Circulaire nr. 3-5 d.d. 17.01.2002

1. Oorspronkelijk opzet en afzwakking.

2.1. Meeneembaarheid onder de vorm van verrekening of onder de vorm van een teruggave - primaire wijzen van meeneembaarheid.

2.2. Meeneembaarheid op secundaire wijze bepaald in artikel 212quater.

3.1. Verrichting - Elementen van een verrichting.

3.2. Keten van verrichtingen.

3.3. Wettelijk aandeel.

3.4. Verschuldigde rechten - effectief betaalde rechten.

3.5. Excedenten.

4.1. Principieel meeneembaar bedrag - limieten van het meeneembaar bedrag.

4.2. Eventuele correctie van het principieel meeneembaar bedrag naar onderen toe.

4.2.1. Limietregels-verrekening.

4.2.2. Limietregels - teruggave.

4.3. Eventuele correctie van het principieel meeneembaar bedrag naar boven toe - eventuele gehele of gedeeltelijke aanwending van excedenten ingevolge vorige verrichtingen.

Onderafdeling 1.- Voorwaarden voor de meeneembaarheid onder de vorm van verrekening.

1. Grondvoorwaarden.

2. Vormvoorwaarden - vermeldingen te doen op straffe van verlies van het voordeel van onmiddellijke meeneembaarheid.

3. Voorwaarde te vervullen voor het behoud van het bekomen voordeel.

Onderafdeling 2.- Voorwaarden voor de meeneembaarheid onder de vorm van teruggave.

1. Grondvoorwaarden.

2. Vormvoorwaarden.- Vermeldingen te doen om de teruggave onmiddellijk te kunnen vragen naar aanleiding van de heffing van de evenredige rechten op V1.

3. Voorwaarde te vervullen voor het behoud van de bekomen teruggave.

Onderafdeling 3.- Sancties bij het niet vervullen of naleven van de grond- of vormvoorwaarden en van de voorwaarde voor het behoud van het bekomen voordeel. Sanctie bij onjuiste vermeldingen.

1. Niet vervullen van de grondvoorwaarden.

2. Niet vervullen van de vormvoorwaarden - sanctie bij onjuiste vermeldingen.

• ofwel een opeenvolging van de aankoop (aangeduid met de letter-cijfercombinatie A1) van een eerste woning-hoofdverblijfplaats, de verkoop (aangeduid met de letter-cijfercombinatie V1) van diezelfde eerste woning-hoofdverblijfplaats en de aankoop van de nieuwe woning-hoofdverblijfplaats (aangeduid met de letter-cijfercombinatie A2):
  schematisch geeft dit type verrichting de volgende voorstelling:
  A1 - V1 - A2
  
  Over dit type van verrichting wordt gehandeld in het eerste lid van het nieuwe artikel 61/3; een dergelijke verrichting kan op primaire wijze alleen aanleiding geven tot meeneembaarheid onder de vorm van een verrekening
• ofwel een opeenvolging van de aankoop (aangeduid met de letter-cijfercombinatie A1) van een eerste woning-hoofdverblijfplaats, de aankoop van de nieuwe woning-hoofdverblijfplaats (aangeduid met de letter-cijfercombinatie A2) en de verkoop van de eerste, vroegere, woning-hoofdverblijfplaats (aangeduid met de letter-cijfercombinatie V1)
  schematisch geeft dit type van verrichting de volgende voorstelling:
  A1 - A2 - V1
  
  Over dit type van verrichting wordt gehandeld in het eerste lid van het nieuwe artikel 212bis; een dergelijke verrichting kan onder primaire vorm alleen aanleiding geven tot meeneembaarheid onder de vorm van een teruggave

• een homogene keten van verrichtingen is een aaneenschakeling van verrichtingen die ofwel allemaal aanleiding (kunnen) geven tot een verrekening ofwel allemaal aanleiding (kunnen) geven tot een teruggave

Voorbeeld 1

A1

V1

A2

V2

A3

verrichting 1 (verrekening)

verrichting 2 (verrekening)

Voorbeeld 2

verrichting 1 (teruggave)

A1

A2

V1

A3

V2

verrichting 2 (teruggave)

• een gemengde keten van verrichtingen is een aaneenschakeling van verrichtingen die voor sommige ervan (kunnen) leiden tot een verrekening, en voor de overige tot een teruggave

Voorbeeld 1

verrichting 1 (teruggave)

A1

A2

V1

V2

A3

verrichting 2 (verrekening)

Voorbeeld 2

verrichting 1 (verrekening)

A1

V1

A2

A3

V2

verrichting 2 (teruggave)

Het hoeft geen betoog dat men aldus zeer lange ketens kan bouwen.

Vb. A1 - A2 - V1 - V2 - A3 - A4 - V3 -V4 - A5 - A6 - V5 -...

waarbij:

1^ste verrichting = A1-A2-V1 (teruggave)

2^de verrichting = A2-V2-A3 (verrekening)

3^de verrichting = A3-A4-V3 (teruggave)

4^de verrichting = A4-V4-A5 (verrekening)

5^de verrichting = A5-A6-V5 (teruggave)

....

Voorbeeld 1. De aankoop van A1 wordt geregistreerd met toepassing van het gewone tarief en niet met toepassing van het verlaagd tarief voor bescheiden woningen omdat de koper op dat ogenblik nog eigenaar is van een andere woning. In de aankoopakte betreffende A1 heeft de koper de verkoop van die andere woning in het vooruitzicht gesteld. Na die verkoop die kort na de aankoop van A1 geschiedt, toont de koper het causaal verband tussen beide aan, zodat hij bij toepassing van de door de administratie aangenomen verzachting inzake de uitsluitingsregel voor bescheiden woningen, teruggave vraagt en bekomt van 5%. Indien A1 later het eerste aankoopelement in een verrichting wordt, moet bij de bepaling van het principieel meeneembaar bedrag rekening gehouden worden met die teruggave.

Voorbeeld 2. Onderstel een verrichting-verrekening (A1-V1-A2) waarbij naar aanleiding van V1 teruggave werd bekomen op grond van artikel 212 W.Reg. In dat geval is (2) het principieel meeneembaar bedrag gelijk aan het verschil tussen de rechten geheven bij de registratie van A1 en de op grond van artikel 212 teruggegeven rechten.

[(2) Dit is niet het geval wanneer het gaat om een verrichting-teruggave (A1-A2-V1) omdat artikel 212ter de belastingplichtige in dat geval verplicht een keuze te maken tussen het voordeel van de meeneembaarheid en het voordeel van de teruggave op grond van artikel 212.]

