Circulaire nr. 13/2006 d.d. 22.05.2006

(Circulaire AFZ 10/2006)

Waals Gewest - Opheffing van art. 48^2 - Familiale woning (art. 60ter) - Vrijstelling en vermindering

Federale Overheidsdienst FINANCIËN
Administratie van Fiscale Zaken
4^de dienst – 3^de directie

Patrimoniumdocumentatie
Kadaster, Registratie en Domeinen
Dienst I

VERKORTE VERSIE

In het Belgisch Staatsblad van 23 december 2005 (erratum B.S., 30 januari 2006) werd het decreet van 15 december 2005 "houdende verschillende wijzigingen in het Wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten en in het Wetboek der successierechten", bekendgemaakt.

Dat decreet omvat drie hoofdstukken:

• Hoofdstuk I: Aanpassing van de tarieven van de schenkingsrechten; dat hoofdstuk is het onderwerp van de circulaire AKRED nr. 2 van 16 januari 2006 (eerste circulaire AFZ nr 6 van 8 februari 2006)
• Hoofdstuk II: Aanpassing van de tarieven van de successierechten; dat hoofdstuk is het onderwerp van deze circulaire.
• Hoofdstuk III: Vereenvoudiging van de overdracht van ondernemingen voor wat betreft de successierechten en de schenkingsrechten; dat hoofdstuk maakt het onderwerp uit van een afzonderlijke – nog te verschijnen – circulaire.

Bij hoofdstuk II van het voornoemde decreet van 15 december 2005, worden de volgende wijzigingen aan het Waals Wetboek der successierechten doorgevoerd:

• opheffing van artikel 48^2, Wl.W.Succ. vermits dat stelsel van rechtenvermindering nog weinig aantrek zal hebben omdat voor overdrachten van ondernemingen door overlijden het 0%-tarief is geïntroduceerd (artikel 28 van het decreet – artikel 48^2, Wl.W.Succ.);
• inperking van het toepassingsgebied van de vrijstelling van het recht van successie en van het recht van overgang bij overlijden voor sommige rechtspersonen en politieke entiteiten (artikel 15 van het decreet – artikel 55, Wl.W.Succ.);
• wijziging van het tarief en van het toepassingsgebied van de rechtenverminderingen (recht van successie en recht van overgang bij overlijden) ten voordele van bepaalde rechtspersonen (artikelen 16 en 17 van het decreet – artikelen 59 en 60 van het Wl.W.Succ.);
• invoering van een voorwaardelijk preferentieel tarief voor de overdracht door overlijden van de "familiale" woning (artikelen 18 en 14 van het decreet – artikelen 60ter nieuw en 51, 1°, derde lid, Wl.W.Succ.);
• behoud van de progressiviteit van het tarief in geval van toepassing van artikel 60ter (nieuw), Wl.W.Succ.

Die wijzigingen zijn in werking getreden op de dag van de bekendmaking van het voornoemd decreet van 15 september 2005 in het Belgisch Staatsblad, zijnde dus op 23 december 2005.

Voor de volledige commentaar bij deze nieuwe bepalingen wordt verwezen naar de franstalige versie van deze circulaire.

Deze verkorte nederlandstalige circulaire beperkt zich tot de mededeling in bijlage, en dit louter ten informatieve titel, van de gecoördineerde (1) officieuze Nederlandstalige vertaling van de gewijzigde artikelen van het Waals Wetboek der successierechten. Inderdaad kan geen enkele ambtenaar van de Nederlandse taalrol geroepen worden om deze bepalingen bij de dienst van de belasting toe te passen. Het gaat hier immers om regelgeving in verband met successierechten die enkel van toepassing is in het Waalse Gewest.

----------

(1) Op basis van de in het Belgisch Staatsblad bekendgemaakte officieuze vertaling van de wijzigende decreten.

BIJLAGE

Gecoördineerde teksten van de gewijzigde artikelen van het Waals Wetboek der successierechten.

Art. 54

Van het recht van successie wordt vrijgesteld:

1° hetgeen verkregen wordt door een bij de wet tot de erfenis geroepen erfgenaam in de rechte lijn, of tussen echtgenoten, of tussen wettelijk samenwonenden bedoeld in artikel 48:

- tegen een bedrag van 12.500,00 euro;

- tegen een bijkomend bedrag van 12.500,00 euro indien het netto-aandeel van die begiftigde, onderworpen aan het recht van § 1, 125.000,00 euro niet te boven gaat.

Het vrijgestelde totaalbedrag wordt ten gunste van de kinderen van de overledene die de leeftijd van eenentwintig jaar niet hebben bereikt, vermeerderd met 2.500,00 euro voor elk vol jaar dat nog moet verlopen tot zij de leeftijd van eenentwintig jaar bereiken en, ten gunste van de overlevende wettelijk samenwonende of echtgenoot, met de helft der bijabattementen welke de gemene kinderen samen genieten.

