De schrapping van de Kaaimaneilanden en Oman van de zwarte lijst van de Europese Unie
VRAAG (van de Bertels)
Mijnheer de minister, de Europese ministers van Financiën hebben onlangs besloten om de Kaaimaneilanden en Oman van de zwarte lijst van belastingparadijzen te halen. De Kaaimaneilanden belandden eerder dit jaar op de Europese lijst, maar volgens de Europese Unie heeft het Britse overzeese gebied intussen de noodzakelijke fiscale hervormingen doorgevoerd.
De Kaaimaneilanden waren in februari het eerste Britse overzeese gebied dat op de zwarte lijst belandde nadat het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie had verlaten. Omdat de Kaaimaneilanden hun wetgevend kader voor collectieve investeringsfondsen hebben aangepast, worden ze nu opnieuw van de lijst gehaald.
Klopt dat? Waarom werd die beslissing genomen? Was de aanpassing van de wetgeving voldoende?
Wat was het standpunt van België tijdens de discussie op het Europese niveau? Is België geen voorstander van strengere criteria voor de verwijdering van de vermelding op de zwarte lijst van belastingparadijzen? Die lijst van belastingparadijzen is er niet voor niets gekomen op het Europees niveau.
VRAAG (van de Ravyts)
Mijnheer de minister, de zwarte lijst werd voor het eerst opgesteld in december 2017 voor landen en gebieden buiten de Europese Unie. Het gaat om landen en regio's waar de autoriteiten bijna geen vennootschapsbelasting heffen, niet transparant zijn en onwelwillend staan tegenover de strijd tegen belastingontwijking.
Op 6 oktober 2020 hebben de EU-ministers van Financiën de Caraïbische eilanden Anguilla en Barbados toegevoegd aan de zwarte lijst van belastingparadijzen. De Kaaimaneilanden en Oman werden van de lijst geschrapt. De lijst wordt blijkbaar tweemaal per jaar herzien. In de zogeheten land specifieke aanbevelingen van de Europese Commissie wordt elk jaar aangedrongen op belastinghervormingen. EU-commissaris Gentiloni, bevoegd voor belastingen, is bereid te onderzoeken of EU-landen op een formelere wijze kunnen worden aangesproken op hun belastinggedrag en wil naar manieren zoeken om het nationale belastingbeleid te screenen op agressieve planning en belastingontwijking.
Er wordt zelfs van uitgegaan dat de CSR's een rol zullen spelen bij de beoordeling van de staatsteun uit het Europees Herstelfonds. Wat heeft dat er in godsnaam mee te maken, zult u zeggen? Dit toont duidelijk een evolutie aan naar een grotere rol voor de Europese CSR's bij de verdeling van het Europees Herstelfonds en dus eigenlijk bij belastinginning.
Wat was de positie van België over de Kaaimaneilanden, die blijkbaar een andere richting is dan de richting die Gentiloni wil inslaan?
VRAAG (van de Laaouej)
De Europese Commissie heeft de Kaaimaneilanden van de zwarte lijst van belastingparadijzen geschrapt. Dat land werd in februari 2020 op die lijst geplaatst nadat de Commissie had vastgesteld dat het geen gepaste maatregelen had getroffen met betrekking tot de instrumenten voor collectieve beleggingen.
Welke redenen worden er aangevoerd voor die beslissing? Dat land staat immers bekend om de ondoorzichtigheid van zijn offshore financiële systemen: vanwaar die incoherentie? Wat zult u ondernemen om deze situatie recht te zetten en een begrijpelijker standpunt te verdedigen op het Europese niveau?
VRAAG (van de Van Hees)
Marco Van Hees (PVDA-PTB): Volgens de Europese Commissie zijn de Kaaimaneilanden hun engagementen om een schadelijk belastingregime af te schaffen en de fiscale transparantie te vergroten, nagekomen. De beslissing om dat land van die lijst te schrappen heeft tot verbijstering geleid.
Wat is het standpunt van België daarover? Uit de regeringsverklaring bleek de ambitie om te strijden tegen belastingparadijzen. Wat zult u doen opdat die Europese beslissing herzien wordt? Moeten de landen werkelijk op hun beloftes beoordeeld worden? Zullen de Kaaimaneilanden op de Belgische lijst van belastingparadijzen blijven staan? Waarom staat Oman niet op die lijst?
ANTWOORD (vanMinister Vincent Van Peteghem)
Mevrouw de voorzitster, in februari 2020 werden de Kaaimaneilanden en Oman opgenomen in de Europese lijst van niet-coöperatieve rechtsgebieden. Voor de Kaaimaneilanden gebeurde dat, omdat de wetgeving met betrekking tot de collectieve beleggingsfondsen niet voldeed aan het criterium inzake het bestaan van een werkelijke economische activiteit. Voor Oman was dat, omdat het niet voldeed aan de criteria inzake de automatische uitwisseling van inlichtingen en ondertekening en bekrachtiging van het multilateraal verdrag inzake wederzijdse administratieve bijstand.
De Kaaimaneilanden hebben hun wetgeving in overeenstemming gebracht met dat criterium en konden zodoende worden verwijderd van de Europese lijst van niet-coöperatieve rechtsgebieden. Oman heeft op zijn beurt wetgeving goedgekeurd die de automatische uitwisseling van inlichtingen mogelijk maakt en het verdrag inzake wederzijdse administratieve bijstand bekrachtigd. Het kon dus ook verwijderd worden van de Europese lijst van niet-coöperatieve rechtsgebieden.