Voorbeeld 1. Onderstel een verrichting-verrekening (A1-V1-A2) waarbij op de aankoopelementen de volgende rechten volgens de gewone regels verschuldigd zijn:

op A1 : 7.500 EUR

op A2 : 5.000 EUR

Het principieel meeneembaar bedrag bedraagt 7.500 EUR. Bij toepassing van de eerste limietregel-verrekening moet dat bedrag echter herleid worden tot 5.000 EUR. Het overschot (of excedent) van 2.500 EUR kan bij deze verrichting niet teruggegeven worden. In voorkomend geval zal het wel nog bij een latere verrichting kunnen aangewend worden bij toepassing van de excedentregels (zie hiervoor punt 3.5).

Heffing op de akte: het algemeen vast recht van 25 EUR (art. 167 W.Reg.).

Voorbeeld 2. Onderstel een verrichting-verrekening (A1-V1-A2) waarbij slechts één koper bij de aankoopelementen betrokken is en op de aankoopelementen de volgende rechten verschuldigd zijn volgens de gewone regels:

op A1 : 14.000 EUR

op A2 : 18.500 EUR

Het principieel meeneembaar bedrag bedraagt hier 14.000 EUR. Bij toepassing van de eerste component van de tweede limietregel-verrekening moet dit bedrag echter herleid worden tot 12.500 EUR. Het overschot (of excedent) van 1.500 EUR kan bij deze verrichting niet verrekend worden. Het kan meegenomen worden en bij een latere verrichting aangewend worden.

Voorbeeld. 3. Hernemen we het vorige voorbeeld met dien verstande dat A1 en A2 allebei werden aangekocht door X en Y, natuurlijke personen, telkens elk voor de helft.

Bij A2 worden dus twee verrichtingen gerealiseerd: één in hoofde van X en één in hoofde van Y.

Het principieel meeneembaar bedrag in hoofde van X bedraagt dan 14.000 EUR x 1/2 (wettelijk aandeel van X in A1 bij toepassing van artikel 61/3, eerste lid) = 7.000 EUR. Ingevolge de tweede component van de hier besproken limietregel kan er door X echter maximaal een bedrag van 12.500 EUR x 1/2 (wettelijk aandeel van X in A2) = 6.250 EUR worden verrekend. Er ontstaat bij deze verrichting dus in hoofde van X een excedent van 750 EUR, dat hij kan meenemen en eventueel nog bij een latere verrichting aanwenden.

In hoofde van Y geldt hetzelfde.

In dit geval is het netto-resultaat van beide verrichtingen samengenomen, hetzelfde als in het voorbeeld 2

Quid echter indien A1 alleen door X werd aangekocht en A2 elk voor de helft door X en Y samen. Bij A2 wordt dan slechts één verrichting gerealiseerd, met name door X. In hoofde van Y is hier geen sprake van enige verrekeningsmogelijkheid.

Het principieel meeneembaar bedrag in hoofde van X bedraagt dan 14.000 EUR. Ingevolge de tweede component van de hier besproken limietregel kan er door X echter maximaal 12.500 EUR x 1/2 (wettelijk aandeel van X in A2) = 6.250 EUR worden verrekend. Er ontstaat bij deze verrichting dus in hoofde van X een excedent van 14.000 EUR - 6.250 EUR = 7.750 EUR, dat hij kan meenemen en bij een latere verrichting eventueel nog aanwenden.

Voorbeeld 4. Onderstel een verrichting-teruggave (A1-A2-V1) waarbij slechts één koper bij de aankoopelementen betrokken is en waarbij op de aankoopelementen de volgende rechten volgens de gewone regels verschuldigd zijn:

op A1 : 7.500 EUR

op A2 : 5.000 EUR

Bij V1 bedraagt het principieel meeneembaar bedrag 7.500 EUR. Bij toepassing van de eerste limietregel-teruggave moet dit bedrag echter herleid worden tot 5.000 EUR, zijnde de rechten geheven op het laatste aankoopelement (nieuwe aankoop A2). Het excedent van 2.500 EUR kan worden meegenomen en eventueel nog bij een latere verrichtingen worden aangewend.

Vb 5. Onderstel een verrichting-teruggave (A1-A2-V1) waarbij slechts één koper bij de aankoopelementen betrokken is en waarbij op de aankoopelementen de volgende rechten volgens de gewone regels verschuldigd zijn:

op A1 : 14.000 EUR

op A2 : 18.500 EUR

Het principieel meeneembaar bedrag bij V1 bedraagt hier 14.000 EUR. De eerste component van de tweede limietregel beperkt dit bedrag voor deze verrichting echter tot 12.500 EUR. Het excedent of het overschot van 1.500 EUR kan bij deze verrichting niet teruggegeven worden. Het kan worden meegenomen en eventueel bij een latere verrichting worden aangewend.

Voorbeeld 6. Onderstel een verrichting-teruggave (A1-A2-V1) waarbij A1 werd aangekocht door X voor 4/10 en door Y voor 6/10, en A2 werd aangekocht door X voor 6/10 en door Y voor 4/10.

Op de aankoopelementen werden de volgende rechten overeenkomstig de gewone regels geheven:

• op A1: 18.500 EUR
• op A2: 14.000 EUR

Bij V1 realiseren zowel X als Y een verrichting die in hoofde van elk van hen recht geeft op een meeneembaarheid onder de vorm van een teruggave.

1) Meeneembaarheid in hoofde van X

• Het principieel meeneembaar bedrag is 18.500 EUR x 4/10 = 7.400 EUR.
• Toetsing van dit bedrag aan de eerste limietregel-teruggave

Max.: 14.000 EUR x 6/10 = 8.400 EUR.

Dit maximum is dus niet overschreden

• Toetsing van dit bedrag aan de 2^de component van de tweede limietregel-teruggave

Max. 12.500 EUR x 6/10 = 7.500 EUR.

Dit maximum is evenmin overschreden.

X kan dus teruggave vragen van 7.400 EUR. Er is geen excedent.

2) Meeneembaarheid in hoofde van Y

• Het principieel meeneembaar bedrag is 18.500 EUR x 6/10 = 11.100 EUR.
• Toetsing van dit bedrag aan de eerste limietregel-teruggave

Max.: 14.000 EUR x 4/10 = 5.600 EUR.

Dit maximum is dus overschreden

• Toetsing van dit bedrag aan de 2^de component van de tweede limietregel-teruggave

Max. 12.500 EUR x 4/10 = 5.000 EUR.

Dit maximum is ook overschreden.

Y kan dus teruggave vragen van 5.000 EUR. Er is in hoofde van Y een excedent van 11.100 EUR - 5.000 EUR = 6.100 EUR. Dit excedent kan bij deze verrichting niet worden teruggegeven. Het kan worden meegenomen en eventueel bij een latere verrichting worden aangewend.

