Circulaire nr. 7/2012 dd 31.05.2012

1. Inleiding

In het Belgisch Staatsblad van 29 december 2011, ed. 2, werd het Waals decreet van 15 december 2011 "houdende de algemene ontvangstenbegroting van het Waalse Gewest voor het begrotingsjaar 2012" bekendgemaakt.

Dit decreet wijzigt drie artikels van het W. Reg. W. De geconsolideerde tekst van de gewijzigde artikels gaat in bijlage 2 (1).

----------

(1) Wegens de vorming van de nieuwe federale Regering en het dientengevolge niet overmaken door het kabinet van de voorganger van de heer Vice-Eerste Minister en Minister van Financiën van het verzoek van het Waalse Gewest om het advies van de Administratie van Fiscale Zaken, werd de AFZ verzocht haar advies te verstrekken over het ontwerp van decreet op de vooravond van de parlementaire goedkeuring van het ontwerp. Het Waals Gewest heeft dan ook geen rekening meer kunnen houden met de in het advies gesuggereerde tekstverfijningen.

2. Registratierecht op schenkingen – Schenkingen van roerende goederen – Verminderde tarieven – Wijziging

2.1. Wijziging van de tarieven

Artikel 13, § 1 van het decreet verhoogt de tarieven bepaald in artikel 131bis, § 1 van het W. Reg. W. met 10% : de oude tarieven van 3%, 5% en 7% worden dus respectievelijk gebracht op 3,3%, 5,5% en 7,7%.

De voorwaarden voor de toepassing van deze verminderde tarieven blijven ongewijzigd.

2.2. Inwerkingtreding van de wijziging

Ingevolge artikel 13, § 4 van het decreet is deze wijziging in werking getreden op 29 december 2011, zijnde de dag van de bekendmaking van het decreet (gecombineerde toepassing van art. 27 en 13, § 4, van het decreet) (2).

----------

(2) Ter herinnering:

1. 1° Om, rekening houdend met het lokalisatiecriterium voor het schenkingsrecht de toepasselijke gewestelijke wetgeving te bepalen, moet men zich plaatsen op de datum op dewelke het recht door de Schatkist is verworven

2. 2° Om in het kader van de gewestelijke regelgeving als bedoeld in 1° het toepasselijke tarief te bepalen (in dit geval hetzij de verminderde tarieven geldend tot 28 december 2011 hetzij de verminderde tarieven geldend vanaf 29 december 2011) is er zoals voorheen aanleiding om eventueel artikel 18, § 1, van het W. Reg. toe te passen :

   1. a) in geval van een in België verleden authentieke akte bepaalt de datum van de akte het toepasselijk tarief. Hetzelfde geldt in geval van een buitenlands verleden authentieke akte wanneer die akte beantwoordt aan de voorwaarden van artikel 28 van het Wetboek van internationaal privaatrecht en ze een in België verplicht te registreren rechtshandeling vaststelt (cf. de circulaires nrs. 11/2008 en 2/2009);

   2. b) bij de andere buitenlandse authentieke akten en bij onderhandse akten kan de administratie, mits ze alle gevolgen die haar keuze meebrengt accepteert, voor de heffing hetzij de datum vermeld in de akte in aanmerking nemen, hetzij die datum afwijzen en zich stellen op het moment waarop de datum van de rechtshandeling vast is geworden (cf. ook het handboek van de administratie " Cursus Registratierechten" uitgave 1 oktober 2010, nr. 189. Normaliter roept de administratie artikel 18, §1, enkel in wanneer dat een hogere heffing oplevert dan wanneer rekening wordt gehouden met de datum vermeld in de akte).

   3. c) voor hand- of bankgiften die naderhand bevestigd worden in een ter registratie aangeboden akte wordt de in acht te nemen datum bepaald overeenkomstig de hiervoor in herinnering gebrachte principes en naargelang het soort van bevestigingsakte die ter formaliteit wordt aangeboden ( een onderhands akte of een authentieke akte die in België is verleden of die in het buitenland is verleden en al of niet betrekking heeft op een in België verplicht te registreren rechtshandeling).

