24.11.2010 - Belasting op de inverkeerstelling in het Waals Gewest. Invoering van een ecomalus

Circulaire nr. IR/IV-4/86742 (INV. 1/2010) d.d. 24.11.2010

Belasting op de inverkeerstelling

Invoering van een ecomalus in het Waals Gewest Wettelijke bepalingen

Beginselen en voorwaarden van toepassing tot 31 december 2009

Belasting op de inverkeerstelling in het Waals Gewest

Invoering van een ecomalus

Aan al de ambtenaren van de sectoren taxatie en invordering DB

I. INLEIDING

1. Per datum van 5 maart 2008 heeft het Waals Gewest een Decreet “ houdende invoering van een ecomalus op de CO2 - emissies van de autovoertuigen van natuurlijke personen in het Wetboek van de met de inkomstenbelastingen gelijkgestelde belastingen” (B.S., van 12 maart 2008) aangenomen; hierna WD 05.03.2008 genoemd.

Vanuit wettelijk oogpunt is de vestiging van die “ecomalus” gebaseerd op de fiscale bevoegdheid van het Waals Gewest, zoals bepaald in artikel 4, § 3 van de Bijzondere wet van 16 januari 1989 betreffende de financiering van de Gemeenschappen en de Gewesten, die de vestiging van een vernieuwend fiscaal systeem toelaat inzake milieufiscaliteit en meer bepaald inzake de belasting op de inverkeerstelling.

2. Deze circulaire strekt ertoe een algemene commentaar te leveren betreffende het doel, het toepassingsveld en de berekeningswijze van de ecomalus.

II. COMMENTAAR VAN DE WETTELIJKE BEPALINGEN

A. Doel van het Decreet

3. Artikel 1 van het WD 05.03.2008 beoogt dat de belasting op de inverkeerstelling in Wallonië, voortaan verschuldigd is voor de personenauto’s en de auto’s voor dubbel gebruik bedoeld in artikel 94,1° WGB, in gebruik genomen door een natuurlijke persoon woonachtig in het Waals gewest, uit hoofde van twee bestanddelen:

- een eerste bestanddeel op grond van het vermogen van de motor uitgedrukt, hetzij in fiscale paardenkracht, hetzij in kilowatt;

- een tweede bestanddeel, « ecomalus » genoemd, op grond van het negatieve verschil van de CO2 - emissies van de nieuw in gebruik genomen voertuigen, hetzij t.o.v. het vorig vervangen voertuig, hetzij, bij gebreke daarvan, t.o.v. het gemiddelde van de autovoertuigen die in het verkeer zijn gebracht.

Teneinde bij te dragen aan de inspanningen om op een duurzame wijze de strijd aan te binden tegen de gevolgen van de opwarming van het klimaat, heeft het Waals gewest een fiscaal gevolg gekoppeld aan de ingebruikname of vervanging van een voertuig door een voertuig met een grotere CO2 – uitstoot. Doel hiervan is om tot een meer milieubewust wagenpark te komen door het aanmoedigen van de vernieuwing van dit wagenpark en door de impact op de aankoop van de gezinswagen.

B. Toepassingsveld van het Decreet

B.1. Toepassingsveld « ratione materiae »

4. Artikel 1 WD 05.03.2008 voegt een tweede alinea toe aan het artikel 97 WGB dat verplicht de BIV te berekenen op basis van 2 bestanddelen, namelijk enerzijds het vermogen van de motor uitgedrukt in fiscale paardenkracht of kilowatt en anderzijds de ecomalus gebaseerd op de CO2 – uitstoot.

Deze nieuwe berekeningswijze van de BIV betreft « de personenauto’s en de auto’s voor dubbel gebruik bedoeld in artikel 94, 1° WGB».

Het is dus duidelijk dat het decreet slechts de personenauto’s en de auto’s voor dubbel gebruik betreft met uitsluiting van de minibussen en de motorvoertuigen die niet onder het toepassingsveld van dit decreet vallen.

5. Daarenboven heeft een later decreet van het Waals Gewest van 30 april 2009 (BS 1 juli 2009), van toepassing vanaf 1 juli 2009, het bedrag van de ecomalus op 0 euro vastgesteld voor de personenauto’s en de auto’s voor dubbel gebruik waarvan de kentekenplaat begint met de letter “O “, zijnde de als oldtimer gekende voertuigen.

