Circulaire nr. Ci.RH.840/592.613 (AOIF 14/2008) d.d. 02.06.2008

AFTREK VOOR RISICOKAPITAAL
Grondslag van de aftrek

BELASTINGONTWIJKING
Anti-rechtsmisbruikmaatregel
Herkwalificatie van een akte

SIMULATIE
Bewijsmiddel van de administratie

VENNOOTSCHAPSBELASTING
Aftrek voor risicokapitaal

Addendum aan de circulaire
AOIF Nr. 14/2008

INLEIDING

De circulaire nr. AOIF 14/2008 van 3 april 2008 betreffende de aftrek voor risicokapitaal stelt in haar punt 3, 2de lid, dat "er nog een inventaris van de rechterlijke beslissingen inzake simulatie zal worden opgemaakt en achteraf aan alle controlecentra voor de vennootschapsbelasting en aan de dienst bijzondere belastinginspectie worden gezonden".

Dit addendum bevat die inventaris.

Die inventaris handelt niet alleen over de gevallen die een bepaald verband hebben met het risicokapitaal maar bevat ook de essentiële rechtspraak met betrekking tot de simulatie in fiscale zaken. Hij bevat enkel rechtspraak die werd gepubliceerd. Die rechtspraak is ingedeeld in verschillende rubrieken volgens de aard van de betwisting.

BEGRIP SIMULATIE

"Er bestaat geen simulatie en derhalve geen belastingontduiking wanneer partijen, om onder de toepassing te vallen van een gunstiger fiscaal stelstel, gebruik maken van hun contractvrijheid en, zonder evenwel enige wettelijke verplichting te schenden, akten opstellen waarvan zij alle fiscaal- en civielrechtelijke gevolgen aanvaarden, ook indien de vorm die zij aan die akten geven niet de meest normale is." (Cass. 6.6.1961, Pas. 1961, I, blz. 1082), "ook al worden die handelingen enkel en alleen verricht om de belasting te verminderen" (Cass. 22.3.1990, A.C. 1989-1990, III, nr. 440, blz. 948; Pas. 1990, I, nr. 440, blz. 849); "er is evenwel simulatie wanneer zij aan de handelingen niet de gevolgen hebben voorbehouden die zij bevatten maar daaraan andere hebben in de plaats gesteld die in strijd zijn met wat hun schijn impliceerde" (Cass. 19.10.1965, Pas. 1966, I, blz. 231).

NIET TEGENSTELBAARHEID AAN DE FISCUS VAN EEN AKTE DIE IN STRIJD IS MET EEN REGEL VAN OPENBARE ORDE

"Het bestuur kan vorderen dat een rechtshandeling hem niet wordt tegengeworpen wanneer door die rechtshandeling een rechtsregel van openbare orde, ter ontwijking van belastingen wordt geschonden." (Cass. 5.3.1999, A.C. 1999, deel 2, nr. 134, blz. 321; Pas. 1999, I, nr. 134; FJF 99/93; Arrest C 99/2).

Zie ook Cass. 14.9.2007, www.juridat.be, F.05.0070.F, en de conclusies van het Openbaar Ministerie.

BEWIJS VAN DE SIMULATIE

"Het bestuur mag met alle middelen van recht, met inbegrip van vermoedens, het fictief of geveinsd karakter van de rechtshandelingen aantonen die tegen hem worden aangevoerd" (Cass. 1.3.1960, Pas. 1960, I, 762; Cass. 18.9.1962, Bull. Bel. 397; Cass.18.9.1962, Pas. 1963, I, blz. 80; Cass. 27.10.1964, Pas. 1964, I, blz. 211).

Om vast te stellen dat een schijnakte een werkelijke akte verbergt, moet het belastingbestuur het bestaan van de constitutieve elementen van de rechtshandeling aantonen die het in de plaats wil stellen van de schijnakte waarop de belastingplichtige zich beroept (Cass. 5.9.1961, Pas. 1962, I, blz. 29). Wanneer het belastingbestuur daarentegen aanvoert dat een akte fictief is omdat ze aan geen enkele werkelijke verrichting beantwoordt, moet het bestuur de aard en de voorwaarden van een werkelijk gestelde rechtshandeling niet nader omschrijven (Cass. 14.4.1964, Pas. 1964, I, blz. 875).

DE BELASTING STOELT OP DE JURIDISCHE WERKELIJKHEID EN NIET OP DE ECONOMISCHE WERKELIJKHEID

" Het bestuur moet bij de vaststelling van de belastbare grondslag, de werkelijke toestand in aanmerking nemen, los van de manier waarop de belastingplichtige, zelfs te goeder trouw, die toestand heeft uitgedrukt " (Cass. 27.2.1968, Pas. 1968, I, blz. 803).

" De inkomstenbelastingen moeten worden geheven op grond van de door de belastingplichtige werkelijk gehanteerde juridische constructie over de bij de wet bepaalde inkomsten; artikel 1321 van het Burgerlijk Wetboek vindt ter zake geen toepassing, in zoverre die wetsbepaling derden de mogelijkheid laat, ten opzichte van de bij een schijnovereenkomst betrokken partijen, om zich op de gesimuleerde overeenkomst in de plaats van op de achterliggende overeenkomst te beroepen" (Cass. 4.1.1991, A.C. 1990-1991, deel II, nr. 226, blz. 466; Pas. 1991, I, nr. 226, blz. 410; zie ook Cass. 20.3.1958, Pas. 1958, I, blz. 805 en de conclusies van het Openbaar Ministerie).

