Circulaire nr. 11/2004 d.d. 16.08.2004

Brussels Hoofdstedelijk Gewest
Registratierechten
Abattement
Wijziging, interpretatie, grondvoorwaarde
Dos. E.E./L 127
Voorwerp van de circulaire
Onderhavige circulaire heeft tot doel de circulaire AKRED nr. 4 van 24 februari 2003, waar ze handelt over de toepassingsvoorwaarden inzake het abattement op het vlak van de uitsluiting van het abattement voor de aankoop van een bouwgrond bij te sturen.
Ze is het resultaat van een arrest van het Arbitragehof dd. 23 juni 2004 (Arrest nr. 112/2004 van 23 juni 2004, bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 23 juli 2004). Het Gewest volgt de ietwat bredere interpretatie van het Arbitragehof inzake de bedoelde toepassingsvoorwaarden, zonder hierdoor de ordonnantie van 20 december 2002 te moeten wijzigen.
Grondvoorwaarden
Artikel 46bis, vijfde lid van het Wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten stelt uitdrukkelijk dat het abattement wordt uitgesloten voor de aankoop van een bouwgrond. Eveneens wordt uitdrukkelijk bepaald dat deze uitsluiting niet geldt voor de verkrijging van een appartement in aanbouw of een appartement op plan.
A contrario kan de aankoop van een huis in aanbouw of een huis op plan, waarbij het gaat om verrichtingen die eveneens de aankoop van een bouwgrond impliceren die aan de betaling van het evenredig registratierecht is onderworpen, dus geen aanspraak maken op een vermindering van de belastbare grondslag van dat recht (Deze stelling werd bevestigd in bovenvermeld arrest van het Arbitragehof).
Wat betreft de situatie van een reeds opgericht nieuw woonhuis/ appartement werd niets voorzien in de wettekst. Er werd reeds, naar aanleiding van een aan het Hoofdbestuur voorgelegd probleem, beslist dat een nieuw opgericht appartement wél kon genieten van het abattement. Dit vanuit de optiek dat bij de aankoop van een voor de BTW nieuw opgericht appartement er wel degelijk een appartement aangekocht wordt en geen bouwgrond (zodoende dat de uitzondering niet speelt).
Dezelfde redenering wordt nu door het arrest van het Arbitragehof doorgetrokken voor een voor de BTW nieuw opgericht woonhuis.
Het arrest van het Arbitragehof stelt vast dat noch uit het wetsartikel, noch uit de parlementaire voorbereiding blijkt dat de vermindering van de belastbare grondslag niet zou kunnen worden toegekend voor de aankoop van een reeds gebouwd woonhuis bedoeld in artikel 44, § 3, 1°, a), eerste streepje van het Wetboek van de belasting over de toegevoegde waarde. Er mag dus, volgens het arrest van het Arbitragehof, geen verschil zijn tussen de kopers van een reeds gebouwd huis dat niet en die van een reeds gebouwd huis dat wel in het voormeld artikel 44, § 3, 1°, a), eerste streepje wordt bedoeld.
De uitzondering vermeld onder onderafdeling 1 - Grondvoorwaarden (pagina 7) van de circulaire nr. 4/2004 wordt bijgevolg vervangen als volgt.
Uitzondering: Deze uitsluiting geldt niet voor de verkrijger(s) van een appartement in aanbouw of een appartement op plan, waarvan enkel de waarde van de grond onderworpen is aan het evenredig recht. Zij kunnen dus het abattement genieten.
*
* *
Hierna volgt een schematisch overzicht voor wat betreft een voor de BTW nieuw gebouw (enkel registratierechten verschuldigd op de waarde van de bouwgrond)
Recht op abattement?
Vóór arrest Arbitragehof
Interpretatie Arbitragehof
Koper van bouwgrond
Neen
Neen
Koper van appartement op plan
(+ perceel bouwgrond)
Ja
Ja
Koper van appartement in oprichting
(+ perceel bouwgrond)
Ja
Ja
Koper van nieuw gebouwd appartement
(+ perceel bouwgrond)
Ja
Ja
Koper van woonhuis op plan
(+ perceel bouwgrond)
Neen
Neen
Koper van woonhuis in oprichting
(+ perceel bouwgrond)
Neen
Neen
Koper van nieuw gebouwd woonhuis
(+ perceel bouwgrond)
Neen
Ja
Toepassing in de tijd
Voor akten die reeds geregistreerd zijn waarvan de heffing in strijd is met bovenvermeld arrest, is er teruggave mogelijk van de ten onrechte geheven rechten. Dit recht op teruggave is ontstaan bij de registratie van de akte.
De Administrateur-generaal van de Patrimoniumdocumentatie,
D. DE BRONE