Algemene administratie van de FISCALITEIT - Centrale diensten

Directie I/5A

Circulaire nr. Ci.RH.242/614.292 (AAFisc Nr. 13/2012) dd 19.03.2012

Inkomstenbelasting

Personenbelasting

Vrijgesteld inkomen

Sociaal voordeel

Sociaal voordeel aan het personeel

Maaltijdcheque

Eco-cheque

Vrijstellingsvoorwaarde

De omzetting van eco-cheques in maaltijdcheques of omgekeerd, is dus toegelaten volgens deze interpretatie van het WIB 92. Het gaat dan immers om de vervanging van een vrijgesteld voordeel door een ander vrijgesteld voordeel.

Aan alle ambtenaren.

1. Onlangs werd de Algemene administratie van de Fiscaliteit gevraagd standpunt in te nemen inzake het belastingstelsel van toepassing op de omzetting van eco-cheques in maal tijdcheques en omgekeerd.

2. Dat standpunt luidt als volgt.

De voordelen die bestaan uit de tussenkomst van de werkgever of de onderneming in de maaltijdcheques, de sport/cultuurcheques of de eco-cheques worden ingevolge art. 38, § 1, eerste lid, 25° van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992 (WIB 92) bij de verkrijger aangemerkt als een vrijgesteld voordeel voor zover al de voorwaarden gesteld in art. 38/1, WIB 92, zijn vervuld.

Artikel 38/1, WIB 92, bepaalt in § 1: "De volgende voordelen vormen een voordeel als bedoeld in art. 38, § 1, eerste lid, 25°, voor zover ze niet zijn verleend ter vervanging van de bezoldiging, premies, voordelen van alle aard of van enig andere vergoeding: (…)".

3. Concreet betekent dit dat de beoogde voordelen niet mogen worden verleend ter vervanging van een ander belastbaar element.

De omzetting van eco-cheques in maaltijdcheques, of omgekeerd, is op fiscaal vlak bijgevolg toegelaten. Het gaat dan immers om de vervanging van een vrijgesteld voordeel door een ander vrijgesteld voordeel.

Hierbij wordt opgemerkt dat de voordelen om vrijgesteld te zijn uiteraard aan de voorwaarden van art. 38/1, WIB 92, moeten blijven voldoen. Zo mag, wat de maaltijdcheques betreft, het aantal toegekende cheques niet meer bedragen dan het aantal werkelijke arbeidsdagen van de werknemer of bedrijfsleider.

4. Ter informatie wordt nog aangestipt dat de hier beoogde omzetting van eco-cheques in maaltijdcheques of omgekeerd inzake de sociale zekerheid wordt geregeld met het koninlijk besluit van 20 januari 2012 tot wijziging van de artikelen 19bis, § 1 en 19quater, § 1 van het koninklijk besluit van 28 november 1969 tot uitvoering van de wet van 27 juni 1969 tot herziening van de besluitwet van 28 december 1944 betreffende de maatschappelijke zekerheid der arbeiders (BS 10.2.2012) - zie gecoördineerde tekst in bijlage.

5. Artikel 1 van dat koninklijk besluit vult artikel 19bis, § 1, tweede lid, van voornoemd koninklijk besluit van 28 november 1969, vervangen bij het koninklijk besluit van 3 februari 1998, aan met de volgende zin:

"§ 2 is echter wel toepasselijk op maaltijdcheques die worden verleend ter vervanging of ter omzetting van eco-cheques die niet bijdrageplichtig voor de sociale zekerheid zijn.".

6. Artikel 2 van hetzelfde besluit vult vervolgens artikel 19quater, § 1, tweede lid van het koninklijk besluit van 28 november 1969, dat werd ingevoegd bij het koninklijk besluit van 14 april 2009, aan met de volgende zin:

"§2 is echter wel van toepassing op eco-cheques die worden verleend ter vervanging of ter omzetting van maaltijdcheques die niet bijdrageplichtig voor de sociale zekerheid zijn.".

7. Dat betekent concreet dat inzake de sociale zekerheid, maaltijdcheques die worden verleend ter vervanging of ter omzetting van eco-cheques en omgekeerd, niet als loon worden beschouwd en derhalve niet aan de sociale zekerheid worden onderworpen voor zover het al thans om de vervanging of omzetting gaat van maaltijdcheques, respectievelijk eco-cheques die op zich niet bijdrageplichtig zijn voor de sociale zekerheid.