X en Y genieten dus samengenomen van een teruggave van 7.400 EUR + 5.000 EUR = 12.400 EUR ( het absolute maximum van 12.500 EUR dat kan meegenomen worden naar aanleiding van V1).

Voorbeeld 1. X, natuurlijke persoon, realiseert de volgende verrichting

A1
In 2003 koopt hij zijn eerste woning-hoofdverblijfplaats te Antwerpen.

Heffingsgrondslag overeenkomstig artikelen 45 en 46:

75.000 EUR.

X geniet bij die aankoop het verlaagd recht voor een bescheiden woning. Het tarief voor het registratierecht bedraagt dus 5%.

Bovendien vraagt en krijgt X de toepassing van het abattement bepaald in art. 46bis (zie circulaire 3-4/2002).

Bij de registratie van de aankoopakte wordt er dus geheven:

(75.000 EUR - 12.500 EUR) x 5% = 3.125 EUR

V1
In 2007 verkoopt hij die woning

A2
In 2008 koopt hij een nieuwe woning te Gent die hij tot zijn nieuwe hoofdverblijfplaats bestemt. Heffingsgrondslag overeen-komstig artikelen 45 en 46: 140.000 EUR. Die woning komt niet in aanmerking voor het klein beschrijf. Het registratierecht bedraagt dus 10%. Bij de aanbieding ter registratie van de authentieke akte vraagt X toepassing van artikel 61/3. Hij voldoet aan alle grond- en vormvoorwaarden. Overeenkomstig de gewone regels is X op A2 14.000 EUR aan rechten verschuldigd.

* Bepaling van het meeneembaar bedrag.

1. Het principieel meeneembaar bedrag is 3.125 EUR (wettelijk aandeel van X - hier 1/1 - in de rechten verschuldigd overeenkomstig de gewone regels op A1)

2. Toetsing van het principieel meeneembaar bedrag aan de limietregels-verrekening:

2.1. eerste limietregel-verrekening:

Maximum: 14.000 EUR (wettelijk aandeel van X - hier 1/1 - in de rechten verschuldigd overeenkomstig de gewone regels op A2).

Het maximum is niet overschreden.

2.2. tweede limietregel-verrekening

2.2.a. eerste component

Maximum: 12.500 EUR

Het maximum is niet overschreden

2.2.b. tweede component

niet relevant: er is maar één aankoper betrokken bij A2.

Het principieel meeneembaar bedrag is dus in dit geval ook het effectief verrekenbaar bedrag.

* Op A2 verschuldigde rechten na verrekening:

14.000 EUR - 3.125 EUR = 10.875 EUR

X zal dus over de twee aankopen hebben betaald 3.125 EUR + 10.875 EUR = 14.000 EUR, zijnde het equivalent van de rechten die overeenkomstig de gewone regels zouden verschuldigd geweest zijn op de aankoop (A2) die volgens die regels het hoogste recht opbrengt.

Opmerking: In de circulaire 3-4/2002 werd vermeld dat bij een aankoop waarbij een verrichting-verrekening wordt gerealiseerd de koper of kopers in voorkomend geval een keuze zullen moeten maken tussen het voordeel van de meeneembaarheid en het voordeel van het abattement. In bepaalde gevallen kan dat laatste voordeliger zijn.

Vb. X, natuurlijke persoon, realiseert de volgende verrichting:

A1
In 1970 heeft hij een bouwgrond aangekocht te Leuven voor 80.000 BEF. Er werd daarop door de ontvanger een meerwaarde gevestigd van 20.000 BEF. X heeft op die bouwgrond een bescheiden woning gebouwd en heeft van het klein beschrijf genoten voor de bouwgrond. Hij heeft dus als rechten betaald: (80.000 BEF + 20.000 BEF) x 6% = 6.000 BEF. Mathematische omgerekend naar euro geeft dit 148,74 EUR. Hij heeft daar tot bij de verkoop ervan zijn hoofdverblijfplaats gehad.

V1
In 2001 heeft hij zijn woning-hoofdverblijfplaats verkocht.

A2
In 2002, koopt hij in Denderleeuw een nieuwe woning-hoofdverblijfplaats voor 150.000 EUR (overeengekomen waarde = verkoopwaarde). De woning komt niet in aanmerking voor het klein beschrijf. Het tarief bedraagt dus 10%. Op het moment van de nieuwe aankoop voldoet hij aan de voorwaarden om te genieten van de vermindering van de heffingsgrondslag overeenkomstig artikel 46bis. X heeft de keuze tussen het voordeel van de vermindering van de heffingsgrondslag en het "meenemen" van de in 1970 betaalde rechten op de bouwgrond.

Hij moet dus een keuze (3) tussen beide maken, wil hij één van die voordelen genieten. Cumulatie van beide voordelen is immers uitgesloten. Hier heeft hij duidelijk belang bij het kiezen van het voordeel van de vermindering van de heffingsgrondslag:

[(3) Die keuze moet duidelijk blijken op het moment dat de evenredige rechten op de overeenkomst worden geheven.]

- voordeel vermindering heffingsgrondslag

* rechten te betalen op A2:

(150.000 - 12.500) x 10% = 13.750 EUR

* som van de rechten betaald op A1 en A2:

148,74 EUR + 13.750 EUR = 13.898,74 EUR

- voordeel ingevolge meeneembaarheid:

* rechten te betalen op A2:

(150.000 x 10%) - 148,74 = 14.851,26 EUR

* som van de rechten betaald op A1 en A2

148,74 EUR + 14.851,26 EUR = 15.000 EUR

Voorbeeld 2. X, natuurlijke persoon realiseert de volgende verrichting

A1
X en zijn echtgenoot Y kopen in 2002 te Zottegem elk voor de helft hun gezinswoning-hoofdverblijfplaats aan voor de prijs van 212.500 EUR (overeengekomen waarde = verkoopwaarde). Het tarief is 10%. Zij genieten het voordeel van de vermindering van de heffingsgrondslag. Verschuldigd op A1 is dus een registratierecht van (212.500 - 12.500) x 10% = 20.000 EUR. Het wettelijk aandeel van X in de aldus betaalde registratierechten bedraagt 10.000 EUR.

A2
Gelet op de nakende echtscheiding, koopt X in Brakel in 2006 een klein appartement waarnaar hij zijn hoofdverblijfplaats wil overbrengen na de verkoop van de gezinswoning. De prijs bedraagt 42.500 EUR (overeengekomen waarde = verkoopwaarde). Hij betaalt hierop als rechten: 42.500 EUR x 10% = 4.250 EUR. De echtscheiding wordt datzelfde jaar nog uitgesproken en X brengt zijn hoofdverblijfplaats over naar A2 dadelijk na de verkoop van A1 waarvan hierna sprake.