Concreet gaat het hier om personenauto’s en auto’s voor dubbel gebruik die sedert meer dan 25 jaar in het verkeer zijn gebracht en die slechts bij uitzondering op de openbare weg worden gebruikt hetzij ter gelegenheid van behoorlijk toegelaten manifestaties of proefritten uitgevoerd n.a.v. die manifestaties, uitgevoerd tussen zonsopgang en zonsondergang binnen een straal van 25 km, hetzij om zich naar die manifestaties te begeven en die in het bezit zijn van de door de titularis ingevulde verklaring waarvan het model vastgesteld is door de Minister bevoegd voor het vervoer of zijn gedelegeerde.

B.2. Toepassingsveld « ratione personnae »

6. De ecomalus viseert enkel de bovenvermelde voertuigen die in gebruik worden genomen door een natuurlijke persoon gedomicilieerd in het Waalse gewest.

Voertuigen van vennootschappen zijn immers onderworpen aan een eigen fiscaal stelsel dat reeds rekening houdt met de CO2 – uitstoot. Dit geldt eveneens voor de berekening van de voordelen van alle aard belast in hoofde van de natuurlijke personen die firmawagens voor persoonlijke doeleinden gebruiken.

De voorbereidende werken sluiten dus duidelijk de voertuigen uit, in gebruik genomen door een rechtspersoon.

In geval van verhuis van de natuurlijke persoon naar of vanuit een ander Gewest, is de datum van inschrijving bepalend voor de toepassing van de ecomalus. Elke pro-rata is uitgesloten.

Het ecomalussysteem is ook niet van toepassing bij overdracht van een voertuig tussen echtgenoten.

C. De berekening van de ecomalus

C.1. De wettelijke basis van de berekeningswijze

7. Artikel 2 WD 05.03.2008 voert in het WGB een artikel 97bis in waarvan de 3de paragraaf de berekeningswijze bepaalt van het « bestanddeel ecomalus van de belasting op de inverkeerstelling ».

a) Artikel 97bis, § 3 eerste streepje:

8. Artikel 97 bis, §3 ten eerste bepaalt de berekeningswijze van de ecomalus in geval van vervanging van een vorig voertuig, waarvan het gebruik wordt stopgezet, door een nieuw ingeschreven voertuig.

Het Decreet stelt hier een wettelijk vermoeden in: deze berekeningswijze moet worden toegepast op het nieuw ingeschreven voertuig dat onder een reeds bestaande kentekenplaat wordt ingeschreven en de berekening gebeurt overeenkomstig de nieuwe artikelen 97quater en quinquies WGB.

b) Artikel 97bis, § 3 tweede streepje:

9. Artikel 97bis, §3 ten tweede bepaalt de berekeningswijze van de ecomalus in geval van een nieuwe inschrijving onder een nieuwe kentekenplaat.

De berekening gebeurt overeenkomstig de nieuwe artikelen 97sexies en septies WGB.

10. Artikel 97ter, 1° WD 05.03.2008 definieert wat moet worden verstaan onder « CO2 - emissies van het autovoertuig ».

Krachtens deze bepaling wordt de CO2 – uitstoot van een autovoertuig vastgesteld op basis van drie principes, achtereenvolgens van toepassing:

►1e principe:

Voor de voertuigen die het voorwerp uitmaken van een communautaire goedkeuring in de zin van de Europese richtlijn 70/156/EEG van de Raad, van 6 februari 1970, inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten betreffende de goedkeuring van motorvoertuigen en hun aanhangwagens, is het aantal gram CO2 dat per km wordt uitgestoten het aantal dat gemeten wordt tijdens een proefcyclus van gesimuleerde ritten binnen en buiten de stad.

Behalve tegenbewijs voortvloeiend uit het EG- goedkeuringsformulier van het voertuig, is het uitstootcijfer voor een bepaald voertuig het cijfer dat wordt vermeld voor gemengde of gecombineerde (binnen en buiten de stad) emissies op het document bedoeld in artikel 10,

§§4 en 5, van het koninklijk besluit van 15 maart 1968 houdende algemeen reglement op de technische eisen waaraan de voertuigen, hun aanhangwagens, hun onderdelen en hun veiligheidstoebehoren moeten voldoen.