8. Het voornoemd koninklijk besluit van 20 januari 2012 inzake de sociale zekerheid heeft uitwerking met ingang van 1 oktober 2011 en de toepassingsregels inzake sociale zeker heid zijn dus vanaf die datum in overeenstemming met de toepassingsregels inzake de inkom stenbelastingen.

Voor de Administrateur generaal van de fiscaliteit:

De directeur,

P. GYSEN

Bijlage

Gecoördineerde versie van artikel 19bis, van het koninklijk besluit tot uitvoering van de wet van 27 juni 1969 tot herziening van de besluitwet van 28 december 1944 betreffende de maatschap pelijke zekerheid der arbeiders

Art. 19bis. § 1. Het voordeel toegekend onder de vorm van een maaltijdcheque wordt als loon beschouwd.

Indien een maaltijdcheque werd of wordt verleend ter vervanging of ter omzetting van loon, premies, voordelen in natura of enig ander voordeel of een aanvulling hierbij, al dan niet bijdrageplichtig voor de sociale zekerheid, is § 2 niet toepasselijk. § 2 is echter wel toepasselijk op maaltijdcheques die worden verleend ter vervanging of ter omzetting van eco-cheques die niet bijdrageplichtig voor de sociale zekerheid zijn.

Onverminderd § 2 worden de maaltijdcheques voor dagen waarvoor de werknemer het voordeel van artikel 19, § 2, 11° geniet, als loon beschouwd, tenzij die maaltijdcheques integraal worden aangewend om dat voordeel te verwerven.

Een maaltijdcheque mag niet gecumuleerd worden met een onkostenvergoeding voor een zelfde maaltijd voor dezelfde dag.

§ 2. Opdat zij niet als loon worden beschouwd, moeten maaltijdcheques afgeleverd op papieren drager of in een elektronische vorm terzelfder tijd aan alle volgende voorwaarden voldoen:

1° de toekenning van de maaltijdcheque moet vervat zijn in een collectieve arbeidsovereenkomst op sectorieel vlak of op ondernemingsvlak. Kan dergelijke overeenkomst niet worden gesloten bij gebrek aan een syndicale delegatie of gaat het om een personeelscategorie waarvoor het niet de gewoonte is dat deze door zulke overeenkomst wordt beoogd, dan mag de toekenning geregeld worden door een individuele overeenkomst. Deze overeenkomst moet schriftelijk zijn en het bedrag van de maaltijdche que mag niet hoger zijn dan dat toegekend bij collectieve arbeidsovereenkomst in dezelfde onderneming, die de hoogste nominale waarde van de maaltijdcheque bepaalt.

Al de maaltijdcheques toegekend zonder collectieve arbeidsovereenkomst of schriftelijke individuele overeenkomst, of ingevolge een collectieve arbeidsovereenkomst of schriftelijke individuele overeen komst die niet conform is met de voorwaarden vastgesteld bij deze paragraaf, worden als loon beschouwd;

2° het aantal toegekende maaltijdcheques moet gelijk zijn aan het aantal dagen waarop de werknemer normale werkelijke arbeid, meerprestaties zonder inhaalrust, meerprestaties mits inhaalrust en andere meerprestaties mits inhaalrust verricht. Ondernemingen waarin gelijktijdig, hetzij voor prestaties van voltijdse werknemers, hetzij voor prestaties van deeltijdse werknemers, hetzij voor beide, verschillende arbeidsregelingen van toepassing zijn en die inzake meerprestaties verplicht zijn om artikel 26bis van de arbeidswet van 16 maart 1971 toe te passen, kunnen dit aantal dagen berekenen door het aantal uren normale werkelijke arbeid, meerprestaties zonder inhaalrust, meerprestaties mits inhaalrust en andere meerprestaties mits inhaalrust die de werknemer tijdens het kwartaal heeft gepresteerd, te delen door het normale aantal uren per dag van de maatpersoon. Indien deze bewerking een decimaal getal ople vert, wordt het afgerond op de hogere eenheid. Indien het aldus verkregen getal groter is dan het maximum aantal werkbare dagen van de maatpersoon in het kwartaal, wordt het tot dit laatste beperkt. Ondernemingen die deze berekeningswijze willen toepassen moeten dat vaststellen bij collectieve ar beidsovereenkomst of, voor de ondernemingen die noch een ondernemingsraad noch een comité voor preventie en bescherming op het werk noch een syndicale delegatie hebben opgericht, in het arbeidsre glement; deze collectieve arbeidsovereenkomst of dit arbeidsreglement bepaalt tevens het normale aantal uren per dag van de maatpersoon en de wijze waarop het maximum aantal werkbare dagen van de maatpersoon in het kwartaal wordt berekend.

