Circulaire nr. Ci.RH.863/540.857 dd. 26.03.2001
Bull. nr. 814, pag. 918
ADMINISTRATIEVE GESCHILLENPROCEDURE
Bezwaarschrift
BEZWAARSCHRIFT
Behandeling van het geschil
Rol van de taxatieambtenaar
HERVORMING VAN DE FISCALE PROCEDURE
Doelstelling van de hervorming van de fiscale procedure
Harmonisatie van de taxatie- en geschillenprocedures van de
belastingadministraties
Aan al de ambtenaren van de niveaus 1, 2+ en 2
GESCHILLEN INZAKE INKOMSTENBELASTING
1. INLEIDING
Binnen enkele dagen loopt de overgangsperiode waarin de wetgever m.b.t. de geschillen inzake inkomstenbelastingen heeft voorzien ten einde. Het lijkt me nuttig om de balans op te maken van de toestand m.b.t. deze materie en aan te geven wat er verwacht wordt van onze diensten.
2. DE NIEUWE GESCHILLENPROCEDURE IMPLICEERT WIJZIGINGEN IN DE MANIER WAAROP WIJ HET BESLECHTEN VAN GESCHILLEN MET DE BELASTINGPLICHTIGEN BENADEREN
De hervorming van de fiscale procedure wordt gekenmerkt door de wil van de wetgever om naast een grondige wijziging van de werkmethodes van onze diensten tevens, zoniet bovenal, onze relatie met de belastingplichtigen te wijzigen. We moeten onze taak van verificatie m.b.t. de juistheid van de aangifte van de belastingplichtigen op een minder eenzijdige wijze uitvoeren, d.w.z. door meer aandacht te besteden aan de opmerkingen en de zienswijze van de belastingplichtige. Deze wijziging past in het kader van een zo groot mogelijk respect door de administratie van de waarborgen die onder de noemer van het concept van de beginselen van behoorlijk bestuur kunnen worden samengebracht.
De belangrijkste administratieve wijziging betreft de noodzaak om definitief de scheiding die binnen de directe belastingen geleidelijk aan ontstaan was tussen de taxatie en de geschillen weg te werken. Het bezwaarschrift inzake inkomstenbelastingen, die een verplichte stap blijft, wordt een uitsluitend administratieve stap die het eindpunt van de taxatie vormt. Er kan dus geen sprake meer zijn om te belasten zonder zich te bekommeren om het standpunt van de belastingplichtige en de discussie evenals de verantwoordelijkheid hieromtrent op een andere dienst af te wentelen.
De discussie omtrent de eventuele opmerkingen van de belastingplichtige moet in eerste instantie plaatsvinden met de taxatieambtenaar, die zonodig hierin bijgestaan wordt: dat is de bedoeling van de oprichting binnen de controlecentra van de afdeling V "voorafgaandelijke geschillen".
Een andere belangrijke wijziging op het administratief vlak betreft de noodzaak om de bezwaarschriften te behandelen binnen een termijn van 6 maanden (9 maanden ingeval van aanslag van ambtswege). Wij zijn vastbesloten om die termijn na te leven. Zulks betekent dan ook een wijziging van de werkmethodes in het onderzoek en de afhandeling van de geschillen.
Die wijzigingen die de werkgewoontes ingrijpend veranderen, zijn niet enkel noodzakelijk om een meer evenwichtige relatie tussen de administratie en de belastingplichtige tot stand te brengen, maar ook om onze diensten in staat te stellen beter te functioneren: het is tijd om komaf te maken met dubbel werk: dat vergt immers teveel middelen en ontneemt de taxatieambtenaar elke verantwoordelijkheidszin. Het is eveneens tijd om de spiraal van de toenemende geschillen, die voor een deel zijn oorsprong vindt in de traagheid van de procedure, een halt toe te roepen.
De inlichtingen in mijn bezit tonen aan dat deze veranderingen zich meer en meer in de praktijk vertalen en ik kan enkel maar vragen om die weg verder te blijven volgen.
3. NIEUWE STAPPEN IN HET VERANDERINGSPROCES: BEHANDELING VAN DE GESCHILLEN DOOR DE TAXATIEDIENST EN VERDEDIGING VOOR DE RECHTER VAN HET DOSSIER DOOR DE TAXATIEAMBTENAAR
Rekening houdend met de positieve evolutie zullen nieuwe stappen worden gezet die de administratieve werkmethodes zullen wijzigen. Uiteraard passen die stappen in de context van de nieuwe procedure.