3. Registratierecht op verkopen – Afschaffing van het verminderd recht bepaald in artikel 44 W. Reg. W. – Aanpassing van artikel 209, eerste lid, 6° W. Reg. W.

3.1. Artikel 13, § 2, van het decreet schaft het vroeger in artikel 44 W. Reg. ingevoerde verminderde tarief weer af.

Deze afschaffing betekent een terugkeer naar een zekere orthodoxie, vermits artikel 44 aldus zijn klassieke inhoud terugkrijgt namelijk het bepalen van alleenlijk het gewone tarief voor de verkopingen.

Wegens de wijziging aan artikel 44 W. Reg. W., bepaalt artikel 13, § 3 van het decreet de vervanging van het 6° van artikel 209, eerste lid, W. Reg. W.

De nieuwe tekst (3) luidt als volgt :

----------

(3) Officieuze vertaling van het decreet zoals verschenen in het B.S.

" 6° de rechten geïnd wegens een rechtsakte die geregistreerd wordt voordat het tarief voor die handeling verminderd wordt tot 5 % zoals vastgelegd in de artikelen 44, 53 en 57, ten belope van de bijkomende rechten tussen het percentage dat toegepast wordt bij de registratie van de akte en het verminderd tarief bedoeld in laatstgenoemde bepalingen; die teruggaaf is gekoppeld aan de voorwaarde van de formulering, onderaan op de akte van de hypothecaire lening, van een verzoek tot teruggaaf, die recht geeft op de vermindering op de verkoopakte van het pand waarop de hypotheek betrekking heeft, ondertekend door de koper en de instrumenterende notaris, vóór de registratie van die leningsakte; dat verzoek onderaan op de akte moet de naam van de begunstigde van de teruggaaf bevatten, en in voorkomend geval het nummer van de rekening waarop het bedrag van de terug te geven rechten gestort moet worden;".

Gezien de wijziging die bij het decreet werd aangebracht aan artikel 44 W. Reg. W., heeft het behoud van de verwijzing naar dat artikel in het nieuwe 6° van artikel 209, eerste lid, W.Reg.W. geen zin meer.

Voor het overige behoeft deze zelden van toepassing zijnde bepaling geen verdere bijzondere commentaar.

3.2 Inwerkingtreding van de wijzigingen aan de artikelen 44 en 209 W. Reg. W.

Artikel 13, § 4, van het decreet regelt de inwerkingtreding van de wijzigingen aan de artikelen 44 en 209 W. Reg.W.

Kort geformuleerd en pragmatisch gezien komt het erop neer dat de nieuwe regelgeving in principe van toepassing is op de verkopingen die dagtekenen vanaf 29 december 2011 (artikel 13, § 4, eerste zin) maar (zie de rest van artikel 13, § 4) dat oude regels nog van toepassing kunnen zijn op authentieke akten verleden vanaf 1 januari 2012, in geval van gelijktijdige aanbieding van :

1. 1° bedoelde authentieke akte;

2. 2° een onderhandse akte van vóór 1 januari 2012 waarin dezelfde overeenkomst wordt vastgesteld als in de vorenbedoelde authentieke akte;

3. 3° het bewijs dat de aanvraag van de hypothecaire lening vóór 1 januari 2012 gedaan werd bij « la Société wallonne du Crédit social », « les Guichets du Crédit social » of « le Fonds du Logement des Familles nombreuses de Wallonie ».

Nadere uitleg wordt gegeven in voetnoot.(4)

----------

(4) A. Er wordt aan herinnerd dat bij toepassing van de algemene principes die de registratierechten beheersen, men zich moet stellen op de datum van het sluiten van de verkoopovereenkomst, onverminderd artikel 18, §1 van het W. Reg. Zie nochtans hieronder voor de verkopen gesloten op 29, 30 en 31 december 2011.

