Parlementaire vraag nr. 3798 van mevrouw Govaerts en nr. 3871 van mevrouw Van Lombeek-Jacobs en vraag nr. 3903 van de heer Goyvaerts van 19.10.2004

VRAAG 04/3798

Beknopt Verslag, Kamercommissie Financiën, Com 358, blz. 9-13

Belastinghervorming - Gesplitste voorafbetaling

VRAAG (nr. 3798 van mevrouw Govaerts)

In een brief van de dienst Voorafbetalingen die in september werd verstuurd, staat de minister bij wijze van uitzondering toe dat de gezamenlijk gedane voorafbetalingen van het eerste en tweede trimester worden verdeeld tussen twee echtgenoten of samenwonenden op de door hen gewenste wijze. Daartoe moest ten laatste op 1 oktober een ingevulde vragenlijst bij de dienst toekomen, maar weinig mensen begrepen dat zo.

Hoeveel brieven werden verstuurd? Hoeveel werden er ingevuld en tijdig teruggestuurd? Hoeveel ambtenaren werden hiermee belast?

VRAAG (nr. 3871 van mevrouw Van Lombeek-Jacobs)

Ik verneem eveneens dat de administratie van Financiën de belastingplichtigen die voorafbetalingen doen sinds enkele weken een brief stuurt waarin hen wordt gevraagd welk precies bedrag voor elk van de echtgenoten mag worden verrekend.

Wat is daarvan de reden? Is er een verband met de individualisering van de uitgaven en inkomsten die vanaf dit jaar geldt?

Welk standpunt zal het departement Financiën ter zake innemen? Zal de verrekening van de voorafbetalingen geschieden op grond van de door de belastingplichtigen aangegeven verdeling? Zal specifieke computersoftware worden ontwikkeld en zo ja, zal de verrekening in het voordeel van de belastingplichtige worden berekend?

Welke maatregelen zullen ter zake worden getroffen, en binnen welke termijn?

VRAAG (nr. 3903 van de heer Goyvaerts)

Er bestaat veel onduidelijkheid over de nieuwe regeling van de splitsing van de voorafbetalingen. Voor het eerste en tweede trimester kon voor 1 oktober een formulier worden ingevuld om de vrije verdeling van de voorafbetalingen mogelijk te maken maar niet iedereen heeft die brief ontvangen en de meeste mensen wisten niet hoe ze de brief correct konden invullen. Bovendien lees ik in de pers dat de minister ook in het derde trimester de keuze laat. Waarom werd de nieuwe regeling niet gewoon ingevoerd voor de inkomsten van 2005?

De minister wil het fiscaal stelsel vereenvoudigen, maar nu moet iedereen individueel bepalen hoe de verdeling van de inkomsten van de beide partners moet gebeuren en moet elk dossier individueel worden bekeken. Dat is geen vereenvoudiging. Waarom wordt een overschot aan voorafbetalingen bij de ene partner niet automatisch toegekend aan de andere partner?

ANTWOORD (van de heer Jamar, Staatssecretaris)

Er werden zowat 190.000 brieven verstuurd aan de betrokken belastingplichtigen. Dat vereiste veertig mandagen voor de administratie. Voor de behandeling van de aanvragen wordt op 200 mandagen gerekend, verdeeld over tien personen, en supplementair 1.200 telefonische oproepen per dag. Op 1 oktober 2004 was de dienst in het bezit van 150.000 ingevulde vragenlijsten.

Er komen dagelijks formulieren, e-mails en faxen binnen. In de persmededeling van 21 september wordt de antwoordtermijn immers verlengd tot 29 oktober 2004.

Nu kom ik bij de vraag van mevrouw Van Lombeek. De bij de wet van 10 augustus 2001 ingevoerde hervorming van de personenbelasting heeft de neutraliteit van de belasting ten aanzien van de samenlevingsvorm concreet gestalte gegeven. De algemene toepassing van het principe van decumulatie van de inkomsten van personen die gemeenschappelijk worden belast geldt ook voor de berekening van de belasting en dus voor de berekening van de belastingvermeerdering indien er niet of onvoldoende vooraf werd betaald evenals voor de berekening van de bonificatie in geval van voorafbetaling.

Vanaf belastingjaar 2005 worden de aan de voorafbetaling gekoppelde vermeerdering en bonificatie berekend voor elke echtgenoot of wettelijk samenwonende op grond van diens eigen inkomsten en voorafbetalingen die hij in zijn eigen naam heeft gedaan, wat duidelijk uit de wet blijkt. De enige uitzondering op dit principe betreft de helpende echtgenoot, beschreven in artikel 86 van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 92, bij wie de door de geholpen echtgenoot te veel betaalde voorafbetalingen automatisch worden bijgeteld. Omdat nog niet alle belastingplichtigen hiervan op de hoogte blijken te zijn, mogen echtgenoten en wettelijk samenwonenden die voorafbetalingen voor het eerste en tweede trimester hebben gedaan deze uitzonderlijk naar believen onder elkaar verdelen met behoud van de voordelen van het trimester waarin de voorafbetalingen werden gedaan. De betrokken gezinnen hebben een brief gekregen met het verzoek de aanvraag tot herverdeling voor 1 oktober 2004 terug te sturen. Die termijn werd verlengd tot 29 oktober 2004 en de stortingen voor het derde trimester die reeds zouden zijn uitgevoerd kunnen op dezelfde manier door de dienst van de voorafbetalingen worden behandeld zodra de belastingplichtigen hiervan in het antwoordformulier melding maken.