Opmerking: X zou hier bij toepassing van art. 46bis kunnen kiezen voor het abattement op de heffingsgrondslag, omdat hij bij A2 geen eigenaar is voor de geheelheid van een woning - hij is maar voor de helft eigenaar van A1 - hij heeft er echter geen belang bij omdat het voordeel verbonden aan de teruggave groter is dan het voordeel verbonden aan het abattement.

V1
In 2007 verkopen X en Y, in het kader van de verdeling van de ontbonden huwelijksgemeenschap, A1 aan een derde Z. X betrekt zijn appartement dat hem voortaan tot hoofdverblijfplaats dient.

Wat kan X, gesteld dat hij alle voorwaarden vervult, meenemen onder de vorm van een teruggave naar aanleiding van de registratie met toepassing van het evenredig recht van de verkoopovereenkomst betreffende V1?

* Bepaling van het meeneembaar bedrag.

1. Het principieel meeneembaar bedrag is 10.000 EUR (wettelijk aandeel van X - hier 1/2 - in de rechten verschuldigd overeenkomstig de gewone regels op A1)

2. Toetsing van het principieel meeneembaar bedrag aan de limietregels-teruggave:

2.1. eerste limietregel-teruggave:

Maximum: 4.250 EUR (wettelijk aandeel van X - hier 1/1 - in de rechten verschuldigd overeenkomstig de gewone regels op A2).

Dit maximum is overschreden.

2.2. tweede limietregel-teruggave

2.2.a. eerste component

Maximum: 12.500 EUR

Dit maximum is niet overschreden

2.2.b. tweede component niet relevant: er is maar één aankoper betrokken bij A2.

Het principieel meeneembaar bedrag wordt hier dus bij toepassing van de eerste limietregel-teruggave herleid tot een teruggave van 4.250 EUR.

* Het excedent dat hierbij ontstaat (10.000 EUR - 4.250 EUR = 5.750 EUR) kan evenwel nog in aanmerking komen voor verrekening of teruggave bij een of meer volgende verrichtingen bij toepassing van de excedentenregels (vierde lid van artikel 61bis en het vierde lid van artikel 212bis).

Opmerking: Quid indien in het voorbeeld X en Y hun gezinswoning-hoofdverblijfplaats niet hadden verkocht aan Z, maar toebedeeld aan Y. In dat geval heeft X geen recht op een teruggave. Artikel 212bis eist immers een zuivere (en eenvoudige) verkoop van de vorige hoofdverblijfplaats (zie verder). Rechtshandelingen die onder het registratierecht op de verdelingen vallen voldoen niet aan die voorwaarde.

Voorbeeld 3. Onderstel de volgende keten van verrichtingen

A1
In 1995 kocht X, dan nog vrijgezel, een woning in Damme die hij als hoofdverblijfplaats gebruikte voor de prijs van omgerekend 120.000 EUR (overeengekomen waarde = verkoopwaarde). Hij genoot niet van het klein beschrijf. Als rechten heeft hij omgerekend betaald 15.000 EUR.

V1
In 2002 verkoopt X zijn woning-hoofdverblijfplaats, omdat hij trouwplannen heeft en met zijn toekomstige echtgenote uitkijkt naar een ruimere woning-hoofdverblijfplaats.

A2
In 2003 kopen X en zijn echtgenote Y in St. Martens Latem elk voor de helft een woning-hoofdverblijfplaats voor de prijs 300.000 EUR (overeengekomen waarde = verkoopwaarde). Het tarief is 10%. X en Y moeten kiezen tussen vermindering van de heffingsgrondslag en de meeneembaarheid in hoofde van X uit hoofde van A1 (cf. artikel 46bis, tweede lid). Aangenomen wordt dat ze kiezen voor de meeneembaarheid. De heffingsgrondslag is dus 300.000 EUR. Op deze aankoop zullen de volgende rechten worden geheven: (300.000 EUR x 10%) - 6.250 EUR (verrekening in hoofde van X: principieel meeneembare rechten ingevolge A1 zijnde 15.000 EUR, echter bij toepassing van de 2^de component van de 2^de limietregel herleid tot 6.250 EUR) = 23.750 EUR.

Ingevolge deze verrichting-verrekening ontstaat er in hoofde van X een excedent van 15.000 EUR - 6.250 EUR = 8.750 EUR.

V2
In 2012 scheiden X en Y uit de echt en verkopen A2

A3
In 2013 koopt X alleen een nieuwe woning-hoofdverblijfplaats in Damme voor de prijs van 160.000 EUR (overeengekomen waarde = verkoopwaarde). Hij geniet daarbij niet van het verminderd recht voor een bescheiden woning. Opnieuw moet X kiezen tussen het voordeel van het abattement op de heffingsgrondslag en het voordeel voortvloeiend uit de meeneembaarheid. Hij heeft duidelijk het meeste belang bij de meeneembaarheid. Aangenomen dat hij kiest voor de meeneembaarheid zal hij op deze aankoop dus dienen te betalen aan rechten na verrekening:

(160.000 x 10%) - 12.500 = 3.500 EUR.

Het wettelijk aandeel van X in de rechten die overeenkomstig artikel 44 verschuldigd waren op A2 bedraagt 30.000 EUR x 1/2 = 15.000 EUR. Dat bedrag overschrijdt reeds het maximum mee te nemen bedrag van 12.500 EUR bij toepassing van de eerste component van de tweede limietregel-verrekening, zodat het in casu geen zin heeft nog naar eerdere verrichtingen te kijken om uit te maken of er bij toepassing van artikel 61/3, vierde lid, nog een excedent kan aangewend worden.

Opmerking: Bij een aankoop door twee of meer personen, moet men de verrichtingen beschouwen in hoofde van elk van de betrokkenen afzonderlijk. Meerdere verrichtingen of meerdere ketens van verrichtingen kunnen aldus samenlopen bij een aankoop. Per aankoop kan er echter door alle personen die een verrichting realiseren samen niet meer dan 12.500 EUR worden meegenomen.