B. De nieuwe wetgeving is van toepassing op een verkoop

1. 1° gesloten vanaf 1 januari 2012 (op de in aanmerking te nemen datum, cf. de algemene principes die de registratierechten beheersen), of

2. 2° gesloten bij onderhandse akte op 29, 30 of 31 december 2011 en vastgesteld bij een authentieke akte verleden ten laatste op 31 december 2011 (zuiver theoretisch geval);

3. 3° gesloten bij onderhandse akte op 29, 30 en 31 december 2011 en vastgesteld bij een authentieke akte verleden vanaf 1 januari 2012, behalve wanneer de voorwaarden vermeld in C, 2° (infra) zijn vervuld, in welk geval de oude wetgeving van toepassing is.

C. De oude wetgeving is van toepassing op een verkoop

1. 1° vastgesteld bij authentieke akte verleden tot en met 31 december 2011(rekening houdend met de benodigde tijd voor het verlijden van de authentieke akte en gelet op de fiscale verplichtingen van de instrumenterende openbare ambtenaar, zal de overeenkomst inderdaad noodzakelijkerwijze van vóór midden december 2011 dagtekenen), behalve in het hypothetische geval onder B, 2°, of

2. 2° dagtekenend van vóór 1 januari 2012 maar vastgesteld bij een authentieke akte verleden vanaf die datum, op voorwaarde evenwel dat samen ter registratieformaliteit worden aangeboden;

   • de bedoelde authentieke akte;

   • de onderhandse akte dagtekenend van vóór 1 januari 2012 waarin dezelfde overeenkomst is opgenomen als die vastgesteld bij voornoemde authentieke akte;

   • het bewijs dat de aanvraag van de hypothecaire lening bij de « Société wallonne du Crédit social », de « Guichets du Crédit social » of het « Fonds du Logement des Familles nombreuses de Wallonie » gedaan werd vóór 1 januari 2012

4. Inwerkingtreding

Dit decreet treedt in werking op 1 januari 2012, behoudens andersluidende bepaling (art. 27 van het decreet).

Zoals reeds vermeld wordt de inwerkingtreding van de wijzigingen aan de artikelen van het W. Reg. W. geregeld in artikel 13, § 4 van het decreet (cf. nrs. 2.2. en 3., supra).

Bijlage 1

Uittreksel uit het Belgisch Staatsblad van 29 december 2011, editie 2

15 DECEMBER 2011. - Decreet houdende de algemene ontvangsten-begroting van het Waalse Gewest voor het begrotingsjaar 2012

Het Waals Parlement heeft aangenomen en Wij, Regering, bekrachtigen hetgeen volgt :

...

Art. 13. § 1. In artikel 131bis van het Wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten, wordt § 1 vervangen door de volgende tekst, luidend als volgt:

« § 1. In afwijking van artikel 131 wordt voor de schenkingen onder levenden van onroerende goederen op het bruto-aandeel van elk der begiftigden een evenredig recht geheven van:
1° 3,3 % voor de schenkingen in de rechte lijn, tussen echtgenoten en wettelijk samenwonenden;
2° 5,5 % voor de schenkingen tussen broers en zusters, tussen ooms of tantes en neven of nichten;
3° 7,7 % voor de schenkingen aan andere personen. »

§ 2. In artikel 44 van hetzelfde Wetboek vervallen de volgende woorden: «, of op 10 % indien voornoemde overdrachtsovereenkomsten aanleiding geven tot de toekenning van een hypothecair krediet aan de koper overeenkomstig het besluit van de Waalse Regering van 20 december 2007 houdende het reglement van de hypothecaire leningen van de « Société wallonne de Crédit social » (Waalse Maatschappij voor Sociaal Krediet) en de « Guichets du Crédit social » (Sociale Kredietloketten) of tot de toekenning van een hypothecaire lening door het « Fonds du Logement des Familles nombreuses de Wallonie » (Woningfonds van de Kroostrijke Gezinnen van Wallonië) overeenkomstig het besluit van de Waalse Regering van 25 februari 1999 betreffende de hypothecaire leningen en de huurtegemoetkoming van het « Fonds du Logement des Familles nombreuses de Wallonie » (Woningfonds van de Kroostrijke Gezinnen van Wallonië) ».

