Circulaire 2018/C/63 over de voordelen van alle aard voor het persoonlijk gebruik van een PC, tablet, internetaansluiting, mobiele telefoon of vast of mobiel telefoonabonnement

Addendum bij de circulaire 2017/C/82 van 13.12.2017 betreffende de voordelen van alle aard voor het persoonlijk gebruik van een kosteloos ter beschikking gestelde PC, tablet, internetaansluiting, mobiele telefoon of vast of mobiel telefoonabonnement.

Personenbelasting ; voordeel van alle aard ; forfaitaire raming van de voordelen van alle aard ; kosteloze beschikking over een smartphone ; kosteloze beschikking over een mobiel telefoonabonnement ; kosteloze beschikking over een internetaansluiting ; split bill-regeling

FOD Financiën, 24.05.2018
Algemene Administratie van de Fiscaliteit – Personenbelasting

Inhoudstafel

I. Inleiding
II. Split bill-regeling
III. Occasioneel privégebruik
IV. Eigen bijdrage
V. Terbeschikkingstelling gedurende slechts een gedeelte van het belastbare tijdperk
VI. Eén telefoonabonnement met verschillende simkaarten
VII. Inwerkingtreding

I. Inleiding

1. Deze circulaire bespreekt de gevolgen op het vlak van de forfaitaire bepaling van de voordelen van alle aard voor het persoonlijk gebruik van een kosteloos ter beschikking gestelde:

a) mobiele telefoon, wanneer een werkgever een split bill-regeling hanteert voor het mobiel telefoon- en internetabonnement
b) PC, tablet, internetaansluiting, mobiele telefoon of vast of mobiel telefoonabonnement, wanneer een werknemer die werkinstrumenten, uitsluitend tijdens zijn arbeidstijd, occasioneel voor privédoeleinden gebruikt.

2. Daarnaast bespreekt deze circulaire ook de vaststelling van het belastbaar voordeel van alle aard wanneer:

a) een werknemer een eigen bijdrage in het voordeel betaalt
b) de terbeschikkingstelling betrekking heeft op slechts een gedeelte van het belastbaar tijdperk
c) een telefoonabonnement ter beschikking wordt gesteld met verschillende simkaarten met elk hun eigen telefoonnummer.

II. Split bill-regeling

1. Algemeen principe

3. Volgens de bepalingen van de circulaire 2017/C/82 van 13.12.2017 betreffende de voordelen van alle aard voor het persoonlijk gebruik van een kosteloos ter beschikking gestelde PC, tablet, internetaansluiting, mobiele telefoon of vast of mobiel telefoonabonnement moet er steeds een voordeel van alle aard worden belast wanneer een kosteloos ter beschikking gestelde mobiele telefoon (toestel) voor persoonlijke doeleinden wordt gebruikt.

4. Dat voordeel wordt forfaitair geraamd op 36 euro per jaar (1).

(1) Zie artikel 18, § 3, 10 van het koninklijk besluit tot uitvoering van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992 (KB/WIB 92).

2. Toepassing in geval van een split bill-regeling

5. Het antwoord op de mondelinge parlementaire vraag nr. 23.291 van Volksvertegenwoordiger Johan Klaps over 'split-bill en voordelen van alle aard' (2) geeft verdere toelichting bij het voordeel van alle aard voor het persoonlijk gebruik van een kosteloos ter beschikking gestelde mobiele telefoon in geval van een split bill-regeling.

(2) Integraal verslag, Commissie voor de Financiën en de Begroting, CRIV 54 COM 812, d.d. 06.02.2018, blz. 2.

6. In dat antwoord heeft de minister van Financiën het volgende gesteld:

'… wat de voordelen van alle aard voor smartphones betreft werden er regels ingesteld om deze op een vast bedrag te ramen. Er is daarbij een afzonderlijke forfaitaire waardering vastgelegd voor respectievelijk het toestel, het telefoonabonnement en de internetaansluiting. Die regels zijn van toepassing zodra een toestel met een telefoonabonnement of een internetaansluiting ter beschikking wordt gesteld en de gebruiker dat, hoe miniem ook, voor persoonlijke doeleinden gebruikt. De mate van het persoonlijk gebruik is dus op zich niet relevant.