De maaltijdcheques op papieren drager worden iedere maand, in één of meer keren, aan de werknemer overhandigd in functie van het aantal dagen van die maand waarop de werknemer vermoedelijk presta ties zal verrichten, zoals bedoeld in het voorgaand lid. De maaltijdcheques in een elektronische vorm worden iedere maand, in één of meer keren, gecrediteerd op de maaltijdchequerekening van de werk nemer in functie van het aantal dagen van die maand waarop de werknemer vermoedelijk prestaties zal verrichten, zoals bedoeld in het voorgaand lid. De maaltijdcheques in elektronische vorm worden geacht te zijn toegekend aan de werknemer op het moment waarop diens maaltijdchequerekening wordt ge crediteerd. Uiterlijk de laatste dag van de eerste maand die volgt op het kwartaal wordt het aantal cheques in overeenstemming gebracht met het aantal dagen waarop de werknemer tijdens het kwartaal prestaties heeft verricht zoals bepaald in het voorgaande lid.

De maaltijdchequerekening is een databank waarop voor een werknemer een aantal elektronische maaltijdcheques zullen worden opgeslagen en die beheerd wordt door een uitgever erkend volgens de modaliteiten voorzien in het koninklijk besluit van 12 oktober 2010 tot vaststelling van de erkennings voorwaarden en erkenningsprocedure voor uitgevers van maaltijdcheques in een elektronische vorm tot uitvoering van de artikelen 183 tot 185 van de wet van 30 december 2009 houdende diverse bepalingen.

De maaltijdcheques die het aantal dagen normale werkelijke arbeid, meerprestaties zonder inhaalrust, meerprestaties mits inhaalrust en andere meerprestaties mits inhaalrust van de werknemer overschrij den worden als loon beschouwd; indien de werknemer minder cheques ontvangt dan het totaal van deze dagen, wordt het bedrag van de werkgeverstussenkomst in de te weinig ontvangen cheques als loon beschouwd. De vaststelling van het aantal maaltijdcheques dat te veel of te weinig werd toegekend, gebeurt op basis van de toestand bij het verstrijken van de eerste maand die volgt op het kwar taal waarop de maaltijdcheques betrekking hebben;

3° de maaltijdcheque wordt op naam van de werknemer afgeleverd; deze voorwaarde wordt geacht te zijn vervuld als de toekenning ervan en de daarop betrekking hebbende gegevens (aantal maaltijdcheques, brutobedrag van de maaltijdcheques verminderd met het persoonlijk aandeel van de werknemer) voor komen op de individuele rekening van de werknemer, overeenkomstig de reglementering betreffende het bijhouden van de sociale documenten.

Al de maaltijdcheques toegekend zonder dat deze voorwaarde vervuld is worden als loon beschouwd;

4° de maaltijdcheque op papieren drager vermeldt duidelijk dat zijn geldigheidsduur beperkt is tot drie maanden en dat hij slechts mag worden gebruikt ter betaling van een eetmaal of voor de aankoop van gebruiksklare voeding.

Al de maaltijdcheques op papieren drager waarop deze vermelding niet is aangebracht worden als loon beschouwd.

Indien de maaltijdcheque een elektronische vorm heeft, is de geldigheidsduur ook beperkt tot drie maanden te rekenen vanaf het ogenblik dat de maaltijdcheque in elektronische vorm op de maaltijd chequerekening wordt geplaatst en mag hij enkel worden gebruikt ter betaling van een eetmaal of voor de aankoop van verbruiksklare voeding;

5° de tussenkomst van de werkgever in het bedrag van de maaltijdcheque mag ten hoogste 5,91 euro per maaltijdcheque bedragen.