§ 3. In artikel 209 van hetzelfde Wetboek, wordt punt 6° vervangen door de volgende tekst, luidend als volgt:

« 6° de rechten geïnd wegens een rechtsakte die geregistreerd wordt voordat het tarief voor die handeling verminderd wordt tot 5 % zoals vastgelegd in de artikelen 44, 53 en 57, ten belope van de bijkomende rechten tussen het percentage dat toegepast wordt bij de registratie van de akte en het verminderd tarief bedoeld in laatstgenoemde bepalingen; die teruggaaf is gekoppeld aan de voorwaarde van de formulering, onderaan op de akte van de hypothecaire lening, van een verzoek tot teruggaaf, die recht geeft op de vermindering op de verkoopakte van het pand waarop de hypotheek betrekking heeft, ondertekend door de koper en de instrumenterend notaris, vóór de registratie van die leningsakte; dat verzoek onderaan op de akte moet de naam van de begunstigde van de teruggaaf bevatten, en in voorkomend geval het nummer van de rekening waarop het bedrag van de terug te geven rechten gestort moet worden; ».

§ 4. Dit artikel treedt in werking de dag waarop het in het Belgisch Staatsblad wordt bekendgemaakt. §§ 2 en 3 zijn echter van toepassing op alle authentieke akten verleden vanaf 1 januari 2012, zelfs indien een overeenkomst wordt vastgesteld die vóór die datum het voorwerp heeft uitgemaakt van een onderhandse akte. Bedoelde authentieke akte zal blijven onderworpen aan de voormalige rentevoet van 10 % als hij wordt ingediend bij het registratiekantoor op hetzelfde ogenblik als voormelde onderhandse akte, met het bewijs dat de door de « Société wallonne de Crédit social » (Waalse Maatschappij voor Sociaal Krediet) en de « Guichets du Crédit social » (Sociale Kredietloketten) of door het « Fonds du Logement des Familles nombreuses de Wallonie » (Woningfonds van de Kroostrijke Gezinnen van Wallonië) toegekende hypothecaire lening op basis van een aanvraag ingediend.

Art. 27. Behoudens andere bepalingen, treedt dit decreet in werking op 1 januari 2012.

Bijlage 2

Geconsolideerde teksten van de gewijzigde bepalingen in het W. Reg. W.

Artikel 44

Het recht wordt gesteld op 12,50 t.h. voor de verkopingen, ruilingen en alle overeenkomsten onder bezwarende titel, waarbij eigendom of vruchtgebruik van onroerende goederen wordt overgedragen.

Artikel 131bis

§ 1. In afwijking van artikel 131 wordt voor de schenkingen onder levenden van onroerende (*) goederen op het bruto-aandeel van elk der begiftigden een evenredig recht geheven van:

1° 3,3 % voor de schenkingen in de rechte lijn, tussen echtgenoten en wettelijk samenwonenden;
2° 5,5 % voor de schenkingen tussen broers en zusters, tussen ooms of tantes en neven of nichten;
3° 7,7 % voor de schenkingen aan andere personen.

§ 2. e.v. (tekst blijft onveranderd)

Artikel 209. Zijn vatbaar voor teruggaaf :

...

6° de rechten geïnd wegens een rechtsakte die geregistreerd wordt voordat het tarief voor die handeling verminderd wordt tot 5 % zoals vastgelegd in de artikelen 44, 53 en 57, ten belope van de bijkomende rechten tussen het percentage dat toegepast wordt bij de registratie van de akte en het verminderd tarief bedoeld in laatstgenoemde bepalingen; die teruggaaf is gekoppeld aan de voorwaarde van de formulering, onderaan op de akte van de hypothecaire lening, van een verzoek tot teruggaaf, die recht geeft op de vermindering op de verkoopakte van het pand waarop de hypotheek betrekking heeft, ondertekend door de koper en de instrumenterend notaris, vóór de registratie van die leningsakte ; dat verzoek onderaan op de akte moet de naam van de begunstigde van de teruggaaf bevatten, en in voorkomend geval het nummer van de rekening waarop het bedrag van de terug te geven rechten gestort moet worden;

...