Wanneer evenwel het daadwerkelijke en volledige persoonlijke gebruik van het telefoonabonnement en de internetaansluiting rechtstreeks door de provider aan de gebruiker wordt gefactureerd in plaats van aan de werkgever, de zogenaamde split bill, is er geen reden om nog een voordeel van alle aard te belasten. Omdat in het voornoemde geval geen privégebruik van de smartphone meer ten laste is van de werkgever kan ik er dus mee akkoord gaan dat er in zo'n geval ook geen belastbaar voordeel voor dat toestel meer moet worden weerhouden.

Het voorgaande impliceert uiteraard wel dat het grensbedrag dat gehanteerd wordt, namelijk het bedrag waarboven elk gebruik geacht wordt privégebruik te zijn, is vastgesteld overeenkomstig ernstige normen en criteria en derhalve overeenstemt met de werkelijkheid. Om oneigenlijk gebruik te vermijden dient bovendien benadrukt te worden dat voornoemde regeling in geval van split bill alleen van toepassing kan zijn voor gsm’s en smartphones en niet voor om het even welk ander privé belastbaar voordeel.

…'

7. Dus, wanneer een werkgever een split bill-regeling hanteert voor het mobiel telefoon- en internetabonnement, moet er voor het persoonlijk gebruik van een kosteloos ter beschikking gestelde mobiele telefoon (toestel) geen voordeel van alle aard meer worden belast.

8. Deze administratieve tolerantie is strikt beperkt tot de mobiele telefoontoestellen in geval van een split bill-regeling en kan niet worden uitgebreid naar andere voordelen van alle aard.

9. Dit nieuwe standpunt geldt bovendien enkel voor zover die split bill-regeling is vastgesteld overeenkomstig ernstige normen en criteria en derhalve overeenstemt met de werkelijkheid.

10. Wanneer zowel een telefoon- als internetabonnement ter beschikking wordt gesteld, geldt het voormelde standpunt op voorwaarde dat de split bill-regeling zowel van toepassing is op het telefoon- als internetabonnement. Wanneer de split bill-regeling slechts op één van beide ter beschikking gestelde abonnementen van toepassing is, geldt dat standpunt niet.

a. Notie 'split bill-regeling'

11. Een split bill-regeling van het mobiel telefoon- en internetabonnement houdt in dat het privégebruik ervan afzonderlijk en rechtstreeks door de provider wordt gefactureerd aan de werknemer.

12. De regelingen waarbij het beroeps- en privégebruik van het telefoon- en internetabonnement rechtstreeks worden gefactureerd (3) aan de werkgever en de werknemer de kosten van het privégebruik terugbetaalt aan een werkgever (al dan niet via een inhouding op zijn nettoloon) maken geen split bill-regeling uit.

(3) Daarbij kan het zowel gaan om één gezamenlijke factuur (die het beroeps- en privégebruik al dan niet opsplitst) of om twee afzonderlijke facturen (beroeps-/privégebruik).

b. Ernstige normen en criteria

13. Wanneer bij een split bill-regeling een grensbedrag wordt ingesteld waarboven elk gebruik geacht wordt privé te zijn, dan moet dit grensbedrag worden vastgesteld overeenkomstig ernstige normen en criteria en derhalve overeenstemmen met de werkelijkheid.

14. Indien dit niet het geval is (4), moet alsnog een voordeel van alle aard worden belast voor het persoonlijk gebruik van de mobiele telefoon en het mobiel telefoon- en internetabonnement. De kosten voor het privégebruik die door de provider in het kader van de split bill-regeling afzonderlijk en rechtstreeks aan de werknemer werden gefactureerd, mogen als een eigen bijdrage in mindering worden gebracht van het voordeel van alle aard.