►2e principe:

Bij gebrek aan de bepaling van de CO2 – uitstoot per km overeenkomstig het vorige principe, wordt verondersteld dat de CO2 – uitstoot van het autovoertuig het resultaat is van de toepassing van volgende formule, naar beneden afgerond als dit resultaat een eenheid overschrijdt en geen geheel getal is:

- voor de voertuigen die op benzine rijden: CO2 – uitstoot = FC x 23,9;

- voor de voertuigen die op diesel rijden: CO2 – uitstoot = FC x 26,4;

- voor de voertuigen die op vloeibaar petroleumgas rijden: CO2 – uitstoot = FC x 17,0.

FC = het gecombineerde of gemengde brandstofverbruik bij stadsverkeer en bij verkeer buiten de stad, per liter, per 100 km, zoals berekend overeenkomstig de Europese Richtlijn 80/1268/EEG van 16 december 1980 betreffende de CO2 – uitstoot en het brandstofverbruik van motorvoertuigen.

►3e principe:

Bij gebrek aan de vaststelling van de CO2 – uitstoot per km op basis van de twee vorige principes, wordt de CO2 – uitstoot van het autovoertuig verondersteld de volgende te zijn:

- voor de voertuigen die op benzine rijden: 195 g/km

- voor de voertuigen die op diesel rijden: 186 g/km C.2. De berekeningswijze van de ecomalus

a) Methode van toepassing in geval van vervanging van een vorig voertuig door een nieuw ingeschreven voertuig:

11. In dit geval wordt de ecomalus berekend op het negatief verschil van de CO2 - uitstoot van het nieuw in gebruik genomen voertuig t.o.v. het vervangen voertuig.

Concreet zal de berekening van de eventuele ecomalus volgens de stappen en in toepassing van de volgende tabellen gebeuren:

a.1. Bepaling van het negatieve verschil van de CO2 – uitstoot van het nieuw in gebruik genomen voertuig ten overstaan van het vervangen voertuig (nieuw artikel 97quater, §2 WGB).

12. Praktisch moet men overgaan tot een aftrek tussen het cijfer dat de categorie van de CO2 – uitstoot van het oude voertuig vertegenwoordigt en het cijfer dat de categorie van de CO2 – uitstoot van het nieuwe voertuig vertegenwoordigt.

Om deze berekening mogelijk te maken, worden de cijfers die de aftrek toelaten opgesomd in de hierna opgenomen tabel die de « categorieën » vastlegt, genummerd van 1 tot 17 in functie van de CO2 – uitstoot van het voertuig.

CO2 uitstoot in g/km

Categorie

van 0 tot 104

1

van 105 tot 115

2

van 116 tot 125

3

van 126 tot 135

4

van 136 tot 145

5

van 146 tot 155

6

van 156 tot 165

7

van 166 tot 175

8

van 176 tot 185

9

van 186 tot 195

10

van 196 tot 205

11

van 206 tot 215

12

van 216 tot 225

13

van 226 tot 235

14

van 236 tot 245

15

van 246 tot 255

16

van 256 en meer

17

Opgelet: op dit niveau moet tevens worden nagegaan of de belastingplichtige deel uitmaakt van een groot gezin in de zin van het nieuwe artikel 97ter WGB.

Indien immers de belastingschuldige op het ogenblik van de inschrijving deel uitmaakt van een groot gezin, wordt, volgens artikel 97quater, § 2, het cijfer van de emissiecategorie van het voertuig dat pas in gebruik is genomen, verminderd met 1 op voorwaarde dat dit cijfer lager is dan 17.

Voormeld artikel 97ter bepaalt als « groot gezin », het “gezin met minstens drie kinderen ten laste op de dag van de ingebruikstelling van het voertuig”.

Voor de commentaar op dit artikel verwijzen we naar punt C.3.

a.2. Bepaling, op grond van het in a.1 bekomen resultaat, van het bedrag van de ecomalus in euro (nieuw artikel 97quinquies WGB).

13. Het bedrag van de ecomalus wordt berekend op grond van het verschil tussen de categorie van uitstoot van het vervangen voertuig (A) en de categorie van uitstoot van het vervangende voertuig (B).