België heeft van bij de start in 2016 van de werkzaamheden aan de EU-lijst van niet-coöperatieve derdelanden voor belastingsdoeleinden constructief meegewerkt aan ambitieuze en objectieve criteria, om de druk op tax havens te verhogen. In een EU-context staan wij sterker, om veranderingen teweeg te brengen en te komen tot een wereldwijd level playing field inzake belastingnormen.
De toepassing van de criteria inzake transparantie en fair taxation en de implementatie van de OESO base erosion profit shifting of BEPS-standaarden dienen mee te evolueren, zodat de EU-lijst een maximumeffect sorteert. In dat kader werkt België mee aan de plannen die de Europese Commissie op 15 juli 2020 lanceerde onder de noemer tax good governance.
Er moet worden opgemerkt dat de aanbevelingen die in 2019 en 2020 aan België werden gericht, geen aanbevelingen voor belasting hervorming met betrekking tot de strijd tegen belastingontduiking of agressieve belastingontwijking bevatten.
Tijdens de onderhandelingen over het Europees Herstelfonds heeft België ervoor geijverd dat een betrokken land zelf de aanbevolen hervormingen kan kiezen die volgens het land best voldoen aan de doelstellingen van het Europees Herstelfonds, met de nadruk op het belang van een dialoog met de Europese Commissie daarover. Dat gebeurde vanuit de visie dat alle economische hervormings-aanbevelingen evenwaardig zijn en er op economisch herstel moet worden gefocust, in het bijzonder op hervormings- en investerings-maatregelen met een blijvend effect op onze economie. Budgettaire en fiscale hervormingen dienen met andere woorden niet meer belang te krijgen dan andere economische hervormingsaanbevelingen in het kader van het Europees Herstelfonds.
Tijdens de bijwerking van de in artikel 179 van het koninklijk besluit bedoelde lijst beschikten de Kaaimaneilanden niet over een vennootschapsbelastingsstelsel. Deze criteria zijn niet dezelfde als die voor de opname in de lijst van Oman voldeed ten tijde van de laatste actualisering niet aan de criteria van artikel 307 van het WIB 1992. Volgens de gegevens van het IBFD had Oman een vennootschapsbelastingsstelsel. Sindsdien werden de criteria gewijzigd en het is niet uitgesloten dat Oman in de toekomst toch op die lijst belandt.
CONCLUSIE
Jan Bertels (sp.a): Mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoord.
In de commissie voor Financiën hebben wij de jongste maanden heel goed samengewerkt met uw voorganger, wanneer het ging over de strijd tegen fiscale fraude, in het bijzonder tegen vennootschappen die actief zijn in belastingparadijzen, landen waarin er minder nauw wordt omgesprongen met de correcte inning van belastingen. Zo hebben wij de criteria in dat verband uitgebreid.
Ik twijfel niet aan een even goede samenwerking met u rond het dossier van de niet-coöperatieve rechtsgebieden. België moet, zoals steeds, ambitieus blijven op het vlak van tax good governance. De richtlijnen, regels en criteria moeten wij strikter maken met het oog op meer fiscale rechtvaardigheid op internationaal niveau. Daar hebben België en Europa alleen maar bij te winnen.
Kurt Ravyts (VB): Mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoord.
Fiscale rechtvaardigheid is ook belangrijk voor ons. De collega verwijst terecht naar enkele wetsontwerpen die uw voorganger in het voorjaar en de zomer in het Parlement in COVID-19-context heeft voorgelegd en waarin hij volmondig de kaart trok tegen de belasting paradijzen. Wij hebben de teksten ter zake uitdrukkelijk gesteund, niet op de karikaturale manier waarin sommige fracties weleens dreigen te vervallen, maar wel op een nuchtere, zakelijke manier.
Bedankt voor uw technische toelichting bij de criteria. Het is niet altijd gemakkelijk om als parlementslid een zicht te krijgen op de technische aspecten van de lijst van niet-coöperatieve rechtsgebieden.
Ahmed Laaouej (PS): Er is de dynamiek van de Europese juridische institutionele ontwikkelingen, met bepaalde criteria die overigens misschien te laks zijn, maar er is ook de manier waarop wij ons fiscale grondgebied beschermen. We moeten ervoor zorgen dat de Kaaimaneilanden op de lijst van belastingparadijzen blijven staan. Op het Europese niveau moet een scherpzinnige screening behouden blijven. Een Staat kan enigszins doen alsof hij meewerkt en toch een fiscaal aantrekkelijk land blijven. U moet eraan herinneren dat het tijd is om belastingontduiking en belastingontwijking door fiscale optimalisatie te bestrijden.
Marco Van Hees (PVDA-PTB): Mijnheer de minister, u stemt eigenlijk in met de beslissing van de Europese Unie om de Kaaimaneilanden van de zwarte lijst te schrappen, terwijl uw regering beweert dat ze de strijd aanbindt met de belasting paradijzen. U kijkt naar kleine wetswijzigingen die het land belooft, zonder de feiten onder ogen te zien: dit is het ergste belastingparadijs ter wereld!
Het systeem van de zwarte lijsten werkt niet.
Ik vraag u om werkelijk de strijd aan te gaan met de belasting paradijzen, mijnheer de minister!