(4) Het daadwerkelijk privégebruik stemt hoegenaamd niet overeen met het privégebruik dat door de provider in het kader van de split bill-regeling afzonderlijk en rechtstreeks aan de werknemer werd gefactureerd.

15. De werkgever moet het bewijs leveren dat het grensbedrag is vastgesteld overeenkomstig ernstige normen en criteria en derhalve overeenstemt met de werkelijkheid.

c. Voorbeelden

16. Voorgaande bepalingen m.b.t. de split bill-regeling worden verder toegelicht aan de hand van de volgende voorbeelden.

Voorbeeld 1

Een werkgever stelt een mobiele telefoon met een mobiel telefoon- en internetabonnement ter beschikking aan een werknemer. Voor het mobiel telefoon- en internetabonnement hanteert de werkgever de volgende regeling: voor beide abonnementen stelt hij grensbedragen in waarboven elk gebruik geacht wordt privégebruik te zijn. Voor het mobiel telefoonabonnement bedraagt het grensbedrag 10 euro per maand, en voor het mobiel internetabonnement 1,5 gigabyte per maand. Deze grensbedragen zijn vastgesteld overeenkomstig ernstige normen en criteria en stemmen derhalve overeen met de werkelijkheid. Het privégebruik wordt door de provider afzonderlijk en rechtstreeks gefactureerd aan de werknemer.

Dergelijke regeling maakt een split bill-regeling uit. Immers, het privégebruik van het mobiele telefoon- en internetabonnement wordt afzonderlijk en rechtstreeks gefactureerd aan de werknemer.

In dat geval is er dus geen terbeschikkingstelling van een mobiel telefoon- en internetabonnement voor persoonlijke doeleinden, en moet er bijgevolg geen voordeel van alle aard worden belast.

Voor het persoonlijk gebruik van de mobiele telefoon moet er, gelet op het feit dat het om een split bill-regeling gaat, evenmin een voordeel van alle aard worden belast.

Voorbeeld 2

Een werkgever stelt een mobiele telefoon met een mobiel telefoonabonnement ter beschikking aan een werknemer. Voor het mobiel telefoonabonnement hanteert de werkgever de volgende regeling: wie een privégesprek wil voeren, moet eerst een bepaald cijfer intoetsen vooraleer hij het telefoonnummer intoetst. Op die manier worden de beroepsmatige gesprekken van de privégespreken onderscheiden. Het privégebruik wordt door de provider afzonderlijk en rechtstreeks gefactureerd aan de werknemer.

Dergelijke regeling maakt een split bill-regeling uit.

In dat geval is er dus geen terbeschikkingstelling van een mobiel telefoonabonnement voor persoonlijk doeleinden, en moet er bijgevolg geen voordeel van alle aard worden belast.

Voor het persoonlijk gebruik van de mobiele telefoon moet er, gelet op het feit dat het om een split bill-regeling gaat, evenmin een voordeel van alle aard worden belast.

Voorbeeld 3

Hetzelfde geval als voorbeeld 2, maar de werkgever stelt ook een mobiel internetabonnement ter beschikking aan de werknemer dat hij voor persoonlijke doeleinden mag gebruiken.

Voor het mobiel internetabonnement wordt geen split bill-regeling gehanteerd.

In dat geval is er dus wel een terbeschikkingstelling van een mobiel internetabonnement voor persoonlijke doeleinden en moet er bijgevolg een voordeel van alle aard worden belast (60 euro per jaar).

Daarnaast moet bij de werknemer ook een voordeel van alle aard worden belast voor het persoonlijk gebruik van de mobiele telefoon (36 euro per jaar). Immers, het nieuwe standpunt geldt enkel wanneer er een volledige split bill-regeling is, dus zowel voor het telefoon- als het internetabonnement.