Het vrijgestelde totaalbedrag, eventueel vermeerderd, wordt bij voorrang toegerekend op de opeenvolgende schijven van het netto-aandeel in een onroerend goed bedoeld bij het specifieke tarief van artikel 60ter, te beginnen met de laagste schijf, waarbij het saldo eventueel aangerekend wordt op de opeenvolgende schijven van het netto-aandeel in de andere goederen die onderworpen zijn aan het normale tarief van artikel 48, tabel I, te beginnen met de laagste schijf;

2° hetgeen verkregen wordt door alle andere erfgenamen, legatarissen of begiftigden uit de erfenissen waarvan het zuiver bedrag 620,00 EUR niet overschrijdt.

Art. 55

Van de rechten van successie en van overgang bij overlijden worden vrijgesteld de legaten aan:

- het Waalse Gewest, de Franse Gemeenschap en de Duitstalige Gemeenschap;

- de publiekrechtelijke rechtspersonen opgericht bij een decreet van de raden van Gewest en Gemeenschappen bedoeld onder de eerste streep.

Art. 59

De successierechten en rechten van overgang bij overlijden worden verlaagd tot:

1° 5,5% voor de legaten aan:

- de provincies, de gemeenten, de provinciale of gemeentelijke openbare inrichtingen, de intercommunales, de autonome gemeentebedrijven, gelegen in het Waalse Gewest;

- de maatschappijen erkend door de "Société wallonne du Logement" (Waalse Huisvestingsmaatschappij);

- het "Fonds du Logement des Familles nombreuses de Wallonie" (Woningfonds van de Kroostrijke Gezinnen van Wallonië);

- de instellingen met een maatschappelijk doel bedoeld in artikel 191 van de Waalse Huisvestingscode die door de Waalse Regering als agentschappen voor sociale huisvesting, sociale buurtregieën of verenigingen voor de bevordering van de huisvesting worden erkend;

2° tot 7% voor de legaten aan de verenigingen zonder winstoogmerk, aan de mutualiteiten of nationale verenigingen van mutualiteiten, de beroepsverenigingen en de internationale verenigingen zonder winstoogmerk, de privé-stichtingen en de stichtingen van algemeen nut.

Art. 60

§ 1. Artikel 59, 2°, is enkel van toepassing op de organismen en instellingen die aan volgende voorwaarden voldoen:

a. het organisme of de instelling dient een zetel van werkzaamheden te hebben:

- ofwel in België;

- ofwel in de lidstaat van de Europese Gemeenschap waarin de erflater daadwerkelijk verbleef of zijn arbeidsplaats had op het ogenblik van zijn overlijden, of waarin hij voorheen daadwerkelijk verbleven is of zijn arbeidsplaats heeft gehad;

b. het organisme of de instelling dient in die zetel hoofdzakelijk en belangeloos doelstellingen na te streven van ecologische, menslievende, filosofische, religieuze, wetenschappelijke, artistieke, pedagogische, culturele, sportieve, politieke, syndicale, professionele, humanitaire, vaderlandslievende of burgerlijke aard, dan wel inzake onderwijs, zorgverlening aan mensen of dieren, maatschappelijke bijstand of personenbegeleiding, op het ogenblik waarop de erfopvolging geopend wordt;

c. het organisme of de instelling dient zijn statutaire zetel, zijn centraal bestuur of zijn voornaamste vestiging op het grondgebied van de Europese Unie te hebben.

§ 2. Indien de rechtspersoon vermeld in paragraaf 1 een vereniging zonder winstoogmerk is die geldig is opgericht in België of die geldig is opgericht in het buitenland overeenkomstig de wet van de staat waaronder ze ressorteert en zodra de waarde van het legaat de 1.500 euro overschrijdt of zodra de ambtenaar die het bevoegde kantoor leidt krachtens artikel 38 het oplegt om na te zien of de voorwaarden van paragraaf 1 verenigd zijn, wordt de toepassing van het verlaagde percentage ondergeschikt gemaakt aan de neerlegging door de vereniging van volgende documenten en inlichtingen, tegelijk met de aangifte waarin het aanvaarde legaat wordt vermeld en bij het bevoegde kantoor krachtens artikel 38:

a. indien de vereniging erkend is overeenkomstig artikel 110 van het Wetboek der inkomstensbelastingen tijdens de periode waarin de erflater overleden is : een voor eensluidend verklaard afschrift van de voor die periode verkregen erkenning;

b. in het tegenovergestelde geval:

- het afschrift van de vigerende statuten van de vereniging, met in voorkomend geval een vertaling in het Frans, en de verwijzingen naar de wettelijke bekendmakingen van die statuten;

- het adres van de zetel van de vereniging;

- de vermelding van de doeleinden en de activiteiten van de vereniging;

- het adres van de zetels van werkzaamheden van de vereniging, evenals hun benaming indien die benaming niet dezelfde is als die van de vereniging.

