Circulaire nr. 21/2010 d.d. 23.12.2010

In het Belgisch Staatsblad van 30 december 2009, 1^ste editie, werd de programmawet van 23 december 2009 bekendgemaakt.

Hoofdstuk 4 van deze programmawet regelt de uitwisseling van gegevens tussen de verschillende fiscale administraties van de FOD Financiën.

In het Wetboek diverse rechten en taksen (art. 211), het Wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten (art. 289) en het Wetboek der successierechten (1) (nieuw hoofdstuk XIbis, bevattende het artikel 104/1) wordt daartoe eenzelfde bepaling ingeschreven bij de artikelen 156 tot 158 van die wet.

----------

(1) De wijziging van het W.Succ. is omvangrijker dan in de andere wetboeken omdat de wetgever van de gelegenheid heeft gebruik gemaakt om een reeds in de andere wetboeken voorkomende bepaling nu ook rechtstreeks in het Wetboek der Successierechten (ze gold reeds in het kader van de successierechten op grond van een buiten het W.Succ. bestaande wettekst) op te nemen.

Die bepaling, die eveneens ingeschreven werd in de overige fiscale wetboeken, wordt van commentaar voorzien in de circulaire AFZ nr. 7/2010 van 4 juni 2010.

Die wet is in werking getreden op 9 januari 2010.

Deze circulaire bevat in bijlage een uittreksel uit de circulaire AFZ nr. 7/2010 (de volledige tekst ervan is te vinden op de site www.fisconetplus.be).

Bijlage

UITTREKSEL UIT DE CIRCULAIRE AFZ NR 7/ 2010 van 4 juni 2010

INHOUDSTAFEL

1. WET VAN 21 DECEMBER 2009 HOUDENDE FISCALE EN DIVERSE BEPALINGEN (BS 31.12.2009, ED. 2)

...

2. PROGRAMMAWET VAN 23 DECEMBER 2009 (BS 30.12.2009, ED. 1)

...

V. GEGEVENSUITWISSELING TUSSEN DE VERSCHILLENDE ADMINISTRATIES BINNEN DE FOD FINANCIËN

A. Wettekst

...

A.3. Wetboek diverse rechten en taksen
A.4. Wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten
A.5. Wetboek der successierechten

...

B. Inwerkingtreding

C. Bespreking

C.1. Gegevensinzameling door de rechtmatig belaste ambtenaar ten behoeve van de eigen belasting
C.2. Gegevensinzameling door de rechtmatig belaste ambtenaar ten behoeve van een andere belasting dan de eigen belasting

3. GECONSOLIDEERDE TEKSTEN

...

Bijlage 3: Wetboek diverse rechten en taksen
Bijlage 4: Wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten
Bijlage 5: Wetboek der successierechten

...

V. GEGEVENSUITWISSELING TUSSEN DE VERSCHILLENDE ADMINISTRATIES BINNEN DE FOD FINANCIËN

A. Wettekst

...

A.3. Wetboek diverse rechten en taksen

Art. 156.- In artikel 211 van het Wetboek diverse rechten en taksen, gewijzigd bij de wet van 19 december 2006, worden de volgende wijzigingen aangebracht:

"1° in paragraaf 2, worden de woorden « van een fiscaal rijksbestuur » vervangen door de woorden « van de Federale Overheidsdienst Financiën »;

2° paragraaf 3 wordt vervangen als volgt:

« § 3. Alle administraties die ressorteren onder de Federale Overheidsdienst Financiën zijn gehouden alle in hun bezit zijnde toereikende, ter zake dienende en niet overmatige inlichtingen ter beschikking te stellen aan alle ambtenaren van deze Overheidsdienst, voorzover die ambtenaren regelmatig belast zijn met de vestiging of de invordering van de belastingen, en voorzover die gegevens bijdragen tot de vervulling van de opdracht van die ambtenaren tot de vestiging of de invordering van eender welke door de Staat geheven belasting.