Vooreerst zal de behandeling van de geschillen progressief toevertrouwd worden aan de dienst die de verificatie van het dossier heeft uitgevoerd. In een eerste tijd (vanaf de inkohieringen voor het aanslagjaar 2000) zal dit de rechtzettingen betreffen uitgevoerd door de controlecentra. Het controlecentrum zal de desbetreffende geschillen zelf behandelen met inbegrip van de uiteindelijke beslissing.
Daarop aansluitend en rekening houdend met het feit dat de hervorming van de procedure een definitieve vorm aanneemt, wordt een volgende stap in het wijzigingsproces gezet, met name het realiseren van een grotere betrokkenheid van de taxatieambtenaar in de verdediging van zijn dossier vóór de rechtbank: de taxatieambtenaar is meestal het best geplaatst om zijn bevindingen toe te lichten en we moeten vaststellen dat de rol van de departementsadvocaten zich vaak beperkt tot de rol van tussenpersoon. Het is logischer en waardevoller voor de taxatieambtenaar hem toe te staan zelf zijn taxatie te verdedigen. In deze nieuwe omstandigheden zullen de taxatieambtenaren uiteraard niet aan hun lot overgelaten worden: bijstand zal georganiseerd worden en een gepaste opleiding zal worden gegeven.
4. HET WEGWERKEN VAN DE VOORRAAD GESCHILLEN VORDERT EN MOET WORDEN VOORTGEZET
Nu de nieuwe procedure volop in werking treedt en tot de dagelijkse praktijk gaat behoren, is de voorraad geschillen nog niet volledig weggewerkt.
Tal van maatregelen werden genomen om een behoorlijk resultaat te behalen tegen het einde van maart 2001, termijn die door de wetgever was bepaald: aanstelling van één directeur per gewestelijke directie voor het opvolgen van het proces, toekenning van een bepaald aantal dossiers aan de controlecentra, detachering van taxatieambtenaren, doorvoering van nieuwe werkmethodes in de inspecties-geschillen.
Zelfs als die maatregelen en uiteraard het door de betrokken personen gepresteerde werk niet altijd hebben volstaan om deze ambitieuze opdracht tot een goed einde te brengen, toch hebben zij minstens het perspectief geopend op een duurzame vermindering van de voorraad geschillen. De inspanningen die vooral de laatste maanden een krachtiger effect hadden, hebben het mogelijk gemaakt de voorraad van ongeveer 100.000 dossiers op 1 januari 2000 terug te brengen naar een voorraad van ongeveer 70.000 dossiers op 1 april eerstkomend (het betreft de dossiers die het voorwerp waren van een grondig onderzoek).
Ik wens alle ambtenaren, die op een of andere manier een rol spelen in de behandeling van deze geschillen, te bedanken voor de inspanningen die ze gedurende deze laatste maanden hebben geleverd.
Die inspanning moet worden aangehouden en er is beslist om de detachering van de taxatieambtenaren die meewerken aan de behandeling van de geschillen te verlengen tot eind oktober 2001 en op dat ogenblik de toestand opnieuw te analyseren.
Het is eveneens met de bedoeling het aantal behandelde dossiers te verhogen dat onlangs de beslissing is genomen om de ambtenaren van niveau 2+ delegatie te verlenen van beslissingsmacht in de gevallen waarin de fiscale weerslag beperkt is. Dit stelt de ambtenaren die voorheen deze dossiers nakeken in staat zich toe te leggen op het onderzoek van meer ingewikkelde of belangrijker dossiers. Ik acht het nuttig deze maatregel in zijn juite context te plaatsen: er is geen enkele reden de ambtenaren van niveau 2+ niet evenzeer te vertrouwen in het stadium van de geschillen, als dat reeds gebeurt in het stadium van de taxatie, waar die ambtenaren inderdaad regelmatig hun verantwoordelijkheid opnemen inzonderheid in het kader van verificaties ter plaatse.
Daarnaast werd in samenspraak met mijn collega van de Invordering ook een maatregel getroffen inzake de geschillen OV.
