Aanschrijving nr. 1 (AFZ/2001/0050 - Dos. 258) d.d. 29.01.2001

Vlaams Wetboek der successierechten
Gelijkschakeling van de successierechten tussen samenwonenden en getrouwden
Decreet van het Vlaams Parlement van 1 december 2000

In het Belgisch Staatsblad van 11 januari 2001 werd het decreet van het Vlaams Parlement van 1 december 2000 houdende gelijkschakeling van de successierechten tussen samenwonenden en getrouwden bekendgemaakt.

Artikel 2 van dat decreet wijzigt artikel 48 van het "Vlaams" Wetboek der successierechten derwijze dat vanaf de inwerkingtreding van het decreet de overlevende samenwonenden die tot de nalatenschap komen aan hetzelfde tarief onderworpen zijn als erfgenamen in rechte lijn en de overlevende echtgenoot. Bovendien wijzigt dat artikel de definitie van "niet-wettelijk" samenwonenden.

Artikel 3 van het decreet kent aan samenwonenden dezelfde rechtenverminderingen toe als die welke echtgenoten genieten.

Tenslotte bepaalt artikel 4 van het decreet de inwerkingtreding ervan op 1 januari 2001.

Deze circulaire bevat een eerste commentaar van de doorgevoerde wijzigingen. In bijlage 1 gaat de tekst van het Vlaams decreet van 1 december 2000. Bijlage 2 bevat de gecoördineerde tekst van de artikelen 48 en 56 van het "Vlaams" Wetboek der Successierechten, zoals hij geldt in het Vlaamse Gewest met ingang van 1 januari 2001.

Commentaar

1. Wijzigingen aan artikel 48 "Vlaams" Wetboek der Successierechten

1.1. Gelijkschakeling tarief samenwonenden met dat van echtgenoten

Het bijzonder tarief voor de samenwonenden, ingesteld bij het decreet van 9 juli 1997 wordt opgeheven (artikel 2, 4° van het decreet). Een overlevende samenwoner die goederen uit de nalatenschap verkrijgt geniet voortaan van hetzelfde tarief als een overlevende echtgenoot. (artikel 2, 1° en 2° van het decreet). Aldus wordt het aantal tarieftabellen in artikel 48 W. Suc. herleid tot twee: tabel I betreft het tarief in geval van verkrijgingen in rechte lijn, tussen echtgenoten en tussen samenwonenden; tabel II betreft het tarief in geval andere personen dan personen in rechte lijn, echtgenoten en samenwonenden tot de nalatenschap komen (artikel 2, 5° van het decreet).

1.2. Afzonderlijke toepassing van het tarief "tussen samenwonenden" op de door de overlevende samenwoner(s) verkregen roerende goederen enerzijds en onroerende goederen anderzijds - prioritaire aanrekening van de schulden en begrafeniskosten.

De incorporatie van de samenwonenden in tabel I van artikel 48 W. Suc. brengt mee dat, anders dan in het verleden, de overlevende samenwoner ook het voordeel geniet van de afzonderlijke toepassing van het betreffende tarief op zijn roerende verkrijgingen enerzijds en zijn onroerende verkrijgingen anderzijds (artikel 48, 3de lid, W. Suc.). Ook de regel van de prioritaire aanrekening van het passief op de roerende goederen en op de goederen bedoeld bij artikel 60bis, moet ingevolge die incorporatie toegepast worden om de netto-belastbare massa's in hoofde van een samenwoner te bepalen (artikel 48, 4de lid, W. Suc.). Voor een meer omstandige uitleg terzake wordt mutatis mutandis verwezen naar punt 3 van de circulaire (oude benaming: aanschrijving) nr. 1 van 24 maart 1997 van de Administratie van de belasting over de toegevoegde waarde, registratie en domeinen.

1.3. "Niet-wettelijk" samenwonenden - definitie - vereiste duur van ononderbroken samenwonen en gemeenschappelijke huishouding.

Bij het decreet van het Vlaams Parlement van 30 juni 2000 (zie circulaire van de AFZ nr. 9 van 21 september 2000) werd voor de "wettelijk samenwonenden" (zie punt 2.1. van genoemde circulaire) de vereiste van drie jaar ononderbroken samenwoning en het voeren van een gemeenschappelijke huishouding met de erflater, opgeheven. Die vereiste werd wel behouden voor de "niet-wettelijk samenwonenden", maar gemilderd in geval van samenwoning en het voeren van een gemeenschappelijke huishouding door overmacht onmogelijk is geworden ( zie punt 2.2. van genoemde circulaire).

Artikel 2, 3° van het hier besproken decreet herleidt die vereiste termijn in hoofde van niet-wettelijk samenwonenden van drie jaar tot één jaar. De mildering van de vereiste van ononderbroken samenwonen in geval van overmacht blijft bestaan.

2. Wijzigingen aan artikel 56 "Vlaams" Wetboek der Successierechten

De wijzigingen die bij artikel 3 van het decreet aan artikel 56 van het W. Suc. worden aangebracht, hebben voornamelijk tot doel aan de overlevende samenwoner dezelfde rechtenverminderingen (de "gewone" vermindering van artikel 56, eerste lid, en de "bijkomende" vermindering van artikel 56, tweede lid, in geval van bestaan van gemeenschappelijke kinderen die een bijkomende vermindering genieten wegens hun leeftijd) toe te kennen als die welke aan een overlevende echtgenoot worden toegekend bij dat artikel.

De vervanging van de tabelnummers in de leden 3 en 4 van artikel 56 W. Reg. ("Tabel III" wordt telkens "Tabel II") is een puur technische aanpassing, ingevolge de opheffing van de afzonderlijke tarieftabel voor samenwonenden (zie punt 1.1).

3. Inwerkingtreding

Krachtens artikel 4 van het decreet van het Vlaams Parlement van 1 december 2000, houdende gelijkschakeling van de successierechten tussen samenwonenden en getrouwden, treden de wijzigingen aan de artikelen 48 en 56 van ht "Vlaams" Wetboek der successierechten in werking op 1 januari 2001. De wijzigingen zijn dus van toepassing op alle nalatenschappen die openvallen vanaf die datum.

Namens de Minister:
De Adjunct Administrateur-generaal van de belastingen,

Jean-Marc DELPORTE