Elke ambtenaar van de Federale Overheidsdienst Financiën, die wettelijk werd belast met een controle- of onderzoeksopdracht, is van rechtswege gemachtigd alle toereikende, ter zake dienende en niet overmatige inlichtingen te vragen, op te zoeken of in te zamelen die bijdragen tot de vestiging of de invordering van eender welke, andere, door de Staat geheven belasting. »."

A.4. Wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten

Art. 157.- In artikel 289 van het Wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten, worden de volgende wijzigingen aangebracht:

"1° in paragraaf 2, eerste lid, worden de woorden « van een fiscaal rijksbestuur » vervangen door de woorden « van de Federale Overheidsdienst Financiën »;
2° paragraaf 3 wordt vervangen als volgt:

« § 3. Alle administraties die ressorteren onder de Federale Overheidsdienst Financiën zijn gehouden alle in hun bezit zijnde toereikende, ter zake dienende en niet overmatige inlichtingen ter beschikking te stellen aan alle ambtenaren van deze Overheidsdienst, voorzover die ambtenaren regelmatig belast zijn met de vestiging of de invordering van de belastingen, en voorzover die gegevens bijdragen tot de vervulling van de opdracht van die ambtenaren tot de vestiging of de invordering van eender welke door de Staat geheven belasting.

Elke ambtenaar van de Federale Overheidsdienst Financiën, die wettelijk werd belast met een controle- of onderzoeksopdracht, is van rechtswege gemachtigd alle toereikende, ter zake dienende en niet overmatige inlichtingen te vragen, op te zoeken of in te zamelen die bijdragen tot de vestiging of de invordering van eender welke, andere, door de Staat geheven belasting. »."

A.5. Wetboek der successierechten

Art. 158.- In het Eerste Boek van het Wetboek der successierechten, wordt een hoofdstuk XIbis ingevoegd, dat het artikel 104/1 bevat, luidende:

« HOOFDSTUK XIbis. - Aan alle belastingen gemene bepalingen

Art. 104/1. Alle administraties die ressorteren onder de Federale Overheidsdienst Financiën zijn gehouden alle in hun bezit zijnde toereikende, ter zake dienende en niet overmatige inlichtingen ter beschikking te stellen aan alle ambtenaren van deze Overheidsdienst, voorzover die ambtenaren regelmatig belast zijn met de vestiging of de invordering van de belastingen, en voorzover die gegevens bijdragen tot de vervulling van de opdracht van die ambtenaren tot de vestiging of de invordering van eender welke door de Staat geheven belasting.

Elke ambtenaar van de Federale Overheidsdienst Financiën, die regelmatig werd belast met een controle- of onderzoeksopdracht, is van rechtswege gemachtigd alle toereikende, ter zake dienende en niet overmatige inlichtingen te vragen, op te zoeken of in te zamelen die bijdragen tot de vestiging of de invordering van eender welke, andere, door de Staat geheven belasting.

Elke inlichting, stuk, proces-verbaal of akte, in het uitoefenen van zijn functie ontdekt of bekomen door een ambtenaar van de Federale Overheidsdienst Financiën of van een fiscaal rijksbestuur, hetzij rechtstreeks, hetzij door tussenkomst van een bestuursdienst van de Staat, met inbegrip van de parketten en de griffies der hoven en rechtbanken, de besturen van de Gemeenschappen en de Gewesten van de Belgische Staat, de provinciën, de agglomeraties en de gemeenten, evenals de openbare instellingen of inrichtingen, kan door de Staat worden ingeroepen voor het opsporen van elke krachtens de belastingwetten verschuldigde som.

Onder openbare instellingen of inrichtingen worden verstaan de instellingen, maatschappijen, verenigingen, inrichtingen en diensten welke de Staat, een Gemeenschap of een Gewest mede beheert, waaraan de Staat, een Gemeenschap of een Gewest een waarborg verstrekt, op de werkzaamheden waarvan de Staat, een Gemeenschap of een Gewest toezicht uitoefent of waarvan het bestuurspersoneel wordt aangewezen door de federale regering of een Gemeenschaps- of Gewestregering, op haar voordracht of mits haar goedkeuring. ».

...

