Circulaire nr. 11/2008 d.d. 01.10.2008 (AFZ 17/2008)

Waals Gewest - Registratierechten (art. 131) - Successierechten (art. 48) - Wettelijk samenwonenden

In het Belgisch Staatsblad van 25 juni 2008 werd het Waals decreet van 19 juni 2008 "tot gelijkstelling voor de successierechten van de wettelijk samenwonenden met een verwantschapsband met de wettelijk samenwonenden zonder verwantschapsband" bekendgemaakt.

In tegenstelling tot wat de titel van het decreet laat veronderstellen, betreft het decreet zowel de registratierechten als de successierechten (1).

[(1) Het voorstel - dus ingediend door een parlementslid - van decreet handelde oorspronkelijk enkel over de successierechten. Als gevolg van een amendement (Parl. Doc. Wal. 399 (2005-2006) Nr. 2) werd er ook een wijziging aan het W.Reg. in opgenomen. Daarbij werd echter vergeten ook de titel van het wetsvoorstel aan te passen. In de toelichting bij het oorspronkelijk voorstel (Parl. Doc. Wal., 399 (2005-2006) - Nr 1) stond te lezen dat "inzake schenkingen de gelijkstelling van wettelijk samenwonenden met gehuwden in alle gevallen geldt", wat duidelijk niet het geval was maar wat wel de verklaring vormt voor wat voorafgaat . Er wordt opgemerkt dat het decreet in werkelijkheid geen gelijkstelling voorziet maar zich eenvoudigweg beperkt tot het weglaten van een voorheen bestaand verschil in behandeling van sommige wettelijk samenwonenden op grond van het al of niet bestaan van een verwantschapsband.]

Dit decreet wijzigt de artikelen 48 W.W.Succ. en 131 W.W.Reg. De in het kader van de schenkings- en successierechten geldende voorwaarden waaronder de wettelijke samenwoning in aanmerking wordt genomen voor de toepassing van het tarief "Rechte lijn, tussen echtgenoten en tussen wettelijk samenwonenden", werden op twee punten herzien. Te rekenen van 25 juni 2008, datum van bekendmaking en inwerkingtreding van het decreet :

1° wordt geen elke met de schenker of de overledene wettelijk samenwonende meer a priori uitgesloten van de toepassing van het tarief "rechte lijn, tussen echtgenoten en tussen wettelijk samenwonenden"; een eventuele verwantschapsband tussen de wettelijk samenwonenden vormt in geen enkel geval nog een reden van uitsluiting van het genot van genoemd tarief;

2° bedraagt, voor de toepassing van het genoemde tarief, de vereiste duur van de wettelijke samenwoning vóór het openvallen van de nalatenschap of vóór de datum die voor de registratie van de schenking moet worden in acht genomen, minstens zes maanden; voorheen was dat minstens een jaar.

Hoewel hieruit geen misverstand omtrent de draagwijdte van het decreet kan voortvloeien, moet niettemin nog worden opgemerkt dat in de officiële Franse tekst van het decreet in de betrokken bepalingen de woorden " (…) pour autant que la cohabitation légale (…)" vervangen werden door dezelfde woorden maar dat daarbij zowel in de te vervangen tekst als in de nieuwe tekst de woorden "déclaration de" bij vergissing werden weggelaten.

De betreffende zinsnede in de officiële tekst van de bedoelde bepalingen moet dus als volgt worden gelezen: " (…) pour autant que la déclaration de cohabitation légale (…)" (2).

[(2) in de officieuze Nederlandse vertaling werden bedoelde woorden niet weggelaten: er staat in die officieuze vertaling nog steeds : "(…) voor zover de verklaring van wettelijke samenleving (…).]

Wat de toepasselijkheid in de tijd van de nieuwe bepalingen betreft, moet tenslotte worden opgemerkt dat de in aanmerking te nemen datum kan verschillen naargelang de aard van de akte.

Aldus is de in aanmerking te nemen datum:

• voor een in België verleden notariële schenkingsakte: de datum van de notariële akte;

• voor een in het buitenland verleden notariële schenkingsakte:

• voor een onderhandse schenkingsakte: de datum van de aanbieding ter registratie in België;

• voor een hand- of bankgifte die nadien bevestigd wordt door de partijen in een Belgische notariële akte : de datum van de Belgische notariële akte;

• voor een hand- of bankgifte die nadien bevestigd wordt door de partijen in een onderhandse akte : de datum van de aanbieding ter registratie;

• voor een hand- of bankgifte die nadien bevestigd wordt door de partijen in een buitenlands verleden notariële akte : de datum van de aanbieding ter registratie in België (4).

[(3) Voorheen werd, wat de in het buitenland verleden notariële akten betreft, in alle gevallen enkel de datum van de aanbieding ter registratie in België in aanmerking genomen.

(4) Vermits de bedoelde verrichting in België niet verplicht te registreren is, wordt er voor de heffing in België nooit met de datum van de in het buitenland verleden notariële akte rekening gehouden, zelfs niet indien die akte beantwoordt aan de voorwaarden van artikel 28 WIPR.]

De (officieuze) Nederlandse tekst van het decreet gaat in bijlage 1.

De (officieuze) gecoördineerde teksten van de gewijzigde bepalingen gaat in bijlage 2.