Al de maaltijdcheques met een werkgeverstussenkomst van meer dan 5,91 euro worden als loon beschouwd;

6° de tussenkomst van de werknemer bedraagt ten minste het bedrag van de raming van de tweede maaltijd, bedoeld in artikel 20, tweede lid.

Al de maaltijdcheques met een tussenkomst van de werknemer die minder bedraagt dan dit bedrag worden als loon beschouwd.

§ 3. Onverminderd de in § 2 opgesomde voorwaarden, dient de maaltijdcheque in een elektronische vorm gelijktijdig aan de volgende voorwaarden te voldoen opdat hij niet als loon zou worden beschouwd:

1° het aantal maaltijdcheques in een elektronische vorm en het brutobedrag ervan, verminderd met het persoonlijk aandeel van de werknemer, worden vermeld op de afrekening, bedoeld in artikel 15, eerste lid, van de wet van 12 april 1965 betreffende de bescherming van het loon der werknemers;

2° vóór het gebruik van de maaltijdcheques in een elektronische vorm kan de werknemer het saldo en de geldigheidsduur nagaan van de maaltijdcheques die hem werden toegekend en die nog niet gebruikt werden;

3° de keuze voor maaltijdcheques in een elektronische vorm wordt geregeld via een collectieve arbeidsovereenkomst op ondernemingsvlak, eventueel binnen het kader van een sectorale collectieve arbeids overeenkomst. Kan een dergelijke overeenkomst niet worden gesloten bij gebrek aan een vakbondsaf vaardiging of gaat het om een personeelscategorie waarvoor het niet de gewoonte is dat deze door zulke overeenkomst wordt beoogd, dan wordt de keuze voor maaltijdcheques in een elektronische vorm geregeld door een individuele schriftelijke overeenkomst.

De modaliteiten van de omkeerbaarheid van de keuze en de modaliteiten en de termijnen van de verandering van de uitbetalingswijze van de maaltijdcheques worden vastgesteld bij collectieve arbeids overeenkomst op ondernemingsvlak eventueel binnen het kader van een sectorale collectieve arbeidsovereenkomst of in het arbeidsreglement wanneer de keuze voor maaltijdcheques in een elektronische vorm geregeld is door een individuele schriftelijke overeenkomst.

Indien er geen collectieve arbeidsovereenkomst, noch een regeling in het arbeidsreglement is voorzien met betrekking tot de modaliteiten van de omkeerbaarheid van de keuze, geldt de keuze voor maaltijd cheques in een elektronische vorm voor minstens drie maanden.

Onverminderd wat bepaald is in het vorig lid, kunnen de werkgever en de werknemer hun keuze veranderen mits het respecteren van een opzegtermijn van een maand. Deze opzegtermijn begint te lopen op de eerste dag van de maand volgend op die waarin kennis van de opzegging is gegeven.

Voor de werknemers die ressorteren onder het paritair comité voor de uitzendarbeid kunnen zowel de keuze als de modaliteiten van de omkeerbaarheid van de keuze enkel geregeld worden binnen het kader van een voorafgaande sectorale collectieve arbeidsovereenkomst;

4° de maaltijdcheques in een elektronische vorm kunnen enkel ter beschikking gesteld worden door een uitgever gezamenlijk erkend door de Minister bevoegd voor Sociale zaken, de Minister bevoegd voor Werk, de Minister bevoegd voor Zelfstandigen en de Minister bevoegd voor Economische zaken, zoals bepaald in bovenvermeld koninklijk besluit van 12 oktober 2010;

5° het gebruik van de maaltijdcheques in een elektronische vorm mag geen kosten voor de werknemer teweegbrengen, behalve in geval van diefstal of verlies onder de voorwaarden vast te stellen bij collec tieve arbeidsovereenkomst op sectoraal of ondernemingsvlak, of in het arbeidsreglement wanneer de keuze voor maaltijdcheques in een elektronische vorm geregeld is door een individuele schriftelijke overeenkomst. In ieder geval kan de kost van de vervangende drager in geval van diefstal of verlies de nominale waarde van één maaltijdcheque niet overschrijden.