In afwijking van voorgaande dient die stichting evenwel, indien die rechtspersoon een privé-stichting is, in die zetel als hoofdactiviteit of met een belangeloos doel, doelen van maatschappelijke aard te vervolgen op het ogenblik dat de erfopvolging openvalt;

Op verzoek van de ambtenaar die het bevoegde kantoor krachtens artikel 38 leidt, kan de toepassing van het verminderde percentage daarnaast, om na te zien of de voorwaarden van paragraaf 1 verenigd zijn, ondergeschikt worden gemaakt aan de mededeling van een voor eensluidend verklaard afschrift van de ontvangsten- en uitgavenrekening van het laatste boekjaar van de vereniging en van de begroting van het op het ogenblik van het overlijden lopende boekjaar.

§ 3. Indien de rechtspersoon vermeld in § 1 een privé-stichting is die rechtsgeldig is samengesteld in België of in het buitenland, overeenkomstig de wet van de staat waaronder ze valt, wordt de toepassing van het verlaagd tarief ondergeschikt gemaakt aan de indiening door de stichting, samen met de akte waarin het ontvangen legaat wordt vermeld, van een attest van de erkenning van die stichting als een stichting met een maatschappelijk karakter, aangevraagd bij de Minister van Financiën van het Waalse Gewest. De wijze waarop die erkenning wordt aangevraagd, wordt door de regering van het Waalse Gewest bepaald.

Art. 60ter

§ 1. Indien de erfopvolging van de overledene minstens één aandeel in volle eigendom in het onroerend goed bevat waar de overledene zijn hoofdverblijfplaats heeft gehad sinds minstens vijf jaar op datum van zijn overlijden en dat onroerend goed, geheel of gedeeltelijk bestemd voor bewoning en in het Waalse Gewest gelegen, verkregen wordt door een erfgenaam, een legataris of een begiftigde in de rechte lijn, door de echtgenoot of de wettelijk samenwonende van de overledene wordt het successierecht dat van toepassing is op de nettowaarde van zijn aandeel in die woning vastgesteld volgens het tarief aangegeven in onderstaande tabel.

Daarin wordt opgegeven:

onder littera a: het percentage geldend voor de overeenstemmende schijf;

onder littera b: het totaalbedrag van de belasting op de voorgaande schijven.

Tabel met betrekking tot het preferentiële tarief voor de netto-aandelen in woningen
Schijf van de schenking
Van	tot en met	a	b
EUR	EUR	pct.	EUR
0,01	25.000,00	1	-
25.000,01	50.000,00	2	250
50.000,01	175.000,00	5	750
175.000,01	250.000,00	12	7.000
250.000,01	500.000,00	24	16.000
meer dan 500.000	30	76.000

§ 2. Voor de toepassing van die bepaling blijkt het feit dat de overledene zijn hoofdverblijfplaats had in kwestieus onroerend goed, behoudens bewijs van het tegendeel, uit een uittreksel van het bevolkingsregister of van het vreemdelingenregister.

Het voordeel van het verlaagd tarief blijft behouden zelfs indien de overledene zijn hoofdverblijfplaats niet in kwestieus onroerend goed heeft kunnen handhaven wegens overmacht of om dwingende reden van medische, familiale, beroeps- of maatschappelijke aard.

Onder dwingende reden van medische aard in de zin van dit artikel wordt meer bepaald een toestand van behoefte aan verzorging voor de overledene, diens echtgenoot/echtgenote, wettelijk samenwonende, kinderen of kinderen van zijn echtgenote/haar echtgenoot of wettelijk samenwonende verstaan, die opgetreden is na aankoop van de woning en waardoor de overledene in de onmogelijkheid verkeert om de woning te blijven betrekken, zelfs bijgestaan door zijn gezin of een gezinshulporganisatie.

§ 3. Onder nettowaarde dient de waarde van het aandeel in de woning bedoeld in § 1 te worden verstaan, verminderd met het saldo van de schulden en de begrafeniskosten na toerekening op de goederen bedoeld bij artikel 60bis, zoals bepaald in artikel 60bis, § 2, met uitsluiting van die, welke in het bijzonder betrekking hebben op andere goederen.

Art. 66bis

Zo er schenkingen onder levenden bedoeld in artikel 42, nummer VIIIbis, bestaan, wordt de basis waarop het registratierecht werd of dient geheven uit hoofde van die schenkingen, gevoegd bij het erfelijk emolument der belanghebbenden om het op dit emolument toepasselijk progressief recht van successie of van overgang bij overlijden te bepalen.

De bepaling van lid één geldt niet:

1° voor de schenkingen van roerende goederen die het voorwerp hebben uitgemaakt van het evenredig recht vastgesteld in artikel 131bis van het Wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten;

2° voor de schenkingen van ondernemingen die het voorwerp hebben uitgemaakt van het verminderd tarief vastgesteld in artikel 140bis van het Wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten.

Art. 66ter

Bij toepassing van artikel 60ter worden de erfdelen van de rechthebbenden in de nettowaarden bedoeld in dit artikel toegevoegd aan hun erfdeel in de belastbare waarde van de andere goederen voor de toepassing van het progressieve tarief van artikel 48 op de overdracht van die andere goederen.

Interne ref.: Dossier nr. E.E./L. 154