Voorbeeld:

Onderstel in het voorgaande voorbeeld:

• dat vóór het huwelijk niet alleen X (in Damme) maar ook Y ( in Gent) een eigen woning-hoofdverblijfplaats had (door Y betaalde rechten in 1997: omgerekend 4.500 EUR);
• dat Y kort vóór het huwelijk, net zoals X gedaan heeft met zijn eerste woning-hoofdverblijfplaats, die woning heeft verkocht;
• dat X en Y in 2012 niet uit de echt scheiden maar hun eerste gezinswoning-hoofdverblijfplaats in St. Martens Latem verkopen om zich een gezinswoning-hoofdverblijfplaats in Knokke-Heist te kunnen veroorloven;
• dat X en Y in 2013 hun nieuwe gezinswoning-hoofdverblijfplaats in Knokke-Heist aankopen (elk voor de helft). Heffingsgrondslag: 400.000 EUR. X en Y kiezen voor de meeneembaarheid, niet voor het abattement op de heffingsgrondslag. Het tarief van het mutatierecht bedraagt 10%.

De overige gegevens van het vorige voorbeeld blijven onveranderd.

Bij de aankoop van de eerste gezinswoning-hoofdverblijfplaats X-Y (in St. Martens Latem) lopen twee verrichtingen samen:

* Verrichting in hoofde van X: A1(X) - V1(X)-A2(X)

• verschuldigde rechten bij toepassing gewone regels: 15.000 EUR
• meeneembare rechten:
  principieel meeneembare rechten 15.000 EUR echter te herleiden tot 6.250 EUR bij toepassing van de 2^de component van de tweede limietregel-verrekening.
• verrekening: 15.000 - 6.250 = 8.750 EUR

In hoofde van X ontstaat er ingevolge deze verrekening een excedent van 8.750 EUR

* Verrichting in hoofde van Y: A1(Y)-V1(Y)-A2(Y)

• verschuldigde rechten bij toepassing gewone regels: 15.000 EUR
• meeneembare rechten:
  principieel meeneembare rechten 4.500 EUR, niet te herleiden vermits geen van de limietregels is overschreden
• verrekening: 15.000 - 4.500 = 10.500 EUR

In hoofde van Y ontstaat er ingevolge deze verrekening geen excedent.

Samen geeft dit als te heffen rechten na verrekening: 8.750 EUR + 10.500 EUR = 19.250 EUR

Bij de aankoop van de tweede gezinswoning-hoofdverblijfplaats X-Y (in Knokke-Heist) lopen twee ketens van verrichtingen samen:

* Keten van verrichtingen in hoofde van X:

A1(X)-V1(X)-A2(X)-V2(X)-A3(X)

• verschuldigde rechten bij toepassing gewone regels: 20.000 EUR
• meeneembare rechten:
  principieel meeneembare rechten 15.000 EUR echter te herleiden tot 6.250 EUR bij toepassing van de 2^de component van de tweede limietregel-verrekening.
  Uiteraard kan X zijn excedent niet aanwenden.
  In hoofde van X ontstaat er een nieuw excedent van 8.750 EUR.
• verrekening: 20.000 EUR - 6.250 EUR = 13.750 EUR.

* Keten van verrichtingen in hoofde van Y:

A1(Y)-V1(Y)-A2(Y)-V2(Y)-A3(Y)

• verschuldigde rechten bij toepassing gewone regels: 20.000 EUR
• meeneembare rechten:
  principieel meeneembare rechten 15.000 EUR echter te herleiden tot 6.250 EUR bij toepassing van de 2^de component van de tweede limietregel-verrekening.
  In hoofde van Y ontstaat er bij deze verrichting een excedent van 8.750 EUR.
• verrekening: 20.000 EUR - 6.250 EUR = 13.750 EUR

Na verrekening wordt er dus op A3 geheven: 13.750 EUR + 13.750 EUR = 27.500 EUR

Voorbeeld 4. X, natuurlijke persoon, realiseert de volgende keten van verrichtingen

A1
1995. - X koopt zijn eerste woning-hoofdverblijfplaats in Roeselare voor de prijs (overeengekomen waarde = verkoopwaarde) van 3.430.000 BEF of omgerekend 85.027,48 EUR. Hij betaalt hierop 205.800 BEF of omgerekend 5.101,65 EUR aan rechten (tarief 6%). X is handelsreiziger voor een firma. Op dat ogenblik staat hij in voor het klantenbezoek in de provincie West-Vlaanderen.

A2
2001. - X wordt door zijn firma overgeplaatst naar de sector Limburg. Omdat die overplaatsing permanent lijkt, besluit X onmiddellijk een woning te kopen in de buurt van Hasselt, en zijn hoofdverblijfplaats naar die nieuwe woning over te brengen. Hij stelt tezelfdertijd zijn woning te Roeselare te koop. Kostprijs van de woning te Hasselt (overeengekomen waarde = verkoopwaarde): 3.250.000 BEF of omgerekend 80.565,40 EUR.

X heeft in de geregistreerde akte betreffende de aankoop van zijn nieuwe woning de nodige vermeldingen opgenomen om na de verkoop van zijn woning te Roeselare teruggave te kunnen krijgen van hetgeen hij boven het verlaagd recht moet betalen bij de huidige aankoop (cf. administratieve tolerantie inzake de uitsluitingsregel in het stelsel van het verlaagd recht voor bescheiden woningen, wanneer de belastingplichtige het causaal verband aantoont tussen de aankoop van de nieuwe woning en de verkoop van de reeds bezeten woning).

Bij de registratie van de aankoop werd er geheven: 3.250.000 BEF x 12,5 % = 406.250 BEF of omgerekend 10.070,67 EUR.

V1
2002.- X verkoopt zijn woning te Roeselare.

Hij vraagt en bekomt teruggave van hetgeen hij boven het verlaagd recht heeft betaald bij A2. Terug te geven bedrag:

211.250 BEF of omgerekend 5.236,75 EUR

Kan hij ook beroep doen op het voordeel van de meeneembaarheid onder de vorm van teruggave? Vermits artikel 212bis in werking is getreden op 1 januari 2002, heeft de oorzaak van het recht op teruggave zich in casu voorgedaan na die inwerkingtreding, zodat X de toepassing van artikel 212bis kan vragen in de verkoopakte.

Het principieel teruggeefbaar bedrag is 5.101,65 EUR. Ingevolge de eerste limietregel-teruggave moet dat bedrag herleid worden tot 4.833,92 EUR. X is immers uiteindelijk op A2 geen 12,50% maar door de teruggave bij toepassing van de administratieve tolerantie slechts 6% aan registratierechten verschuldigd. De verrichting doet in hoofde van X dus een excedent ontstaan van 5.101,65 EUR - 4.833,92 EUR = 267,73 EUR.

