Circulaire 2018/C/87 betreffende motorvoertuigen voor verzamelingen van historisch of etnografisch belang

Het doel van deze circulaire is de marktdeelnemers te informeren over de tariefindeling van motorvoertuigen voor verzamelingen van historisch of etnografisch belang en bijhorende aandachtspunten aan het licht te brengen. Een correcte tariefindeling van motorvoertuigen is immers van belang voor de bepaling van een eventueel lager douanerecht en BTW-tarief.

Vooreerst wordt er een overzicht gegeven van de toepasselijke wettelijke bepalingen waarbij de situatie nader wordt toegelicht die met ingang van 1 januari 2014 van toepassing is. In een volgend onderdeel wordt de nadruk gelegd op een aantal specifieke aandachtspunten. Tot slot wordt er verwezen naar nuttige contactinformatie en wordt er in de bijlagen gerefereerd naar de toepasselijke wetgeving.

2. Wettelijke bepalingen

Arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 10 oktober 1985, zaak C-200/84 (Daiber).
Arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 3 december 1998, zaak C-259/97 (Clees).
Uitvoeringsverordening (EU) nr. 1001/2013 van de Commissie van 4 oktober 2013 tot wijziging van bijlage I bij Verordening (EEG) nr. 2658/87 van de Raad met betrekking tot de tarief- en statistieknomenclatuur en het gemeenschappelijk douanetarief: aanvullende aantekening (GN) 1 op hoofdstuk 97.
Verordening (EU) Nr. 952/2013 van het Europees Parlement en van de Raad van 9 oktober 2013 tot vaststelling van het douanewetboek van de Unie: artikel 56 en 57.

3. Criteria om ingedeeld te worden als motorvoertuig voor een verzameling met historisch of etnografisch belang van post 9705

Met uitvoeringsverordening (EU) nr. 1001/2013, in werking getreden met ingang van 1 januari 2014, werd aanvullende aantekening (GN) 1 op hoofdstuk 97 geïntegreerd in de gecombineerde nomenclatuur. Deze aanvullende aantekening (GN) vervangt de GN-toelichtingen op GN-code 9705 00 00, zoals gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie op 30 mei 2008 (2008/C 133/01).

Met ingang van 1 januari 2014 dienen motorvoertuigen voor verzamelingen met historisch of etnografisch belang van post 9705 bijgevolg cumulatief te voldoen aan de volgende drie criteria:

1) in hun oorspronkelijke staat zijn, zonder ingrijpende wijzigingen aan het chassis, de carrosserie, de stuurinrichting, het remsysteem, de aandrijving, de ophanging, de motor, de vleugels enz. Herstel en restauratie is toegestaan en gebroken of versleten onderdelen, toebehoren en eenheden mogen zijn vervangen op voorwaarde dat het motorvoertuig of luchtvaartuig in een historisch correcte staat is gebleven en onderhouden. Gemoderniseerde of aangepaste voertuigen en luchtvaartuigen zijn uitgesloten;

2) in het geval van motorvoertuigen, ten minste dertig jaar oud zijn, en in het geval van luchtvaartuigen, ten minste vijftig jaar;

3) van een model of type zijn dat niet langer in productie is.

Aan de vereiste kenmerken voor opneming in een verzameling — relatief zeldzaam zijn, normalerwijze niet voor het oorspronkelijke doel worden gebruikt, het onderwerp zijn van bijzondere transacties buiten de normale handel in soortgelijke gebruiksartikelen en het hebben van een hogere waarde — wordt geacht te zijn voldaan door motorvoertuigen en luchtvaartuigen die aan de bovenstaande drie criteria voldoen.

4. Administratieve commentaar op de criteria

Om dubbelzinnige interpretatie van bepaalde begrippen te voorkomen en om de beoordeling van de kenmerken van motorvoertuigen voor verzamelingen met historisch of etnografisch belang te vereenvoudigen, werd aanvullende aantekening (GN) 1 op hoofdstuk 97 aangenomen.

Bij het beoordelen of een motorvoertuig kan worden ingedeeld als een motorvoertuig voor een verzameling met historisch of etnografisch belang is het initieel voldoende om het motorvoertuig af te toetsen aan de volgende drie criteria:

2) in het geval van motorvoertuigen, ten minste dertig jaar oud zijn, en in het geval van luchtvaartuigen, ten minste vijftig jaar;

3) van een model of type zijn dat niet langer in productie is.

Indien de drie criteria cumulatief voldaan zijn, is er een weerlegbaar vermoeden (praesumptio iuris tantum) dat het motorvoertuig wordt ingedeeld als motorvoertuig voor een verzameling met historisch of etnografisch belang.

Bijgevolg worden de vier kenmerken om opgenomen te worden in een verzameling (cf. infra.) geacht te zijn voldaan.