Indien dit verschil negatief is, wordt de ecomalus volgens de volgende tabel vastgesteld:

Verschil van de categorieën (A-B)

Bedrag van de ecomalus in euro

- 1

100,00

- 2

150,00

- 3

200,00

- 4

250,00

- 5

300,00

- 6

350,00

- 7

400,00

- 8

450,00

- 9

500,00

- 10

550,00

- 11

600,00

- 12

650,00

- 13

700,00

- 14

750,00

- 15

800,00

- 16 en meer

850,00

a.3. In afwijking van deze tabel bepaalt artikel 97quinquies dat:

14. Het bedrag van de ecomalus:

- gelijk is aan 0 euro wanneer de categorie van het nieuw in gebruik genomen autovoertuig lager is dan 11 (wat overeenstemt met een CO2 – uitstoot van 195 g/km en minder);

- gelijk is aan 1.000 euro wanneer de categorie van het nieuw in gebruik genomen autovoertuig hoger is dan 16 (wat overeenstemt met een CO2 – uitstoot van 256 g/km en meer).

b) Methode van toepassing in geval van een nieuwe inschrijving onder een nieuwe nummerplaat:

15. In dit geval wordt de ecomalus berekend op het negatieve verschil van de CO2 – uitstoot van het nieuw in gebruik genomen voertuig ten overstaan van de CO2 – uitstoot van het gemiddelde van de in het verkeer gestelde autovoertuigen.

De berekening van de ecomalus zal concreet volgens de stappen en in toepassing van onderstaande tabellen gebeuren:

b.1. Bepaling van het negatieve verschil tussen de CO2 – uitstoot van het nieuw in gebruik genomen voertuig ten overstaan van de CO2 – uitstoot van het gemiddelde van de in het verkeer gestelde autovoertuigen (nieuw artikel 97sexies, §2 WGB).

16. Praktisch moet men verwijzen naar de tabel onder a.1. en overgaan tot een aftrek tussen het cijfer dat de gemiddelde categorie van de CO2 – uitstoot van de voertuigen vertegenwoordigt en het cijfer dat de categorie van de CO2 – uitstoot van het nieuw voertuig vertegenwoordigt.

Krachtens het nieuw artikel 97ter, 2° WGB wordt de CO2 – uitstoot van het gemiddelde van de autovoertuigen die in het verkeer worden gebracht, verondersteld gelijk te zijn aan 160 g/km.

Bijgevolg, en in de mate dat de Waalse decreetgever dit bedrag niet wijzigt, zal het eerste lid van het verschil steeds met het cijfer 7 van bovenstaande tabel onder punt a.1. overeenstemmen.

Opgelet: op dit niveau moet tevens worden nagegaan of de belastingplichtige deel uitmaakt van een groot gezin in de zin van het nieuwe artikel 97ter WGB.

Indien immers de belastingschuldige op het ogenblik van de inschrijving deel uitmaakt van een groot gezin wordt, volgens artikel 97sexies, § 2, het cijfer van de emissiecategorie van het voertuig dat pas in gebruik is genomen, verminderd met 1 op voorwaarde dat dit cijfer lager is dan 17.

Voor de commentaar op dit artikel verwijzen we naar punt C.3.

b.2. Bepaling, op grond van het onder b.1 bekomen resultaat, van het bedrag van de ecomalus in euro (nieuw artikel 97septies WGB).

17. Het bedrag van de ecomalus wordt berekend op grond van het verschil tussen de CO2 – uitstoot categorie van het voertuig vertegenwoordigd door het cijfer 7 (A) en de CO2 – uitstoot categorie van het verworven voertuig (B).

Indien dit verschil negatief is, wordt de ecomalus bepaald volgens de tabel hierna:

Verschil van de categorieën (A-B)

Bedrag van de ecomalus in euro

- 1

0,00

- 2

0,00

- 3

0,00

- 4

100,00

- 5

150,00

- 6

200,00

- 7

250,00

- 8

300,00

- 9

350,00

- 10 en meer

400,00

b.3. In afwijking van deze tabel, bepaalt artikel 97septies dat:

18. Het bedrag van de ecomalus:

- gelijk is aan 0 euro als de categorie van het autovoertuig dat pas in gebruik is genomen lager is dan 11 (wat overeenstemt met een CO2 – uitstoot van 195 g/km en minder);

- gelijk is aan 1.000 euro als de categorie van het autovoertuig dat pas in gebruik is genomen hoger is dan 16 (wat overeenstemt met een CO2 – uitstoot van 256 g/km en meer).

C.3. Criterium voor de berekeningswijze van het bedrag van de ecomalus: het kroostrijk gezin

19. Of men nu te maken heeft met de inschrijving van een voertuig met of zonder vervanging van het oud voertuig, wordt het cijfer dat de CO2 – uitstoot van het nieuw in gebruik genomen voertuig vertegenwoordigt, verminderd met 1, op voorwaarde dat dit cijfer lager is dan 17, wanneer de belastingplichtige van de ecomalus deel uitmaakt van een groot gezin op het ogenblik van de inschrijving.