A3
2005.- X wordt door zijn firma opnieuw overgeplaatst naar de sector West-Vlaanderen. X vindt een geschikte woning in Diksmuide, waar hij zijn nieuwe hoofdverblijfplaats vestigt. Prijs: 100.000 EUR (overeengekomen waarde = verkoopwaarde). Op het moment van de nieuwe aankoop heeft X zijn woning te Hasselt al te koop gesteld, maar nog niet verkocht. X heeft in de geregistreerde akte betreffende de aankoop van zijn nieuwe woning de nodige vermeldingen opgenomen om na de verkoop van zijn woning te Hasselt teruggave te kunnen krijgen van hetgeen hij boven het verlaagd recht voor bescheiden woningen moet betalen bij de huidige aankoop (zelfde scenario als bij A2).

X betaalt bij de registratie van A3 100.000 EUR x 10% = 10.000 EUR

V2
2005.- Later op het jaar vindt X een koper voor zijn vorige woning te Hasselt.

Hij vraagt en bekomt teruggave van hetgeen hij boven het verlaagd recht heeft betaald bij A3. Terug te geven bedrag:

5.000 EUR

Bij toepassing van artikel 212bis kan X, aangenomen dat alle voorwaarden voor recht op meeneembaarheid vervuld zijn op grond van dat artikel bovendien teruggave bekomen van:

* gewoon meeneembaar bedrag:

• principieel meeneembaar bedrag: 4.833,92 EUR
  uiteindelijk verschuldigde rechten op A2 =
  oorspronkelijk verschuldigde rechten (10.070,67 EUR) verminderd met de bekomen teruggave voor bescheiden woning bij toepassing van de administratieve tolerantie (5.236,75 EUR)
• toetsing van dit bedrag aan de limietregels

• max. eerste limietregel-teruggave: 5.000 EUR
  Dit maximum is niet overschreden
• max. tweede limietregel-teruggave, eerste com-ponent: 12.500 EUR.
  Dit maximum is evenmin overschreden

Het principieel meeneembaar bedrag kan dus worden teruggegeven.

* gedeeltelijke aanwending van het excedent uit de verrichting A1-A2-V1

Vermits het laagste limietmaximum (5.000 EUR) niet is bereikt kan er nog 5.000 EUR - 4833,92 EUR = 166,08 EUR worden teruggegeven uit het excedent van 267,73 EUR dat ontstaan is uit de verrichting A1-V1-A2. Van dat excedent rest er dus nog na de teruggave 101,65 EUR dat eventueel bij een volgende verrichting nog zal kunnen worden aangewend.

X kan ingevolge de keten van verrichtingen A1-A2-V1-A3-V2 meenemen onder de vorm van teruggave naar aanleiding van V2:

5.000 EUR als volgt samengesteld

4.833,92 EUR op grond van de verrichting A2-A3-V2;

166,08 EUR op grond van het excedent uit de vorige verrichting A1-A2-V1

Voorbeeld 5. Onderstel de in de hiernavolgende tabel opgenomen keten van verrichtingen, waarbij alle aan- en verkopen gedaan worden door dezelfde persoon en waarbij bij elke verrichting aan de voorwaarden voor verrekening of teruggave, naargelang het geval, is voldaan.

Kolom 1 bevat de elementen van de verrichtingen;

Kolom 2 bevat de heffingsgrondslag in EUR;

Kolom 3 bevat het toepasselijk tarief;

Kolom 4 bevat de heffing in EUR volgens de gewone regels;

Kolom 5 bevat het te verrekenen bedrag in EUR;

Kolom 6 bevat het geheven bedrag in EUR na eventuele verrekening, zonder rekening te houden met artikel 167 W.Reg;

Kolom 7 bevat het terug te geven bedrag in EUR;

Kolom 8 bevat het resterend excedent in EUR.

1	2	3	4	5	6	7	8
A1	100.000	5%	5.000	-	5.000	-	-
V1	-	-	-	-	-	-	-
A2	185.000	10%	18.500	5.000	13.500	-	-
V2	-	-	-	-	-	-	-
A3	150.000	5%	7.500	7.500	0	-	11.000
A4	250.000	10%	25.000	-	25.000	-	-
V3	-	-	-	-	-	7.500 + 5.000 12.500	- 5.000 6.000
A5	185.000	10%	18.500	-	18.500	-	-
V4	-	-	-	-	-	12.500	12.500
V5	-	-	-	-	-	-	-
A6	300.000	10%	30.000	12.500	17.500	-	6.000

Vermits bij alle aankopen steeds maar een persoon betrokken is, is het maximum meeneembaar bedrag bij toepassing van de tweede limietregels (tweede limietregel-verrekening en tweede limietregel-teruggave) steeds 12.500 EUR. Met andere woorden, de tweede component van die limietregels is bij geen van de verrichtingen relevant.

Ontleding:

* 1^ste verrichting: A1-V1-A2 (verrekening).

• p.m.b. (principieel meeneembaar bedrag) : 5.000 EUR
• toetsing van dat bedrag aan de limietregels

• 1^ste limietregel-verrekening:
  max.: 18.500 EUR - niet overschreden
• 2^de limietregel-verrekening
  max.: 12.500 EUR - niet overschreden

• het p.m.b. kan volledig worden verrekend

Op A2 wordt er na verrekening dus geheven:

18.500 EUR - 5.000 EUR = 13.500 EUR

* 2^de verrichting: A2-V2-A3 (verrekening).

• p.m.b. : 18.500 EUR
• toetsing van dat bedrag aan de limietregels

• 1^ste limietregel-verrekening:
  max.: 7.500 EUR - overschreden
• 2^de limietregel-verrekening
  max.: 12.500 EUR - overschreden

• het p.m.b. wordt dus herleid tot 7.500 EUR
• Er ontstaat aldus bij deze verrichting een excedent van:
  18.500 EUR - 7.500 EUR = 11.000 EUR

Op A3 wordt er na verrekening dus geheven:

7.500 EUR - 7.500 EUR = 0 EUR.

Bij toepassing van artikel 167 W.Reg. wordt dat echter het minimum van 25 EUR

* 3^de verrichting: A3-A4-V3 (teruggave).

• p.m.b. : 7.500 EUR
• toetsing van dat bedrag aan de limietregels

• 1^ste limietregel-teruggave:
  max.: 25.000 EUR - niet overschreden
• 2^de limietregel teruggave
  max.: 12.500 EUR - niet overschreden

• het p.m.b. kan volledig worden teruggegeven.
• Bij toepassing van het 4^de lid van artikel 212bis kan er bovendien nog 5.000 EUR worden teruggegeven uit het excedent van 11.000 EUR dat ontstaan is bij de vorige verrichting. Het rest-excedent van 6.000 EUR kan verder worden meegenomen en bij latere verrichtingen nog eventueel worden aangewend.