B. Inwerkingtreding

De bovenvermelde wettelijke bepalingen treden in werking de tiende dag volgend op de dag van publicatie in het Belgisch Staatsblad, zijnde 9 januari 2010.

C. Bespreking

C.1. Gegevensinzameling door de rechtmatig belaste ambtenaar ten behoeve van de eigen belasting

De taak van de vestiging en de invordering van de belasting is zeer informatie-intensief. Een efficiënte werking vereist dat de toegang tot informatie dienstig voor de vaststelling van de fiscale toestand van de belastingplichtige niet wordt geblokkeerd of moeilijk gemaakt.

De bedoeling is om alle mogelijke hinderpalen die een nauwere samenwerking tussen de administraties van de FOD Financiën in de weg zouden staan uit de weg te ruimen en erin te voorzien dat alle gegevens binnen de FOD Financiën deel uitmaken van een gegevensbank die gemeenschappelijk is aan alle administraties binnen de FOD Financiën en die kan aangewend worden voor elke belasting waarvoor de FOD Financiën de vestiging en/of de invordering verzorgt.

De opdracht van de ambtenaren van de FOD Financiën bestaat immers uit het vaststellen van de belastbare inkomsten van de belastingplichtigen, het controleren van hun fiscale situatie, het opsporen van elke som die verschuldigd is ingevolge de belastingwetgeving en het innen en desnoods invorderen van de verschuldigde sommen.

Om deze opdracht naar behoren te kunnen vervullen, kan bvb. de ambtenaar belast met een onderzoek naar de fiscale toestand van persoon X, voortaan alle gegevens betreffende deze persoon X die nuttig zijn voor de uitvoering van zijn opdracht en die beschikbaar zijn binnen de FOD Financiën raadplegen. Hierdoor kan worden vermeden dat eenzelfde inlichting tweemaal moet worden opgevraagd bij persoon X, eenmaal door bvb. een ambtenaar bevoegd inzake btw en eenmaal door een ambtenaar bevoegd inzake directe belastingen.

Bij wijze van voorbeeld, de ambtenaar van de sector Kadaster (« Opmetingen en Waarderingen ») van de Algemene administratie van de patrimoniumdocumentatie zal toegang hebben tot de databestanden beheerd door de sector Registratie (« Rechtszekerheid ») van dezelfde algemene administratie die gegevens zouden bevatten die nuttig zijn voor de vaststelling van een of andere vastgoedwaarde. Zodanig kunnen de geregistreerde huurcontracten worden geraadpleegd.

In de diverse wetboeken werden de desbetreffende artikelen op die manier aangepast. Elke ambtenaar van de FOD Financiën kan dus de gegevens die, rekening houdend met zijn functie, dienstig kunnen zijn voor de vestiging en de invordering van de door de Staat geheven belastingen en die beschikbaar zijn binnen de FOD Financiën, consulteren én er zich op beroepen voor het opsporen van elke krachtens de belastingwetten verschuldigde som.

Zij laat aldus de ambtenaren van de FOD Financiën toe om de in hun bezit zijnde gegevens mee te delen aan hun collega's van een andere administratie binnen de FOD Financiën. Deze mededeling kan spontaan of automatisch gebeuren, of op verzoek.

Hierbij moet worden opgemerkt dat spontane gegevensuitwisseling tussen fiscale administraties ook al toegelaten is op basis van een andere rechtsgrond, met name de bepaling inzake het beroepsgeheim.

C.2. Gegevensinzameling door de rechtmatig belaste ambtenaar ten behoeve van een andere belasting dan de eigen belasting

Voor de inwerkingtreding van de Programmawet van 23 december 2009 was een ambtenaar van een fiscale administratie die tijdens een controle over een bepaalde belasting vaststelde dat de belastingplichtige in kwestie een overtreding had begaan inzake een andere belasting, reeds van rechtswege gemachtigd om alle informatie op te zoeken die de juiste heffing van deze andere belasting kon verzekeren.