NAMENS DE MINISTER :

de adjunct-administrateur-generaal,

PAUL NECKEBROECK

----------

BIJLAGE 1

MINISTERIE VAN HET WAALSE GEWEST

19 JUNI 2008. - Decreet tot gelijkstelling voor de successierechten van de wettelijk samenwonenden met een verwantschapsband met de wettelijk samenwonenden zonder verwantschapsband.

Het Waals Parlement heeft aangenomen en Wij, Regering, bekrachtigen hetgeen volgt:

Artikel 1. In artikel 48 van het Wetboek der Successierechten, gewijzigd bij het decreet van 14 november 2001, worden de bewoordingen "met uitzondering van twee personen die broers en/of zusters, oom en neef of nicht, en tante, neef of nicht zijn, voor zover de verklaring van wettelijke samenleving ontvangen werd meer dan een jaar voor het openvallen van de nalatenschap" vervangen door de bewoordingen "voor zover de verklaring van wettelijke samenleving ontvangen werd meer dan zes maanden vóór het openvallen van de nalatenschap".

Art. 2. In artikel 131, laatste lid, van het Wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten "twee personen uitgezonderd die broers en/of zusters, oom en neef of nicht, en tante, neef of nicht zijn, voor zover de verklaring van wettelijke samenleving ontvangen werd meer dan een jaar voor de schenking" vervangen door de bewoordingen "voor zover de verklaring van wettelijke samenleving ontvangen werd meer dan zes maanden vóór de schenking".

Art. 3. Dit decreet treedt in werking de dag van bekendmaking ervan in het Belgisch Staatsblad.

Kondigen dit decreet af, bevelen dat het in het Belgisch Staatsblad zal worden bekendgemaakt.

Namen, 19 juni 2008.

BIJLAGE 2

Gecoördineerde tekst van het gewijzigde artikel 48 W.W.Suc.

(Wet van 22 december 1977, artikel 29, gewijzigd bij artikel 85 van de wet van 8 augustus 1980, de artikelen 1 en 2 van het decreet van 14 november 2001, 1 van het koninklijk besluit van 20 december 2001, 1 van het decreet van 22 october 200, het arrest nr. 107/2005 van 22 juni 2005 van het Arbitragehof en artikel 1 van het decreet van 19 juni 2008)

De rechten van successie en van overgang bij overlijden worden over het netto-aandeel van elk der rechtverkrijgenden geheven volgens het tarief in onderstaande tabellen aangeduid.

Hierin wordt vermeld:

onder a: het percentage dat toepasselijk is op het overeenstemmend gedeelte;

onder b: het totale bedrag van de belasting over de voorgaande gedeelten, de vrijstellingen bepaald in artikel 54 buiten beschouwing gelaten.

TABEL I

Voor de toepassing van hoofdstukken VI en VII wordt onder wettelijke samenwonenden verstaan de persoon die op de dag van het openvallen van de nalatenschap met de erflater samenwoonde en die met hem een verklaring van wettelijke samenleving afgelegd had overeenkomstig de bepalingen van boek III, titel Vbis van het Burgerlijk Wetboek, voor zover de [verklaring van] (5) wettelijke samenleving ontvangen werd meer dan zes maanden vóór het openvallen van de nalatenschap.

[(5) Deze woorden ontbreken bij vergissing in de officiële Franse tekst van het artikel.]

TABEL II

[(6) Het Arbitragehof (arrest nr. 107/2005 van 22 juin 2005, B.S. 4 juli 2005) heeft artikel 1 van het decreet van 22 oktober 2003 vernietigd, in de mate dat het een successietarief (art. 48 W.W.Suc.) instelde (namelijk 90% in de hoogste schijf) dat 80% overschreed. Zolang de Waalse decreetgever het betreffende tarief niet aanpast, moet de schijf boven de 175.000 EUR belast worden aan 80%.]

Gecoördineerde tekst van het gewijzigde artikel 131 W.W.Reg.

Art. 131

(Wet van 22 december 1977, art. 32, gewijzigd bij de artikelen 83 van de wet van 8 augustus 1980, 3 van het koninklijk besluit van 20 juli 2000, 1 van het programmadecreet van 18 december 2003, 1 van het decreet van 15 december 2005 et 2 van het decreet van 19 juni 2008)

Voor de schenkingen onder de levenden van roerende of onroerende goederen wordt over het bruto-aandeel van elk der begiftigden een evenredig recht geheven volgens het tarief in onderstaande tabellen aangeduid.

Hierin wordt vermeld:

onder a: het percentage dat toepasselijk is op het overeenstemmende gedeelte;

onder b: het totale bedrag van de belasting over de voorgaande gedeelten.

TABEL I

TABEL II

Voor de toepassing van deze afdeling wordt onder wettelijk samenwonende de persoon verstaan die op het ogenblik van de schenking samen met de schenker gedomicilieerd was en met laatstgenoemde een verklaring van wettelijk samenwonen had overeenkomstig de bepalingen van Boek III, titel Vbis, van het Burgerlijk Wetboek, voor zover de [verklaring van] (7) wettelijke samenleving ontvangen werd meer dan zes maanden vóór de schenking.

[(7) Deze woorden ontbreken bij vergissing in de officiële Franse tekst van het artikel.]