5. EEN NIEUWE GELEGENHEID OM VOOR DE OPLOSSING VAN DE "OUDE" DOSSIERS DE DIALOOG MET DE BELASTINGPLICHTIGE AAN TE GAAN
De datum van 1 april 2001 betekent de overgang naar het definitief stelsel van de hervorming van de procedure. De belastingplichtige krijgt op die manier voor die "oude" dossiers de mogelijkheid om, zonder nog langer te moeten wachten, de zaken die nog niet administratief beslecht zijn vóór de rechtbank te brengen. In bepaalde gevallen kan die overgang een gelegenheid zijn om te trachten de dialoog met de belastingplichtige aan te gaan of te hervatten: deze heeft er niet noodzakelijk belang bij om een "oud" geschil dat nog niet behandeld werd op dat ogenblik voor de rechtbank aanhangig te maken. Het is in ons aller belang er voor te zorgen dat een maximum aantal zaken administratief beslist worden en elke vraag van de belastingplichtige die er op wijst dat hij nog een laatste poging met de administratie waagt aan te grijpen.
De administratie heeft er alle belang bij om het aantal geschillen dat aanhangig wordt gemaakt bij de rechtbanken zo laag mogelijk te houden, al was het maar om een nieuwe verzwaring van het administratief werk voor de administratie te vermijden. Rekening houdend met de nog belangrijke voorraad "oude dossiers" die in theorie onmiddellijk voor het gerecht zouden kunnen worden gebracht, heeft zij er alle belang bij elke mogelijkheid aan te grijpen om de zaken alsnog op haar niveau op te lossen.
6. STRUCTURELE MAATREGELEN ZIJN IN VOORBEREIDING
De inwerkingtreding van de nieuwe geschillenprocedure heeft aangetoond dat het nodig is onze structuren en werkmethodes grondig te herzien.
De aanpassing van de structuren (meer bepaald, wat betreft de geschillen, de opheffing van de gewestelijke directies en de integratie van de geschillendiensten in de operationele centra) kadert in de voltooiing van de herstructurering van de buitendiensten. In het licht van het vaststellen van het nieuw functioneel personeelskader van onze diensten, die de organisatie van een algmene incompetitiestelling in het tweede semester van dit jaar moet mogelijk maken, wordt bijzondere aandacht besteed aan de functies met betrekking tot de geschillenbehandeling.
Op het vlak van de methodes is het de bedoeling om een modern en geïnformatiseerd systeem tot opvolging van de fiscale geschillen te ontwerpen, wat eensdeels een echt beheersinstrument inzake de geschillen moet bewerkstelligen, en anderdeels een radicale modernisering van de werkmethodes moet met zich brengen. De voorstudie hieromtrent die gerealiseerd wordt door ambtenaren van de buitendiensten is nagenoeg beëindigd en een contract voor de verwezenlijking van de studie betreffende het gepaste informaticasysteem zal eerlang met een gespecialiseerd bedrijf worden gesloten. Dit project maakt deel uit van het vijfjarenplan 2001 - 2005 inzake informatica van het departement.
GESCHILLEN INZAKE BTW
7. NALEVING VAN DEZELFDE PRINCIPES INZAKE BTW-GESCHILLEN
Daar onze administratie polyvalent wil werken (die doelstelling wordt overigens formeel bevestigd door het Copernicusplan) is het logisch dat ook op het vlak van de geschillen de procedures inzake inkomstenbelastingen en BTW geharmoniseerd worden. Een wetsontwerp om een aantal beschikkingen inzake geschillenprocedure op het gebied van de inkomstenbelastingen en op het gebied van de BTW te harmoniseren (zoals overigens ook voor de taxatieprocedure) is in voorbereiding.
Zo is ook het nieuwe beheersinstrument, waarvan hierboven sprake is, van bij de aanvang opgevat om zowel de geschillen inzake inkomstenbelastingen als inzake BTW op te kunnen volgen.
Tot zolang en voor zover dit nodig mocht zijn vraag ik de ambtenaren die de dossiers inzake BTW behandelen, te handelen in overeenstemming met de principes die de nieuwe geschillenprocedure kenmerken: responsabilisering van de taxatieambtenaar, snelle behandeling van het geschil, enz.