Sedert de inwerkingtreding van de Programmawet heeft een fiscaal ambtenaar ook de bevoegdheid om een opzoeking of controle te verrichten over de toepassing van een andere belastingwetgeving dan deze waarvoor zijn administratie bevoegd is, zonder dat hij in het kader van een controle over "zijn" belasting noodzakelijkerwijze overtredingen op een andere belastingwetgeving vaststelt.

Hierbij enkele voorbeelden:

• de ambtenaar regelmatig belast met een controle in de inkomstenbelastingen kan de Ontvanger van de registratie verzoeken inlichtingen te verzamelen inzake de venale waarde van een verkocht onroerend goed;

• de ambtenaren van de Algemene administratie van de fiscaliteit die op grond van artikel 322, WIB 92 vragen om inlichtingen naar de belastingplichtige sturen, kunnen de bekomen inlichtingen zowel gebruiken voor het vestigen van een aanslag inzake de inkomstenbelastingen, als voor het vaststellen van de btw;

• hetzelfde geldt voor de ambtenaren van de Algemene administratie van de fiscaliteit die op grond van artikel 62, § 1, Btw-wetboek vragen om inlichtingen naar de belastingplichtige sturen;

• de ambtenaar van de sector Kadaster (« Opmetingen en Waarderingen ») van de Algemene administratie van de patrimoniumdocumentatie die de opdracht heeft om een kadastraal inkomen te schatten of te herschatten zal in het kader van zijn opdracht eveneens elk gegeven kunnen opnemen die nuttig kan zijn voor de vaststelling van andere vastgoedwaarden. En omgekeerd zal hij er baat bij hebben om ter gelegenheid van een controle van een venale waarde de nodige vaststellingen te doen met betrekking tot de discordanties die worden ontdekt op het vlak van de kadastrale documentatie.

De wetswijziging maakt het mogelijk dat ambtenaren welke op het moment van de controle melding maken van de belasting waarvoor zij rechtmatig belast zijn en hierbij gebruik maken van de onderzoeksbevoegdheden eigen aan deze belasting de verkregen inlichtingen kunnen overdragen aan hun collega's van een andere administratie van de FOD Financiën die deze kunnen aanwenden voor de vestiging en inning van eender welke, andere, door de Staat geheven belasting waarvoor zij bevoegd zijn.

3. GECONSOLIDEERDER TEKSTEN

De geconsolideerde tekst van de gewijzigde bepalingen in de wetboeken is opgenomen in de volgende bijlagen:

...

BIJLAGE 3: Wetboek diverse rechten en taksen

Artikel 211

§ 1. De bestuursdiensten van de Staat, met inbegrip van de parketten en de griffies der hoven en rechtbanken, de besturen van de provinciën en van de gemeenten, zomede de openbare organismen en instellingen, zijn gehouden wanneer ze daartoe aangezocht zijn door een ambtenaar van een der rijksbesturen belast met de aanslag in, of de invordering van de belastingen, hem alle in hun bezit zijnde inlichtingen te verstrekken, hem, zonder verplaatsing, van alle in hun bezit zijnde akten, stukken, registers en om 't even welke bescheiden inzage te verlenen en hem alle inlichtingen, afschriften of uittreksels te laten nemen, welke bedoelde ambtenaar ter verzekering van de aanslag in, of de heffing van de door de Staat geheven belastingen nodig acht.

Onder openbare organismen dienen verstaan, naar de geest van deze wet, de instellingen, maatschappijen, verenigingen, inrichtingen en diensten welke de Staat mede beheert, waarvan de Staat een waarborg verstrekt, op welker bedrijvigheid de Staat toezicht uitoefent of waarvan het bestuurspersoneel aangewezen wordt door de regering, op haar voordracht of mits haar goedkeuring.

Die verplichting is echter, tijdens het leven der erflaters en schenkers, niet toepasselijk op de in artikel 5 bedoelde akten van notarissen voor zover zij bij notarissen berustende testamenten betreffen of akten houdende schenking van de toekomstige goederen gedaan tussen echtgenoten.

Van de akten, stukken, registers en bescheiden of inlichtingen in verband met gerechtelijke procedures, mag evenwel geen inzage worden verleend zonder uitdrukkelijke toelating van de procureur-generaal of de auditeur-generaal.