Ingevolge V3 kan er dus teruggegeven worden:

7.500 EUR + 5.000 EUR = 12.500 EUR

* 4^de verrichting: A4-A5-V4 (teruggave).

• p.m.b. : 25.000 EUR
• toetsing van dat bedrag aan de limietregels

• 1^ste limietregel-teruggave:
  max.: 18.500 EUR - overschreden
• 2^de limietregel-teruggave
  max.: 12.500 EUR - overschreden

• het p.m.b. wordt dus herleid tot 12.500 EUR
• naast het rest-excedent van 6.000 EUR (zie 3^de verrichting) ontstaat er bij deze verrichting een nieuw excedent van 12.500 EUR.

* 5^de verrichting: A5-V5-A6 (verrekening).

• p.m.b. : 18.500 EUR
• toetsing van dat bedrag aan de limietregels

• 1^ste limietregel-verrekening:
  max.: 30.000 EUR - niet overschreden
• 2^de limietregel-verrekening
  max.: 12.500 EUR - overschreden

• het p.m.b. wordt dus herleid tot 12.500 EUR
• Uiteraard kan er bij deze verrichting niets uit de nog bestaande excedenten uit de vorige verrichtingen worden aangewend.
• Er ontstaat bij deze verrichting bovendien een nieuw excedent van: 18.500 EUR - 12.500 EUR = 6.000 EUR

Op A6 wordt er na verrekening dus geheven:

30.000 EUR - 12.500 EUR = 17.500 EUR

Door het stelsel van de meeneembaarheid heeft de natuurlijke persoon over alle aankopen samen uiteindelijk (na alle verrekeningen en teruggaven) betaald: 54.500 EUR (4). Zonder meeneembaarheid zou hij hebben betaald (5): 104.500 EUR. Het stelsel van de meeneembaarheid levert hier dus een voordeel op van 50.000 EUR (6).

[(4) Rekening houdend met de toepassing van artikel 167 W.Reg bij de tweede verrichting wordt dat 54.525 EUR.

(5) In de veronderstelling dat hij bj geen van de verkopen het voordeel van artikel 212 kon inroepen.

(6) Rekening houdend met de toepassing van artikel 167 W.Reg. bij de tweede verrichting wordt dat 49.575 EUR.]

In een dergelijk geval waarbij de excedenten niet of niet volledig bij latere verrichtingen konden meegenomen worden, moet op het einde van de keten het recht op het aankoopelement dat het hoogste recht heeft gegenereerd volgens de gewone regels (A6 - 30.000 EUR) gelijk zijn aan de som van de effectief betaalde rechten (kolom 6) verminderd met de som van het totaal van de teruggegeven rechten (kolom 7) en het totaal van de resterende excedenten (kolom 8). M.a.w. de volgende vergelijking moet opgaan:

30.000 EUR = 79.500 EUR - (25.000 EUR + 24.500 EUR).

Vb 6. Onderstel de in de hiernavolgende tabel opgenomen keten van verrichtingen, waarbij alle aan- en verkopen gedaan worden door dezelfde natuurlijke persoon en waarbij bij elke verrichting aan de voorwaarden voor verrekening of teruggave, naargelang het geval, is voldaan.

Kolom 1 bevat de elementen van de verrichtingen;

Kolom 2 bevat de heffingsgrondslag in EUR;

Kolom 3 bevat het toepasselijk tarief;

Kolom 4 bevat de heffing in EUR volgens de gewone regels;

Kolom 5 bevat het te verrekenen bedrag in EUR;

Kolom 6 bevat het geheven bedrag in EUR na eventuele verrekening, zonder rekening te houden met artikel 167 W.Reg.;

Kolom 7 bevat het terug te geven bedrag in EUR;

Kolom 8 bevat het resterend excedent in EUR.

1	2	3	4	5	6	7	8
A1	85.000	5%	4.250	-	4.250	-	-
A2	95.000	5%	4.750	-	4.750	-	-
V1	-	-	-	-	-	4.250	-
V2	-	-	-	-	-	-	-
A3	115.000	5%	5.750	4.750	1.000	-	-
A4	90.000	5%	4.500	-	4.500	-	-
V3	-	-	-	-	-	4.500	1.250
V4	-	-	-	-	-	-	-
A5	110.000	5%	5.500	4.500 + 1.000 5.500	0	-	- 1.000 250
A6	120.000	5%	6.000	-	6.000	-	-
V5	-	-	-	-	-	5.500 + 250 = 5.750	- 250 0

Voorafgaande opmerking: alle aankopen geschieden tegen het verlaagd recht voor bescheiden woningen, in voorkomend geval (A2, A4 en A6) bij toepassing van de administratieve verzachting op de uitsluitingsregel vervat in artikel 54, derde lid W.Reg. (vgl. voorbeeld 4).

Vermits bij elke aankoop steeds maar één persoon betrokken is, is het maximum meeneembaar bedrag bij toepassing van de tweede limietregels steeds 12.500 EUR. M.a.w. de tweede component van die limietregels is bij geen van die verrichtingen relevant.

Ontleding:

* 1^ste verrichting: A1-A2-V1 (teruggave).

• p.m.b. : 4.250 EUR
• toetsing van dat bedrag aan de limietregels

• 1^ste limietregel-teruggave:
  max.: 4.750 EUR - niet overschreden
• 2^de limietregel teruggave
  max.: 12.500 EUR - niet overschreden

• het p.m.b. kan volledig worden teruggegeven

Naar aanleiding van V1 kan er dus 4.250 EUR worden teruggegeven.

* 2^de verrichting: A2-V2-A3 (verrekening).

• p.m.b. : 4.750 EUR
• toetsing van dat bedrag aan de limietregels

• 1^ste limietregel-verrekening:
  max.: 5.750 EUR - niet overschreden
• 2^de limietregel-verrekening
  max.: 12.500 EUR - niet overschreden

• het p.m.b. kan volledig worden verrekend

Op A3 wordt er na verrekening dus geheven:

5.750 EUR - 4.750 EUR = 1.000 EUR

* 3^de verrichting: A3-A4-V3 (teruggave).

• p.m.b. : 5.750 EUR
• toetsing van dat bedrag aan de limietregels

• 1^ste limietregel-teruggave:
  max.: 4.500 EUR - overschreden
• 2^de limietregel teruggave
  max.: 12.500 EUR - niet overschreden

• het p.m.b. wordt dus herleid tot 4.500 EUR
• er ontstaat bij deze verrichting een excedent van
  5.750 EUR - 4.500 EUR = 1.250 EUR

Naar aanleiding van V3 kan er dus 4.500 EUR worden teruggegeven.

* 4^de verrichting: A4-V4-A5 (verrekening).