1) relatief zeldzaam zijn

2) normalerwijs niet overeenkomstig hun oorspronkelijke bestemming worden gebruikt

3) voorwerp zijn van speciale handelsbranches buiten de gewone handel in soortgelijke gebruiksvoorwerpen

4) een hoge waarde hebben

Wanneer de douaneautoriteiten echter zonder enige twijfel vaststellen dat een motorvoertuig niet voldoet aan één of meerdere kenmerken, is een indeling als motorvoertuig voor verzameling met historisch of etnografisch belang onder post 9705 uitgesloten.

De bewijslast dat aan één of meerdere kenmerken niet wordt voldaan ligt bij de douaneautoriteiten en dient bijgevolg onweerlegbaar bewezen te worden aan de hand van alle mogelijke bewijsmiddelen.

Overzicht:

In eerste instantie dient vastgesteld te worden of een motorvoertuig voldoet aan de drie criteria. Het cumulatief voldoen aan deze criteria heeft het ontstaan van een weerlegbaar vermoeden tot gevolg om het motorvoertuig aan te merken als motorvoertuig voor een verzameling met historisch of etnografisch belang van post 9705. De bewijslast ligt bij de marktdeelnemer.
In tweede instantie kunnen de vier kenmerken, om opgenomen te worden in een verzameling, afgetoetst worden aan de werkelijkheid. Dit is enkel noodzakelijk indien er ernstige twijfels zijn of het motorvoertuig ingedeeld kan worden als een voertuig van post 9705. De bewijslast ligt bij de douaneautoriteiten.
Pas indien de douaneautoriteiten ontegensprekelijk kunnen bewijzen dat het motorvoertuig niet voldoet aan één van de vier kenmerken, wordt het vermoeden weerlegd en zal het motorvoertuig niet meer in aanmerking komen om ingedeeld te worden als een voertuig van post 9705.

Als voorwerpen voor verzamelingen worden tevens onder deze post ingedeeld:

— motorvoertuigen en luchtvaartuigen, ongeacht het bouwjaar, waarvan kan worden bewezen dat ze zijn gebruikt bij een historische gebeurtenis;

— motorvoertuigen voor wedstrijden en luchtvaartuigen voor wedstrijden, waarvan kan worden bewezen dat ze uitsluitend ontworpen, gebouwd en gebruikt zijn voor wedstrijden en dat ze belangrijke sportieve successen hebben geboekt bij bekende nationale of internationale evenementen.

Delen en toebehoren van motorvoertuigen en luchtvaartuigen worden onder deze post ingedeeld op voorwaarde dat het gaat om originele stukken die (in het geval van motorvoertuigen) ten minste dertig jaar of (in het geval van luchtvaartuigen) ten minste vijftig jaar oud zijn en niet langer in productie zijn.

Nabootsingen (replica's) en reproducties zijn uitgesloten tenzij zij voldoen aan bovengenoemde drie criteria.

5. In het vrije verkeer brengen

Indien een motorvoertuig voldoet aan bovenstaande drie criteria, kan het worden ingedeeld als motorvoertuig van een verzameling onder post 9705 en genieten van een douanerecht van 0 % (en een BTW-tarief van 6%).

Als het motorvoertuig hier echter niet aan voldoet, moet het worden ingedeeld onder hoofdstuk 87. Hierdoor zal een douanerecht van minstens 10 % van toepassing zijn (en een BTW-tarief van 21%).

6. Aandachtspunten

6.1. Relatief zeldzaam zijn

Een voorwerp is enkel in de zin van post 9705 geschikt om in een verzameling te worden opgenomen, wanneer het een zekere zeldzaamheidswaarde heeft. Vroegere serieproducten waarvan thans nog slechts enkele exemplaren bestaan en die dus niet langer naar believen verkrijgbaar zijn, voldoen derhalve aan dit kenmerk. (cf. zaak C-200/84 – Daiber, punt 18)

6.2. Vennootschap

Motorvoertuigen ingevoerd en geregistreerd door een vennootschap zijn niet automatisch uitgesloten van post 9705. Deze motorvoertuigen mogen echter niet gebruikt worden voor hun oorspronkelijke bestemming, zij mogen wel nog als zodanig bruikbaar zijn.

Opname van een motorvoertuig in een verzameling als belegging is geen oorspronkelijke bestemming. Daarom kan dit motorvoertuig ingedeeld worden onder post 9705.

Bijgevolg kan een motorvoertuig, ingevoerd en geregistreerd door een vennootschap, voldoen aan het kenmerk “normalerwijs niet overeenkomstig hun oorspronkelijke bestemming worden gebruikt”.

6.3. Motorvoertuigen ingevoerd door professionele handelaars

Motorvoertuigen ingevoerd door professionele handelaars zijn niet automatisch uitgesloten van post 9705. Professionele handelaars kunnen gespecialiseerd zijn in “motorvoertuigen voor verzamelingen” of kunnen “motorvoertuigen voor verzamelingen” verkopen naast de normale handel van andere motorvoertuigen. Belangrijk is dat de handel in “motorvoertuigen voor verzamelingen” onderscheidbaar moet zijn van de normale handel in motorvoertuigen.