Alinea 1 is niet van toepassing op het bestuur der Postchecks, het Nationaal Instituut voor de Statistiek, noch op de kredietinstellingen. Andere afwijkingen van deze bepaling kunnen worden ingevoerd bij door de Minister van Financiën mede ondertekende koninklijke besluiten.

§ 2. Elke inlichting, stuk, proces-verbaal of akte ontdekt of bekomen in het uitoefenen van zijn functies, door een ambtenaar van de Federale Overheidsdienst Financiën, hetzij rechtstreeks, hetzij door tussenkomst van een der hierboven aangeduide diensten, kan door de Staat ingeroepen worden voor het opsporen van elke krachtens de belastingwetten verschuldigde som.

De ambtenaar van de Federale Overheidsdienst Financiën is ertoe gemachtigd om de hem voorgelegde akten en geschriften die in overtreding zijn met de bepalingen van dit Wetboek of van de besluiten genomen tot uitvoering ervan, in te houden, om ze bij zijn processen-verbaal te voegen, tenzij de overtreders bedoelde processen-verbaal ondertekenen of dadelijk de rechten of taksen en de opgelopen boete betalen.

Desondanks kan het aanbieden tot registratie van de processen-verbaal en van de verslagen over expertises betreffende gerechtelijke procedures, het bestuur dan alleen toelaten die akten in te roepen mits het daartoe de in alinea 3 van § 1 bepaalde toelating heeft bekomen.

§ 3. Alle administraties die ressorteren onder de Federale Overheidsdienst Financiën zijn gehouden alle in hun bezit zijnde toereikende, ter zake dienende en niet overmatige inlichtingen ter beschikking te stellen aan alle ambtenaren van deze Overheidsdienst, voorzover die ambtenaren regelmatig belast zijn met de vestiging of de invordering van de belastingen, en voorzover die gegevens bijdragen tot de vervulling van de opdracht van die ambtenaren tot de vestiging of de invordering van eender welke door de Staat geheven belasting.

Elke ambtenaar van de Federale Overheidsdienst Financiën, die wettelijk werd belast met een controle- of onderzoeksopdracht, is van rechtswege gemachtigd alle toereikende, ter zake dienende en niet overmatige inlichtingen te vragen, op te zoeken of in te zamelen die bijdragen tot de vestiging of de invordering van eender welke, andere, door de Staat geheven belasting.

BIJLAGE 4: Wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten

Artikel 289

§ 1. De bestuursdiensten van de Staat, met inbegrip van de parketten en de griffies der hoven en rechtbanken, de besturen van de provinciën en van de gemeenten, zomede de openbare organismen en instellingen, zijn gehouden, wanneer zij daartoe aangezocht zijn door een ambtenaar van een der Rijksbesturen belast met de aanslag in, of de invordering van de belastingen, hem alle in hun bezit zijnde inlichtingen te verstrekken, hem, zonder verplaatsing van alle in hun bezit zijnde akten, stukken, registers en om 't even welke bescheiden inzage te verlenen en hem alle inlichtingen, afschriften of uittreksels te laten nemen, welke bedoelde ambtenaar ter verzekering van de aanslag in, of de heffing van de door de Staat geheven belastingen nodig acht.

Onder openbare organismen dienen verstaan, naar de geest van deze wet, de instellingen, maatschappijen, verenigingen, inrichtingen en diensten welke de Staat mede beheert, waaraan de Staat een waarborg verstrekt, op welker bedrijvigheid de Staat toezicht uitoefent of waarvan het bestuurspersoneel aangewezen wordt door de regering, op haar voordracht of mits haar goedkeuring.

Van de akten, stukken, registers en bescheiden of inlichtingen in verband met gerechtelijke procedures, mag evenwel geen inzage worden verleend zonder uitdrukkelijke toelating van de procureur-generaal of de auditeur-generaal.

Alinea 1 is niet van toepassing op het Bestuur der postchecks, het Nationaal Instituut voor de statistiek, noch op de kredietinstellingen.