De bij ontvangst van de brief al uitgevoerde voorafbetalingen voor het derde kwartaal van 2004 worden op dezelfde wijze behandeld als de voorafbetalingen voor eerste twee kwartalen, mits de belastingplichtige dit vermeldt op zijn aanslag.

De veralgemening van het principe van de decumulatie van de inkomsten van echtgenoten en wettelijk samenwonenden treedt in werking vanaf het aanslagjaar 2005. De gedecumuleerde berekening van de belastingen treedt logischerwijze tegelijkertijd in werking. Er is dus geen reden om de berekening van de vermeerdering - in geval er geen of ontoereikende voorafbetalingen zijn gedaan - of van de bonificatie voor voorafbetaling van de belastingen, die integraal deel uitmaken van de berekening van de belastingen, in werking te laten treden vanaf aanslagjaar 2006 in plaats van in 2005.

Iedere natuurlijke persoon is een volledig autonome belastingplichtige. Voor echtgenoten wordt een gemeenschappelijke aanslag gevestigd. De berekening van de belastingen gebeurt individueel, maar het te betalen of terug te geven bedrag wordt bepaald door de optelling van beide resultaten.

Iedere echtgenoot moet individueel vaststellen of er al dan niet voorafbetalingen moeten worden gedaan. Dit is niet het geval voor een inkomen van de meewerkende echtgenoot. De meewerkende echtgenoot heeft er immers geen zicht op of er een inkomen zal worden toegekend en hoe groot dit zal zijn. Het is de partner die het inkomen uitkeert, die indien nodig voorafbetalingen uitvoert.

De overschotten van voorafbetalingen worden automatisch overgedragen aan de meewerkende echtgenoot. Deze regel zal niet worden gewijzigd.

CONCLUSIE (van mevrouw Govaerts)

De FOD Financiën zal veel tijd en energie moeten besteden aan de opvolging. De brief werd vrij laat verstuurd. Er werd al twee maal uitstel verleend. Men had de maatregel moeten uitstellen tot het aanslagjaar 2006. Deze maatregel moedigt de trend aan om apart te gaan wonen. Ik betreur het uitblijven van fiscale maatregelen die het traditionele gezin bevorderen.

WEDERVRAAG (van mevrouw Van Lombeek-Jacobs)

Op drie van mijn zes subvragen hebt u niet geantwoord. Wat de aangekondigde administratieve vereenvoudiging en de neutraliteit van het belastingsysteem ten aanzien van de samenlevingsvorm betreft, moet de administratie een duidelijk standpunt innemen. Op dit ogenblik beschikken de belastingbetalers over onvoldoende informatie om bepaalde formulieren in te vullen. De heer Reynders heeft niet geantwoord op de vragen die ik hem over de informatieverstrekking aan de belastingplichtigen heb gesteld.

WEDERANTWOORD (van de heer Jamar)

De administratie heeft de burger enige vrijheid willen geven bij de beslissing over zijn voorafbetalingen. Ook de toekenning van een percentage of een deel van de beroepsinkomsten aan de echtgenoot is een persoonlijke keuze, waarvoor de administratie niet bevoegd is. De belastingplichtigen krijgen nu de mogelijkheid hun keuze aan te passen, rekening houdend met de hervorming en met de individualisering van het statuut van de belastingplichtige.

De communicatie liet te wensen over, maar er werd de belastingplichtigen wel een individueel schrijven gericht. Er kunnen echter technische en fiscale problemen opduiken. Daarom is het ongetwijfeld goed dat de termijn wordt verlengd.

CONCLUSIE (van de heer Goyvaerts)

Men heeft veel tijd verloren bij de invoering van deze maatregel. Alles verloopt nu nogal chaotisch.

Ik ben er zeker van dat heel veel echtgenoten en samenwonenden bij het bepalen van de verdeling van hun inkomen een fiscalist hebben ingeschakeld. Dat was niet nodig geweest, mocht de maatregel duidelijker gecommuniceerd geweest zijn aan de belastingplichtigen.

ANTWOORD (van de heer Jamar)

Wat zou ik moeten antwoorden indien men mij binnen een aantal maanden het geval voorlegt van iemand die een terugbetaling van belastingen is misgelopen, omdat hij niet op tijd werd verwittigd dat hij zijn voorafbetalingen kon aanpassen? Dat er informatie werd verstrekt.