De Directeur-generaal,
J.-C. TILLIET
ADMINISTRATIEVE GESCHILLENPROCEDURE
Bezwaarschrift
BEZWAARSCHRIFT
Behandeling van het geschil
Rol van de taxatieambtenaar
HERVORMING VAN DE FISCALE PROCEDURE
Doelstelling van de hervorming van de fiscale procedure
Harmonisatie van de taxatie- en geschillenprocedures van de
belastingadministraties
Aan al de ambtenaren van de niveaus 1, 2+ en 2
GESCHILLEN INZAKE INKOMSTENBELASTING
1. INLEIDING
Binnen enkele dagen loopt de overgangsperiode waarin de wetgever m.b.t. de geschillen inzake inkomstenbelastingen heeft voorzien ten einde. Het lijkt me nuttig om de balans op te maken van de toestand m.b.t. deze materie en aan te geven wat er verwacht wordt van onze diensten.
2. DE NIEUWE GESCHILLENPROCEDURE IMPLICEERT WIJZIGINGEN IN DE MANIER WAAROP WIJ HET BESLECHTEN VAN GESCHILLEN MET DE BELASTINGPLICHTIGEN BENADEREN
De hervorming van de fiscale procedure wordt gekenmerkt door de wil van de wetgever om naast een grondige wijziging van de werkmethodes van onze diensten tevens, zoniet bovenal, onze relatie met de belastingplichtigen te wijzigen. We moeten onze taak van verificatie m.b.t. de juistheid van de aangifte van de belastingplichtigen op een minder eenzijdige wijze uitvoeren, d.w.z. door meer aandacht te besteden aan de opmerkingen en de zienswijze van de belastingplichtige. Deze wijziging past in het kader van een zo groot mogelijk respect door de administratie van de waarborgen die onder de noemer van het concept van de beginselen van behoorlijk bestuur kunnen worden samengebracht.
De belangrijkste administratieve wijziging betreft de noodzaak om definitief de scheiding die binnen de directe belastingen geleidelijk aan ontstaan was tussen de taxatie en de geschillen weg te werken. Het bezwaarschrift inzake inkomstenbelastingen, die een verplichte stap blijft, wordt een uitsluitend administratieve stap die het eindpunt van de taxatie vormt. Er kan dus geen sprake meer zijn om te belasten zonder zich te bekommeren om het standpunt van de belastingplichtige en de discussie evenals de verantwoordelijkheid hieromtrent op een andere dienst af te wentelen.
De discussie omtrent de eventuele opmerkingen van de belastingplichtige moet in eerste instantie plaatsvinden met de taxatieambtenaar, die zonodig hierin bijgestaan wordt: dat is de bedoeling van de oprichting binnen de controlecentra van de afdeling V "voorafgaandelijke geschillen".
Een andere belangrijke wijziging op het administratief vlak betreft de noodzaak om de bezwaarschriften te behandelen binnen een termijn van 6 maanden (9 maanden ingeval van aanslag van ambtswege). Wij zijn vastbesloten om die termijn na te leven. Zulks betekent dan ook een wijziging van de werkmethodes in het onderzoek en de afhandeling van de geschillen.
Die wijzigingen die de werkgewoontes ingrijpend veranderen, zijn niet enkel noodzakelijk om een meer evenwichtige relatie tussen de administratie en de belastingplichtige tot stand te brengen, maar ook om onze diensten in staat te stellen beter te functioneren: het is tijd om komaf te maken met dubbel werk: dat vergt immers teveel middelen en ontneemt de taxatieambtenaar elke verantwoordelijkheidszin. Het is eveneens tijd om de spiraal van de toenemende geschillen, die voor een deel zijn oorsprong vindt in de traagheid van de procedure, een halt toe te roepen.
De inlichtingen in mijn bezit tonen aan dat deze veranderingen zich meer en meer in de praktijk vertalen en ik kan enkel maar vragen om die weg verder te blijven volgen.
3. NIEUWE STAPPEN IN HET VERANDERINGSPROCES: BEHANDELING VAN DE GESCHILLEN DOOR DE TAXATIEDIENST EN VERDEDIGING VOOR DE RECHTER VAN HET DOSSIER DOOR DE TAXATIEAMBTENAAR
Rekening houdend met de positieve evolutie zullen nieuwe stappen worden gezet die de administratieve werkmethodes zullen wijzigen. Uiteraard passen die stappen in de context van de nieuwe procedure.