Voorbeeld 4

Een werkgever stelt een mobiele telefoon met dual sim ter beschikking aan een werknemer, evenals een mobiel telefoon- en internetabonnement. Het mobiel telefoon- en internetabonnement mag niet voor persoonlijke doeleinden worden gebruikt.

Een dual sim is een systeem waarbij je twee simkaarten in een mobiele telefoon kan plaatsen. Zo kan de werknemer naast de simkaart van zijn werkgever ook een persoonlijke simkaart in het toestel plaatsen. De simkaart van zijn werkgever en het daaraan verbonden telefoon- en internetabonnement gebruikt hij uitsluitend voor beroepsdoeleinden, en zijn persoonlijke simkaart met het daaraan verbonden telefoon- en internetabonnement gebruikt hij voor privédoeleinden.

Alhoewel deze regeling geen echte split bill-regeling uitmaakt (het gaat hier immers om twee afzonderlijke abonnementen en niet om een abonnement dat wordt opgesplitst in privé- en beroepsgebruik) mag deze regeling toch worden gelijkgesteld met een split bill-regeling (het privégebruik van de werknemer wordt immers via een persoonlijke, tweede simkaart afzonderlijk en rechtstreeks aan hem gefactureerd).

In dat geval is er dus geen terbeschikkingstelling van een mobiel telefoon- en internetabonnement voor persoonlijk doeleinden, en moet er bijgevolg geen voordeel van alle aard worden belast.

Voor het persoonlijk gebruik van de mobiele telefoon moet er, gelet op het feit dat deze regeling gelijkgesteld wordt met een split bill-regeling, evenmin een voordeel van alle aard worden belast.

Voorbeeld 5

Een werkgever stelt een mobiele telefoon met een mobiel telefoon- en internetabonnement ter beschikking aan een werknemer. Voor het mobiel telefoon- en internetabonnement hanteert de werkgever de volgende regeling: voor beide abonnementen stelt hij grensbedragen in waarboven elk gebruik geacht wordt privégebruik te zijn. Voor het mobiel telefoonabonnement bedraagt het grensbedrag 10 euro per maand, en voor het mobiel internetabonnement 1,5 gigabyte per maand. Deze grensbedragen zijn vastgesteld overeenkomstig ernstige normen en criteria en stemmen derhalve overeen met de werkelijkheid. Zowel het beroeps- als privégebruik worden door de provider gezamenlijk en rechtstreeks gefactureerd aan de werkgever. De werkgever houdt de kosten van het privégebruik in op het nettoloon van de werknemer.

Dergelijke regeling maakt geen split bill-regeling uit. Zowel het beroeps- als privégebruik worden immers door de provider gezamenlijk en rechtstreeks gefactureerd aan de werkgever. De werkgever houdt de kosten voor het privégebruik in op het nettoloon van de werknemer

In dat geval is er dus een terbeschikkingstelling van een mobiele telefoon, met mobiel telefoon- en internetabonnement voor persoonlijke doeleinden, en moet er bijgevolg een voordeel van alle aard worden belast (144 euro per jaar, namelijk 36 euro voor de mobiele telefoon, 48 euro voor het mobiel telefoonabonnement en 60 euro voor het mobiel internetabonnement).

De kosten voor het privégebruik die de werkgever inhoudt op het nettoloon van de werknemer maken een eigen bijdrage uit die in mindering mag worden gebracht van het te belasten voordeel van alle aard.

Voorbeeld 6

In tegenstelling tot het daadwerkelijke privégebruik van de werknemer blijkt er nauwelijks of geen privégebruik afzonderlijk en rechtstreeks door de provider te zijn gefactureerd aan de werknemer. Na onderzoek blijkt dat de werkgever ook niet afdoende kan aantonen dat deze grensbedragen zijn vastgesteld overeenkomstig ernstige normen en criteria.