Het nieuw artikel 97ter WGB definieert als “groot gezin” het “gezin met minstens drie kinderen ten laste op de dag van de ingebruikstelling van het autovoertuig”.

De « kinderen ten laste » zijn in dezelfde wettelijke bepaling omschreven als « de afstammelingen van een persoon en van zijn echtgenoot, zijn wettelijke samenwonende of zijn samenwonende die deel uitmaken van zijn gezin en die hij volledig of hoofdzakelijk ten laste heeft, alsook de andere kinderen die deel uitmaken van zijn gezin en die hij volledig of hoofdzakelijk ten laste heeft.»

Men stelt vast dat deze definitie expliciet rekening houdt met de situatie van de nieuw samengestelde gezinnen, daar ze zowel de gemeenschappelijke kinderen van de beide echtgenoten, de wettelijk samenwonenden of samenwonenden als de eigen kinderen van één echtgenoot, wettelijk samenwonende of samenwonende omvat.

Overigens heeft het WD van 05.03.2008, om de hoedanigheid van « kind ten laste » gemakkelijker te kunnen bepalen, een systeem van wettelijk vermoeden ingevoerd. Worden verondersteld ten laste te zijn:

- de kinderen die in het bevolkingsregister, het vreemdelingenregister of het rijksregister van de natuurlijke personen als lid van het gezin zijn ingeschreven op de dag van de ingebruikstelling van het autovoertuig;

- de begunstigde afstammelingen en kinderen waarvoor één van de gezinsleden, samenwonend met deze afstammelingen en kinderen, aanspraak kan maken op kinderbijslag of op gewaarborgde gezinsbijslag, op de dag van de ingebruikstelling van het autovoertuig.

Bovendien worden, krachtens het besluit van de Waalse regering van 27 mei 2009 (B.S., 10 juli 2009 2e editie) geacht ten laste te zijn, de afstammelingen van een persoon en zijn echtgeno(o)t(e), wettelijk samenwonende of samenwonende die deel uitmaken van het gezin alsook de andere kinderen die deel uitmaken van het gezin wanneer zij de leeftijd van 25 jaar niet hebben bereikt de dag van de ingebruikstelling van het voertuig. Het behoud van deze hoedanigheid kan met alle middelen van recht worden aangetoond.

Deze kinderen worden bijgevolg verondersteld ten laste te zijn op de dag van de ingebruikneming van het autovoertuig, behalve tegenbewijs te leveren door de dienst die belast is met het beheer en de dienst van de verkeersbelasting op de autovoertuigen of door de tijdelijke administratieve cel voor het beheer van de Waalse fiscaliteit.

D. Het Waals Gewest is bevoegd om de CO2 uitstoot te bepalen

20. Overeenkomstig het nieuwe artikel 97octies WGB ingevoerd door artikel 2 WD 05.03.08 wordt het bedrag van de eventueel verschuldigde ecomalus, vastgelegd door de dienst die belast is met het beheer en de dienst van de verkeersbelasting op autovoertuigen, op grond van een certificaat van de CO2-emissiecategorie van de personenauto of de auto voor dubbel gebruik bedoeld in artikel 97, tweede lid, WGB.

E. Bezwaarschrift

21. De ecomalus is een bestanddeel van de BIV.

De belastingplichtige die het bedrag van de ecomalus betwist, moet bijgevolg een bezwaarschirft indienen tegen de BIV bij de bevoegde Gewestelijke directeur der belastingen, sector taxatie in de vorm en binnen de termijnen bepaald door het WGB en het WIB 92.

F. Inwerkingtreding

22. De bepalingen van het decreet van 5 maart 2008 betreffende de ecomalus zijn in werking getreden op 1 april 2008.

G. Waals decreet van 10 december 2009

23. Het Waals gewest heeft op 10 december 2009 een Decreet houdende fiscale billijkheid en milieuefficiëntie voor het wagenpark en de passiefhuizen aangenomen (B.S., 23.12.2009). De artikelen 23 tot 31 hebben in belangrijke mate de principes van toepassing op de ecomalus substantieel gewijzigd.

Dit decreet zal besproken worden in een aparte circulaire.

De administrateur-generaal a.i.

Gh. VANDERCAPELLEN