Vooreerst zal de behandeling van de geschillen progressief toevertrouwd worden aan de dienst die de verificatie van het dossier heeft uitgevoerd. In een eerste tijd (vanaf de inkohieringen voor het aanslagjaar 2000) zal dit de rechtzettingen betreffen uitgevoerd door de controlecentra. Het controlecentrum zal de desbetreffende geschillen zelf behandelen met inbegrip van de uiteindelijke beslissing.
Daarop aansluitend en rekening houdend met het feit dat de hervorming van de procedure een definitieve vorm aanneemt, wordt een volgende stap in het wijzigingsproces gezet, met name het realiseren van een grotere betrokkenheid van de taxatieambtenaar in de verdediging van zijn dossier vóór de rechtbank: de taxatieambtenaar is meestal het best geplaatst om zijn bevindingen toe te lichten en we moeten vaststellen dat de rol van de departementsadvocaten zich vaak beperkt tot de rol van tussenpersoon. Het is logischer en waardevoller voor de taxatieambtenaar hem toe te staan zelf zijn taxatie te verdedigen. In deze nieuwe omstandigheden zullen de taxatieambtenaren uiteraard niet aan hun lot overgelaten worden: bijstand zal georganiseerd worden en een gepaste opleiding zal worden gegeven.
4. HET WEGWERKEN VAN DE VOORRAAD GESCHILLEN VORDERT EN MOET WORDEN VOORTGEZET
Nu de nieuwe procedure volop in werking treedt en tot de dagelijkse praktijk gaat behoren, is de voorraad geschillen nog niet volledig weggewerkt.
Tal van maatregelen werden genomen om een behoorlijk resultaat te behalen tegen het einde van maart 2001, termijn die door de wetgever was bepaald: aanstelling van één directeur per gewestelijke directie voor het opvolgen van het proces, toekenning van een bepaald aantal dossiers aan de controlecentra, detachering van taxatieambtenaren, doorvoering van nieuwe werkmethodes in de inspecties-geschillen.
Zelfs als die maatregelen en uiteraard het door de betrokken personen gepresteerde werk niet altijd hebben volstaan om deze ambitieuze opdracht tot een goed einde te brengen, toch hebben zij minstens het perspectief geopend op een duurzame vermindering van de voorraad geschillen. De inspanningen die vooral de laatste maanden een krachtiger effect hadden, hebben het mogelijk gemaakt de voorraad van ongeveer 100.000 dossiers op 1 januari 2000 terug te brengen naar een voorraad van ongeveer 70.000 dossiers op 1 april eerstkomend (het betreft de dossiers die het voorwerp waren van een grondig onderzoek).
Ik wens alle ambtenaren, die op een of andere manier een rol spelen in de behandeling van deze geschillen, te bedanken voor de inspanningen die ze gedurende deze laatste maanden hebben geleverd.
Die inspanning moet worden aangehouden en er is beslist om de detachering van de taxatieambtenaren die meewerken aan de behandeling van de geschillen te verlengen tot eind oktober 2001 en op dat ogenblik de toestand opnieuw te analyseren.
Het is eveneens met de bedoeling het aantal behandelde dossiers te verhogen dat onlangs de beslissing is genomen om de ambtenaren van niveau 2+ delegatie te verlenen van beslissingsmacht in de gevallen waarin de fiscale weerslag beperkt is. Dit stelt de ambtenaren die voorheen deze dossiers nakeken in staat zich toe te leggen op het onderzoek van meer ingewikkelde of belangrijker dossiers. Ik acht het nuttig deze maatregel in zijn juite context te plaatsen: er is geen enkele reden de ambtenaren van niveau 2+ niet evenzeer te vertrouwen in het stadium van de geschillen, als dat reeds gebeurt in het stadium van de taxatie, waar die ambtenaren inderdaad regelmatig hun verantwoordelijkheid opnemen inzonderheid in het kader van verificaties ter plaatse.
Daarnaast werd in samenspraak met mijn collega van de Invordering ook een maatregel getroffen inzake de geschillen OV.