Alle maaltijdcheques in een elektronische vorm die niet voldoen aan alle in deze paragraaf opgesomde voorwaarden worden als loon beschouwd.

Maaltijdcheques in een elektronische vorm, uitgegeven door een uitgever wiens erkenning werd ingetrokken of vervallen is overeenkomstig de bepalingen van bovenvermeld koninklijk besluit van 12 oktober 2010, blijven geldig tot de vervaldag van hun geldigheidsduur.

Gecoördineerde versie van artikel 19quater, van het koninklijk besluit tot uitvoering van de wet van 27 juni 1969 tot herziening van de besluitwet van 28 december 1944 betreffende de maatschappelijke zekerheid der arbeiders

Art. 19quater. § 1. Het voordeel toegekend onder de vorm van een eco-cheque wordt als loon

beschouwd.

Indien een eco-cheque werd of wordt verleend ter vervanging of ter omzetting van loon,

premies, voordelen in natura of van enig ander voordeel of van een aanvulling bij het voorgaande, al dan niet bijdrageplichtig voor de sociale zekerheid, is § 2 niet van toepassing. § 2 is echter wel toepasselijk op eco-cheques die worden verleend ter vervanging of ter omzetting van maaltijdcheques die niet bijdrageplich tig voor de sociale zekerheid zijn.

§ 2. Opdat zij niet als loon worden beschouwd, moeten eco-cheques terzelfder tijd aan alle volgende voorwaarden voldoen:

1° de toekenning van de eco-cheque moet vervat zijn in een collectieve arbeidsovereenkomst op sectorieel vlak of op ondernemingsvlak. Kan dergelijke overeenkomst niet worden gesloten bij gebrek aan een syndicale delegatie of gaat het om een personeelscategorie waarvoor het niet de gewoonte is dat deze door zulke overeenkomst wordt beoogd, dan mag de toekenning geregeld worden door een individuele overeenkomst. Deze overeenkomst moet schriftelijk zijn en het bedrag van de eco-cheque mag niet hoger zijn dan dat voorzien bij collectieve arbeidsovereenkomst in dezelfde onderneming.

Alle eco-cheques toegekend zonder collectieve arbeidsovereenkomst of schriftelijke individuele overeenkomst, of ingevolge een collectieve arbeidsovereenkomst of schriftelijke individuele overeen komst die niet conform is met de voorwaarden vastgesteld bij deze paragraaf, worden als loon beschouwd;

2° de collectieve arbeidsovereenkomst of individuele overeenkomst bepaalt de hoogste nominale waarde van de echocheque, met een maximum van 10 euro per eco-cheque, evenals de frequentie van toeken ning ervan gedurende een kalenderjaar;

3° de eco-cheque wordt op naam van de werknemer afgeleverd; deze voorwaarde wordt geacht te zijn vervuld als de toekenning ervan en de daarop betrekking hebbende gegevens (aantal eco-cheques, bedrag van de eco-cheque) voorkomen op de individuele rekening van de werknemer, overeenkomstig de reglementering betreffende het bijhouden van de sociale documenten.

Alle eco-cheques toegekend zonder dat deze voorwaarde vervuld is worden als loon beschouwd;

4° op de eco-cheque staat duidelijk vermeld dat zijn geldigheid tot 24 maanden beperkt is, vanaf de datum van zijn terbeschikkingstelling aan de werknemer en dat hij slechts mag aangewend worden voor de aankoop van producten en diensten met een ecologisch karakter die zijn opgenomen in de lijst bij de collectieve arbeidsovereenkomst n° 98 gesloten in de Nationale Arbeidsraad.

Alle eco-cheques waar deze informatie niet op voorkomt, worden als loon beschouwd;

5° de eco-cheques kunnen geheel noch gedeeltelijk voor geld omgeruild worden;

6° het totale bedrag van de door de werkgever toegekende eco-cheques mag niet meer bedragen dan 125 euro per werknemer voor het jaar 2009 en 250 euro per werknemer voor de daarop volgende jaren. Vanaf het jaar 2011, kan de koning het bedrag van 250 euro aanpassen op basis van een una niem advies van de Nationale Arbeidsraad.