• p.m.b. : 4.500 EUR
• toetsing van dat bedrag aan de limietregels

• 1^ste limietregel-verrekening:
  max.: 5.500 EUR - niet overschreden
• 2^de limietregel-verrekening
  max.: 12.500 EUR - niet overschreden

• het p.m.b. kan volledig worden verrekend
• bij toepassing van het vierde lid van artikel 61/3, kan er bovendien nog 1.000 EUR worden verrekend uit het bij de vorige verrichting ontstane excedent van 1.250 EUR
• van het excedent van 1.250 EUR rest er dus nog 250 EUR, bedrag dat verder kan worden meegenomen en later eventueel nog aangewend.

Op A5 wordt er na verrekening dus geheven:

5.500 EUR - 5.500 EUR = 0 EUR.

Bij toepassing van artikel 167 W.Reg. wordt dat echter het minimum van 25 EUR.

* 5^de verrichting: A5-A6-V5 (teruggave).

• p.m.b. : 5.500 EUR
• toetsing van dat bedrag aan de limietregels

• 1^ste limietregel-teruggave:
  max.: 6.000 EUR - niet overschreden
• 2^de limietregel teruggave
  max.: 12.500 EUR - niet overschreden

• het p.m.b. kan dus volledig worden teruggegeven
• bij toepassing van het vierde lid van artikel 212bis kan bovendien nog het rest-excedent van 250 EUR (zie 4^de verrichting) worden teruggegeven

Naar aanleiding van V5 kan er dus worden teruggegeven:

5.500 EUR + 250 EUR = 5.750 EUR

Door het stelsel van de meeneembaarheid heeft de natuurlijke persoon over alle aankopen samen uiteindelijk (na alle verrekeningen en teruggaven) betaald: 6.000 EUR (7). Zonder meeneembaarheid zou hij hebben betaald (8): 30.750 EUR. Het stelsel van de meeneembaarheid levert hier dus een voordeel op van 24.750 EUR (9).

[(7) Rekening houdend met de toepassing van artikel 167 WReg. bij de vierde verrichting wordt dat 6.025 EUR.

(8) In de veronderstelling dat hij bij geen van de verkopers het voordeel van artikel 212 kon inroepen;

(9) Rekening houdend met de toepassing van artikel 167 W.Reg. bij de vierde verrichting wordt dat 24.725 EUR.]]

Vermits in dit voorbeeld het excedent volledig werd meegenomen bij latere verrichtingen, moet op het einde van de keten het recht op het aankoopelement dat het hoogste recht heeft gegenereerd volgens de gewone regels (A6 - 6.000 EUR) gelijk zijn aan de som van de effectief betaalde rechten (kolom 6) verminderd met het totaal van de teruggegeven rechten (kolom 7). M.a.w. de volgende vergelijking moet opgaan:

6.000 EUR = 20.500 EUR - (14.500 EUR + 0).

• precies vier jaar na de aankoop van A1 wordt de authentieke akte betreffende de verkoop ervan verleden (V1);
• het tijdstip waarop A2 vaste datum krijgt door het verlijden van de desbetreffende authentieke akte dateert van precies één jaar later.

Vb. X ruilt in 2004 een woning te Boom die hij verkregen heeft uit een nalatenschap, voor een woning te Riemst. De woning te Boom levert het hoogste recht op. Hij vestigt in de woning te Riemst zijn hoofdverblijfplaats. Vermits X naar aanleiding van de ruil wettelijk geacht wordt de helft van het verschuldigd registratierecht van 10% of 5%, naargelang van het geval, te hebben betaald, kan hij dat aandeel in die rechten meenemen wanneer hij later de woning te Riemst verkoopt en een nieuwe woning koopt om er zijn hoofdverblijfplaats naar over te brengen. Dat het registratierecht geheven werd op de verkoopwaarde van de woning te Boom, doet niets ter zake.

• in geval de meeneembaarheid alleen wordt ingeroepen op grond van de huidige verrichting (artikel 61/3, eerste lid) :

• een afschrift van het registratierelaas aangebracht op de authentieke akte A1, wat meteen vermelding inhoudt van de op A1 geheven rechten. In de volgende gevallen zal het registratierelaas echter moeten aangevuld worden met bijkomende vermeldingen:

1° werd er een meerwaarde gevestigd dan zal het registratierelaas worden aangevuld met een vermelding van de betaalde bijrechten (die evenzeer meeneembaar zijn);

2° werden er rechten op A1 teruggegeven op grond van een andere teruggavebepaling dan die inzake meeneembaarheid, dan moet daarvan uiteraard ook melding worden gemaakt (zij verminderen het meeneembaar bedrag);

• het wettelijk aandeel van degene die de meeneembaarheid vraagt in die rechten.

• in geval de meeneembaarheid wordt ingeroepen voor de huidige verrichting en voor nog meeneembare excedenten uit vorige verrichtingen (artikel 61/3, eerste lid en vierde lid)

• mutatis mutandis dezelfde gegevens maar dan voor de volledige keten van de in aanmerking te nemen verrichtingen.

• een afschrift van een registratierelaas niet overeenstemt met het origineel, inzonderheid wat de betaalde rechten betreft (15);
• een onjuist wettelijk aandeel in de rechten wordt vermeld;
• wanneer de verkochte woning de aanvrager niet tot hoofdverblijfplaats diende ten tijde van de verkoop;
• wanneer de aanvrager zijn hoofdverblijfplaats niet binnen de gestelde termijn gevestigd heeft op de plaats van het nieuw aangekochte goed.

[(15) Wanneer op een aankoopelement een meerwaarde werd gevestigd, moet de notaris het registratierelaas aanvullen met een vermelding van het geheven bijrecht en dus niet het registratierelaas aanpassen door de bijrechten bij de onmiddellijk op de akte geheven rechten te voegen. Werden de in het registratierelaas vermelde rechten gedeeltelijk teruggegeven op een andere grond dan de meeneembaarheid, dan moet daarvan ook melding worden gemaakt ( zie randnr. 18).]

• de aankoop van de nieuwe woning-hoofdverblijfplaats (of bouwgrond voor een dergelijke woning) in geval van meeneembaarheid onder de vorm van verrekening;
• de verkoop van de vorige woning-hoofdverblijfplaats in geval van meeneembaarheid onder de vorm van teruggave.

• binnen twee jaar na de datum van de authentieke akte van aankoop, indien het een woning betreft;
• binnen drie jaar na dezelfde datum, indien het een bouwgrond betreft.

• binnen twee jaar na de datum van de authentieke akte van aankoop, indien het een woning betreft;
• binnen drie jaar na dezelfde datum, indien het een bouwgrond betreft.