5. EEN NIEUWE GELEGENHEID OM VOOR DE OPLOSSING VAN DE "OUDE" DOSSIERS DE DIALOOG MET DE BELASTINGPLICHTIGE AAN TE GAAN
De datum van 1 april 2001 betekent de overgang naar het definitief stelsel van de hervorming van de procedure. De belastingplichtige krijgt op die manier voor die "oude" dossiers de mogelijkheid om, zonder nog langer te moeten wachten, de zaken die nog niet administratief beslecht zijn vóór de rechtbank te brengen. In bepaalde gevallen kan die overgang een gelegenheid zijn om te trachten de dialoog met de belastingplichtige aan te gaan of te hervatten: deze heeft er niet noodzakelijk belang bij om een "oud" geschil dat nog niet behandeld werd op dat ogenblik voor de rechtbank aanhangig te maken. Het is in ons aller belang er voor te zorgen dat een maximum aantal zaken administratief beslist worden en elke vraag van de belastingplichtige die er op wijst dat hij nog een laatste poging met de administratie waagt aan te grijpen.
De administratie heeft er alle belang bij om het aantal geschillen dat aanhangig wordt gemaakt bij de rechtbanken zo laag mogelijk te houden, al was het maar om een nieuwe verzwaring van het administratief werk voor de administratie te vermijden. Rekening houdend met de nog belangrijke voorraad "oude dossiers" die in theorie onmiddellijk voor het gerecht zouden kunnen worden gebracht, heeft zij er alle belang bij elke mogelijkheid aan te grijpen om de zaken alsnog op haar niveau op te lossen.
6. STRUCTURELE MAATREGELEN ZIJN IN VOORBEREIDING
De inwerkingtreding van de nieuwe geschillenprocedure heeft aangetoond dat het nodig is onze structuren en werkmethodes grondig te herzien.
De aanpassing van de structuren (meer bepaald, wat betreft de geschillen, de opheffing van de gewestelijke directies en de integratie van de geschillendiensten in de operationele centra) kadert in de voltooiing van de herstructurering van de buitendiensten. In het licht van het vaststellen van het nieuw functioneel personeelskader van onze diensten, die de organisatie van een algmene incompetitiestelling in het tweede semester van dit jaar moet mogelijk maken, wordt bijzondere aandacht besteed aan de functies met betrekking tot de geschillenbehandeling.
Op het vlak van de methodes is het de bedoeling om een modern en geïnformatiseerd systeem tot opvolging van de fiscale geschillen te ontwerpen, wat eensdeels een echt beheersinstrument inzake de geschillen moet bewerkstelligen, en anderdeels een radicale modernisering van de werkmethodes moet met zich brengen. De voorstudie hieromtrent die gerealiseerd wordt door ambtenaren van de buitendiensten is nagenoeg beëindigd en een contract voor de verwezenlijking van de studie betreffende het gepaste informaticasysteem zal eerlang met een gespecialiseerd bedrijf worden gesloten. Dit project maakt deel uit van het vijfjarenplan 2001 - 2005 inzake informatica van het departement.
GESCHILLEN INZAKE BTW
7. NALEVING VAN DEZELFDE PRINCIPES INZAKE BTW-GESCHILLEN
Daar onze administratie polyvalent wil werken (die doelstelling wordt overigens formeel bevestigd door het Copernicusplan) is het logisch dat ook op het vlak van de geschillen de procedures inzake inkomstenbelastingen en BTW geharmoniseerd worden. Een wetsontwerp om een aantal beschikkingen inzake geschillenprocedure op het gebied van de inkomstenbelastingen en op het gebied van de BTW te harmoniseren (zoals overigens ook voor de taxatieprocedure) is in voorbereiding.
Zo is ook het nieuwe beheersinstrument, waarvan hierboven sprake is, van bij de aanvang opgevat om zowel de geschillen inzake inkomstenbelastingen als inzake BTW op te kunnen volgen.
Tot zolang en voor zover dit nodig mocht zijn vraag ik de ambtenaren die de dossiers inzake BTW behandelen, te handelen in overeenstemming met de principes die de nieuwe geschillenprocedure kenmerken: responsabilisering van de taxatieambtenaar, snelle behandeling van het geschil, enz.
De Directeur-generaal,
J.-C. TILLIET
Bron: FisconetPlus