Circulaire 2018/C/74 betreffende het Waals decreet van 13 december 2017 en de overdracht van landbouwgronden inzake successie- en registratierechten
Administratieve commentaar met betrekking tot het Waals decreet van 13 december 2017 houdende diverse fiscale wijzigingen – Waals Gewest – successie- en registratierechten – Overdracht door overlijden en schenking van landbouwgronden – Niet-verlenging van de maatregelen
overdracht van landbouwgronden
FOD Financiën, 13.06.2018
Algemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie
Inhoudstafel
II. Overdracht door overlijden en schenking van landbouwgronden – niet-verlenging van de maatregelen
2.2. Niet-verlenging van de maatregelen
Bijlage 1
Bijlage 2
I. Inleiding
Het Belgisch Staatsblad van 22 december 2017 (p. 114523) heeft het Waals decreet van 13 december 2017 houdende diverse fiscale wijzigingen gepubliceerd (hierna, gewone decreet).
Dit gewone decreet wijzigt onder andere het Wetboek der Successierechten (W.W.Succ.) en het Wetboek der Registratie-, Hypotheek- en Griffierechten (W.W.Reg.). Twee andere circulaires zullen de wijzigingen bespreken inzake successierechten en inzake registratierechten.
De begrotingsdecreten van 17 december 2015 (B.S., 30 december 2015, 2de ed., p. 81390) en van 21 december 2016 (B.S., 29 december 2016, 2de ed., p. 91126), achtereenvolgens van toepassing in 2016 en in 2017, hebben verschillende maatregelen ingevoerd inzake de overdracht door overlijden en schenking van landbouwgronden. Het gewone decreet en het decreet houdende de algemene ontvangstenbegroting van het Waals Gewest voor het begrotingsjaar 2018 (decreet van 13 december 2017, B.S., 22 december 2017, p. 114574) hebben deze maatregelen niet verlengd. Deze moeten dus als opgeheven aanzien worden vanaf 1 januari 2018.
De geconsolideerde tekst van het gewijzigde artikel van het Wetboek der Successierechten wordt opgenomen in bijlage 1. De geconsolideerde tekst van de gewijzigde artikelen van het Wetboek der Registratie-, Hypotheek- en Griffierechten wordt opgenomen in bijlage 2.
II. Overdracht door overlijden en schenking van landbouwgronden – niet-verlenging van de maatregelen
2.1. Oude regeling
Van 1 januari 2016 tot en met 31 december 2017 werden verschillende maatregelen ingevoerd inzake overdracht van landbouwgronden door het begrotingsdecreet van 17 december 2015, van toepassing in 2016, die verlengd werden door het begrotingsdecreet van 21 december 2016, van toepassing in 2017.
De regels inzake overdracht via nalatenschap (door overlijden) en via schenking (onder de levenden) zijn identiek in het Waals Gewest. Door de voormelde begrotingsdecreten van 2015 en 2016 werden drie wijzigingen aangebracht in het Wetboek der Successierechten en in het Wetboek der Registratie-, Hypotheek- en Griffierechten.
Vooreerst hebben de begrotingsdecreten van 2015 en 2016 een aanvullende voorwaarde toegevoegd van voorafgaande overdracht van elke quotiteit van de landbouwactiviteit uitgeoefend op de landbouwgronden overgedragen door overlijden (art. 60bis, § 1, 1°, derde lid W.W.Succ.) of op de geschonken gronden (art. 140bis, § 1, 1°, derde lid W.W.Reg.). De woorden «afgezien van de overdracht» werden immers vervangen door de woorden «naar aanleiding van de overdracht».
Vervolgens hebben deze begrotingsdecreten een tarief van 3 % (in plaats van 0 %) ingevoerd voor de overdrachten door overlijden of de schenking van landbouwgronden met een oppervlakte groter dan 150 hectaren (art. 60bis, §§ 4, 5 en 6 W.W.Succ.; art. 140quinquies, §2, art. 140sexies, tweede lid en 140septies, tweede lid W.W.Reg.).
Ten slotte vereiste het behoud van het tarief van 3 % ook de uitbating van de landbouwgronden van meer dan 150 hectare gedurende minstens vijftien jaar te rekenen vanaf het overlijden of vanaf de authentieke schenkingsakte (in plaats van vijf jaar). Derhalve moesten, om te ontsnappen aan het progressieve tarief van de successierechten of van de onroerende schenkingsrechten, de landbouwgronden waarvan de oppervlakte de drempel van 150 hectaren overschreed minstens vijftien jaar uitgebaat worden (art. 60bis, § 3 W.W.Succ.; art. 140octies W.W.Reg.).
2.2. Niet-verlenging van de maatregelen
Het gewone decreet en het decreet houdende de algemene ontvangstenbegroting van het Waals Gewest voor het begrotingsjaar 2018, dezelfde dag aangenomen, hebben deze maatregelen inzake de overdracht van landbouwgronden, ingevoegd door de begrotingsbijbepalingen, niet verlengd.
Vooreerst is, om het verminderd tarief van 0 % te genieten, voortaan geen voorwaarde van voorafgaande overdracht van de gehele of gedeeltelijke activiteit op deze gronden vereist.
Vervolgens is voortaan het tarief van 0 % van toepassing bij de overdracht door overlijden of schenking van landbouwgronden, zelfs indien hun oppervlakte 150 hectaren overschrijdt.
Ten slotte is het behoud van het tarief van 0 % onderworpen aan de verderzetting van de uitbating van de landbouwgronden gedurende minstens vijf jaar te rekenen vanaf het overlijden of vanaf de authentieke schenkingsakte.
2.3. Inwerkingtreding
De wijzigingen van artikel 60bis, §§1, 4 en 5 W.W.Succ. zijn van toepassing op nalatenschappen die zijn opengevallen vanaf 1 januari 2018.
De wijzigingen aangebracht aan de artikelen 140bis, §1, 140quinquies, §1, 140sexies, tweede lid en 140septies, tweede lid W.W.Reg. zijn van toepassing op schenkingsakten verleden vanaf 1 januari 2018.