Andere afwijkingen van deze bepaling kunnen worden ingevoerd bij door de Minister van Financiën medeondertekende koninklijke besluiten.

§ 2. Elke inlichting, stuk, proces-verbaal of akte ontdekt of bekomen in het uitoefenen van zijn functie, door een ambtenaar van de Federale Overheidsdienst Financiën, hetzij rechtstreeks, hetzij door tussenkomst van een der hierboven aangeduide diensten, kan door de Staat ingeroepen worden voor het opsporen van elke krachtens de belastingwetten verschuldigde som.

Desondanks kan het aanbieden tot registratie van de processen-verbaal en van de verslagen over expertises betreffende gerechtelijke procedures, het bestuur dan alleen toelaten die akten in te roepen mits het daartoe de in alinea 3 van § 1 bepaalde toelating heeft bekomen.

§ 3. Alle administraties die ressorteren onder de Federale Overheidsdienst Financiën zijn gehouden alle in hun bezit zijnde toereikende, ter zake dienende en niet overmatige inlichtingen ter beschikking te stellen aan alle ambtenaren van deze Overheidsdienst, voorzover die ambtenaren regelmatig belast zijn met de vestiging of de invordering van de belastingen, en voorzover die gegevens bijdragen tot de vervulling van de opdracht van die ambtenaren tot de vestiging of de invordering van eender welke door de Staat geheven belasting.

Elke ambtenaar van de Federale Overheidsdienst Financiën, die wettelijk werd belast met een controle- of onderzoeksopdracht, is van rechtswege gemachtigd alle toereikende, ter zake dienende en niet overmatige inlichtingen te vragen, op te zoeken of in te zamelen die bijdragen tot de vestiging of de invordering van eender welke, andere, door de Staat geheven belasting.

BIJLAGE 5: Wetboek der successierechten

HOOFDSTUK XIbis : Aan alle belastingen gemene bepalingen

Artikel 104/1

Alle administraties die ressorteren onder de Federale Overheidsdienst Financiën zijn gehouden alle in hun bezit zijnde toereikende, ter zake dienende en niet overmatige inlichtingen ter beschikking te stellen aan alle ambtenaren van deze Overheidsdienst, voorzover die ambtenaren regelmatig belast zijn met de vestiging of de invordering van de belastingen, en voorzover die gegevens bijdragen tot de vervulling van de opdracht van die ambtenaren tot de vestiging of de invordering van eender welke door de Staat geheven belasting.

Elke ambtenaar van de Federale Overheidsdienst Financiën, die regelmatig werd belast met een controle- of onderzoeksopdracht, is van rechtswege gemachtigd alle toereikende, ter zake dienende en niet overmatige inlichtingen te vragen, op te zoeken of in te zamelen die bijdragen tot de vestiging of de invordering van eender welke, andere, door de Staat geheven belasting.

Elke inlichting, stuk, proces-verbaal of akte, in het uitoefenen van zijn functie ontdekt of bekomen door een ambtenaar van de Federale Overheidsdienst Financiën of van een fiscaal rijksbestuur, hetzij rechtstreeks, hetzij door tussenkomst van een bestuursdienst van de Staat, met inbegrip van de parketten en de griffies der hoven en rechtbanken, de besturen van de Gemeenschappen en de Gewesten van de Belgische Staat, de provinciën, de agglomeraties en de gemeenten, evenals de openbare instellingen of inrichtingen, kan door de Staat worden ingeroepen voor het opsporen van elke krachtens de belastingwetten verschuldigde som.

Onder openbare instellingen of inrichtingen worden verstaan de instellingen, maatschappijen, verenigingen, inrichtingen en diensten welke de Staat, een Gemeenschap of een Gewest mede beheert, waaraan de Staat, een Gemeenschap of een Gewest een waarborg verstrekt, op de werkzaamheden waarvan de Staat, een Gemeenschap of een Gewest toezicht uitoefent of waarvan het bestuurspersoneel wordt aangewezen door de federale regering of een Gemeenschaps- of Gewestregering, op haar voordracht of mits haar goedkeuring.

...