"Uiteraard moeten de inkomstenbelastingen op grondslag van werkelijke gegevens worden geheven, daar de heffing anders de gelijkheid onder de burgers zou miskennen en in willekeur vervallen; artikel 27, § 2, WIB64, stelt die regel overigens uitdrukkelijk; er bestaat evenwel geen algemeen rechtsbeginsel krachtens hetwelk met een "bedrijfseconomische werkelijkheid" rekening moet worden gehouden die anders zou zijn dan de werkelijkheid in de voormelde wetsbepaling. " (Cass. 29.1.1988, A.C. 1987-1988, deel II, nr. 329, blz. 676; Pas. 1988, I, nr. 329, blz. 633; Cass. 27.2.1987, Arrest C 87/2 ); "geen enkele wetsbepaling geeft de rechter het recht om zich te beroepen op een economische realiteit die verschilt van wat tussen partijen zonder veinzing is overeengekomen en waarvan zij alle gevolgen hebben aanvaard" (Cass. 23.12.1993, A.C. 1993, deel IV, nr. 547, blz. 1112; Pas. 1994, nr. 547, blz. 1114 ; Cass. 9.3.1998, A.C. 1998, deel 2, nr. 128, blz. 282; Pas. 1998, I, nr. 128, blz. 703; Arrest C 98/7).

BIJZONDERE GEVALLEN

Overdracht van een handelsfonds - wanverhouding tussen de werkelijke waarde van het fonds en de overdrachtprijs

  • Cass. 19.5.1995, A.C. 1995, deel 4, nr. 247, blz. 497; Pas. 1995, I, blz. 552; Arrest C 95/18 (gunstig voor de administratie);
  • HvB. Antwerpen, 22.12.1998, FJF 99/94; Arrest A 98/57 (ongunstig voor de adm. - geen voorziening in cassatie);
  • HvB. Gent, 13.9.2005, Fiscale Koerier 2005, nr. 16, blz. 575; Arrest G 05/1 (ongunstig voor de administratie - geen voorziening in cassatie);
  • HvB. Brussel, 2.2.2005, Arrest B 05/8 (ongunstig voor de adm. - geen voorziening in cassatie).

Kapitaalinbreng door een buitenlandse investeerder - verdoken reserves

  • Rechtb. Brugge, 5.2.2007, Fiscale Koerier, 2007, nr. 6, blz. 371-373; Arrest BR1 07/1 (gunstig voor de adm. - hoger beroep bel.pl.);
  • Rechtb. Hasselt 14.12.2005, Fiscale Koerier, 2006, nr. 14, blz. 677-680, bevestigd door het Hof van Beroep te Antwerpen bij arrest van 20.2.2007, te publiceren op fisconet (ongunstig voor de adm. - geen voorziening in cassatie).

Verrekening van vroegere verliezen na overdracht van alle aandelen aan de overnemers

  • HvB. Gent, 6.12.2005, Fiscale Koerier 2006, nr. 6, blz. 467; Arrest G 05/5 (ongunstig voor de adm. - geen voorziening in cassatie).

Managementovereenkomst - Bewijs van de werkelijk geleverde prestaties

  • Rechtb. Namen, 7.12.2005, Arrest N1 05/2 en de in het vonnis geciteerde rechtspraak (gunstig voor de adm. - hoger beroep bel.pl.).

Kasgeldvennootschap - overprijs - meerwaarde

  • Rechtb. Brussel, 2.9.2002, FJF 2003/189, Arrest B1 02/14 (ongunstig voor de adm.), hervormd door HvB. Brussel, 10.11.2005, Fiscale Koerier 2005, nr. 19 - 20, blz. 658; Arrest B 05/7 - bevestigd door het Hof van Cassatie bij arrest van 9.11.2007, nog te publiceren op fisconet.

Verhuur en onderverhuur

  • HvB. Luik, 27.6.2001, FJF 2002/214 (gunstig voor de adm. - geen voorziening in cassatie);
  • Rechtb. Brugge, 19.3.2002, Fisc. Act. 2003, nr. 27, 10 (gunstig voor de administratie) - hervormd door HvB Gent, 2.10.2007, nog te publiceren op fisconet;
  • HvB. Bergen, 21.6.2002, Fiscale Koerier, 2002, nr. 16, blz. 511; Arrest BE 02/7 (gunstig voor de adm. - bevestigd door Cass. 23.1.2004, niet gepubliceerd);
  • HvB. Luik, 14.11.2003, Arrest L 03/16 (gunstig voor de adm. - geen voorziening in cassatie);
  • HvB. Bergen, 31.3.2004, www.fisconet.be, Arrest BE 04/7 (gunstig voor de adm. - geen voorziening in cassatie).

Stopzetting van werkzaamheden

  • Rechtb. Namen, 27.3.2002, FJF 2002/158; Fiscale Koerier 2002, nr. 9, blz. 323; Arrest N1 02/2 (gunstig voor de adm. - geen hoger beroep);
  • HvB. Gent, 13.3.1997, FJF 97/154; Arrest G 97/9 (ongunstig voor de adm. - geen voorziening in cassatie).

Gelijktijdige kapitaalsvermindering en verhoging

  • HvB. Brussel, 20.11.1997, FJF 98/126, Arrest B 97/22 (ongunstig voor de adm. - geen voorziening in cassatie).

Fictieve vennootschap

  • HvB Antwerpen, 2.1.1996, FJF 96/55, Arrest A 96/3 (ongunstig voor de adm. - geen voorziening in cassatie).

De administrateur
Kleine en Middelgrote Ondernemingen,

Carlos SIX

Bron: FisconetPlus