Bijgevolg kan een motorvoertuig ingevoerd door professionele handelaars voldoen aan het kenmerk “voorwerp zijn van speciale handelsbranches buiten de gewone handel in soortgelijke gebruiksvoorwerpen”.

6.4. Een hogere waarde hebben

De waarde van het motorvoertuig overtreft de waarde van de bestanddelen waaruit het voertuig is samengesteld. (cf. zaak C-200/84 – Daiber, punt 19)

6.5. Vignet 705

De eventuele indeling onder post 9705 wordt losgekoppeld van het vignet 705. Met andere woorden: de vraag om een vignet 705 te bekomen, belet niet dat het motorvoertuig wordt ingedeeld onder post 9705.

7. Meer informatie

Voor meer informatie over de indeling van motorvoertuigen voor verzamelingen met een historisch of etnografisch belang kunt u de dienst Tarief contacteren (verwijs in uw e-mail naar deze circulaire): da.oeo.dt.ca@minfin.fed.be.

8. Bijlagen

8.1. Het arrest Daiber (C-200/84) van 10 oktober 1985

Het Hof verklaart voor recht:

Voorwerpen voor verzamelingen in de zin van post 99.05 van het gemeenschappelijk douanetarief (thans is dit post 9705 van de gecombineerde nomenclatuur) zijn voorwerpen die geschikt zijn om in een verzameling te worden opgenomen, dat wil zeggen voorwerpen die relatief zeldzaam zijn, normalerwijs niet overeenkomstig hun oorspronkelijke bestemming worden gebruikt, voorwerp zijn van speciale handelsbranches buiten de gewone handel in soortgelijke gebruiksvoorwerpen, en een hoge waarde hebben.

Zijn van belang uit historisch of etnografisch oogpunt in de zin van post 99 05 van het gemeenschappelijk douanetarief voorwerpen voor verzamelingen, die een kenmerkende stap in de ontwikkeling van de menselijke verworvenheden documenteren of een fase van deze ontwikkeling belichten.

8.2. Het arrest Clees (C-259/97) van 3 december 1998

Het Hof verklaart voor recht:

Tariefpost 9705 van de gecombineerde nomenclatuur in bijlage I bij Verordening (EEG) nr. 2658/87 van de Raad van 23 juli 1987 met betrekking tot de tarief- en statistieknomenclatuur en het gemeenschappelijk douanetarief, moet aldus worden uitgelegd, dat motorvoertuigen

in hun originele staat, zonder ingrijpende wijzigingen aan het chassis, de stuurinrichting of het remsysteem, de motor, enz.,
minstens 30 jaar oud, en
van een model of type dat niet meer in productie is,

worden vermoed een historisch of etnografisch belang te hebben.

Een motorvoertuig dat aan deze voorwaarden voldoet, is echter niet van historisch of etnografisch belang, wanneer de bevoegde autoriteit aantoont dat het niet een kenmerkende stap in de ontwikkeling van de menselijke verworvenheden kan documenteren of een fase van deze ontwikkeling kan belichten.

Bovendien moet zijn voldaan aan de in rechtspraak van het Hof vastgestelde criteria betreffende de geschiktheid van een voertuig om in een verzameling te worden opgenomen.

8.3. Uitvoeringsverordening (EU) nr. 1001/2013 van de Commissie van 4 oktober 2013 tot wijziging van bijlage I bij Verordening (EEG) nr. 2658/87 van de Raad met betrekking tot de tarief- en statistieknomenclatuur en het gemeenschappelijk douanetarief: aanvullende aantekening (GN) 1 op hoofdstuk 97

Post 9705 omvat motorvoertuigen en luchtvaartuigen voor verzamelingen met een historisch of etnografisch belang die:

a) in hun oorspronkelijke staat zijn, zonder ingrijpende wijzigingen aan het chassis, de carrosserie, de stuurinrichting, het remsysteem, de aandrijving, de ophanging, de motor, de vleugels enz. Herstel en restauratie is toegestaan en gebroken of versleten onderdelen, toebehoren en eenheden mogen zijn vervangen op voorwaarde dat het motorvoertuig of luchtvaartuig in een historisch correcte staat is gebleven en onderhouden. Gemoderniseerde of aangepaste voertuigen en luchtvaartuigen zijn uitgesloten;

b) in het geval van motorvoertuigen, ten minste dertig jaar oud zijn, en in het geval van luchtvaartuigen, ten minste vijftig jaar;

c) van een model of type zijn dat niet langer in productie is.

Als voorwerpen voor verzamelingen worden tevens onder deze post ingedeeld:

— motorvoertuigen en luchtvaartuigen, ongeacht het bouwjaar, waarvan kan worden bewezen dat ze zijn gebruikt bij een historische gebeurtenis;

Nabootsingen (replica's) en reproducties zijn uitgesloten tenzij zij voldoen aan bovengenoemde drie criteria.

Bron: FisconetPlus