In dat geval zal er alsnog een voordeel van alle aard moeten worden belast voor het persoonlijk gebruik van de mobiele telefoon en het mobiel telefoon- en internetabonnement. De kosten voor het privégebruik die door de provider in het kader van de split bill-regeling afzonderlijk en rechtstreeks aan de werknemer werden gefactureerd, mogen als een eigen bijdrage in mindering worden gebracht van het te belasten voordeel van alle aard.

III. Occasioneel privégebruik

1. Huidig standpunt

17. De circulaire 2017/C/82 van 13.12.2017 bepaalt onder meer dat voor de vaststelling van het voordeel van alle aard de situatie waarin een PC, tablet, internetaansluiting, mobiele telefoon of vast of mobiel telefoonabonnement in de beroepslokalen van de werkgever, occasioneel door een werknemer voor privédoeleinden wordt gebruikt, niet wordt bedoeld (5).

(5) 'Worden hier eveneens niet bedoeld, de PC, tablet, internetaansluiting, mobiele telefoon of vast of mobiel telefoonabonnement in de beroepslokalen van de werkgever, die een werknemer occasioneel voor privédoeleinden mag gebruiken.'

18. Die bepaling is gebaseerd op een tolerantie die in het verleden reeds bestond voor het occasioneel privégebruik van computerinstallaties in de beroepslokalen van de werkgever (6).

(6) Zie nr. 18.5 van de circulaire nr. Ci.RH.241/560.386 van 09.02.2005. Die circulaire ging onder meer over het voordeel van alle aard voor de kosteloze beschikking over een PC.

19. Die tolerantie werd in de circulaire 2017/C/82 uitgebreid in functie van de gewijzigde werkinstrumenten.

2. Nieuw standpunt

20. Om ook rekening te houden met de gewijzigde werkomstandigheden (7) wordt de huidige bepaling als volgt verruimd: 'Worden hier eveneens niet bedoeld, de PC, tablet, internetaansluiting, mobiele telefoon of vast of mobiel telefoonabonnement, die een werknemer uitsluitend tijdens zijn arbeidstijd, occasioneel voor privédoeleinden mag gebruiken.'.

(7) Een voorbeeld hiervan is het telewerk.

21. Dus, wanneer een werknemer uitsluitend tijdens zijn arbeidstijd een PC, tablet, internetaansluiting, mobiele telefoon of vast of mobiel telefoonabonnement occasioneel voor privédoeleinden gebruikt, moet er geen voordeel van alle aard worden belast.

IV. Eigen bijdrage

22. Wanneer het voordeel niet kosteloos wordt toegestaan, mag het forfaitair vastgestelde voordeel van alle aard worden verminderd met de eigen bijdrage in dat voordeel (8).

(8) Zie artikel 18, § 4, KB/WIB 92.

23. In dat verband wordt opgemerkt dat de eigen bijdrage van de verkrijger van een voordeel uitsluitend in mindering mag worden gebracht van het specifieke voordeel waarin de eigen bijdrage kadert. Dat betekent concreet dat wanneer de eigen bijdrage in een bepaald voordeel hoger zou zijn dan het forfaitair geraamde bedrag van dat voordeel, het saldo geenszins in mindering mag worden gebracht van de belastbare bezoldigingen, noch van eventuele andere belastbare voordelen van alle aard. Gelet op het eenjarigheidsbeginsel is dat saldo evenmin overdraagbaar naar een volgend jaar.

24. Wanneer de werkgever evenwel een globale tussenkomst vraagt voor de ter beschikking gestelde mobiele telefoon met mobiel telefoon- en internetabonnement, dan mag die globale eigen bijdrage in mindering worden gebracht van het totale voordeel van alle aard voor de ter beschikking gestelde mobiele telefoon met mobiel telefoon- en internetabonnement (namelijk 144 euro).

Voorbeeld 1

Een werkgever stelt een mobiele telefoon met mobiel telefoon- en internetabonnement ter beschikking aan zijn werknemer. De werkgever vraagt aan zijn werknemer een maandelijkse tussenkomst van 14 euro voor het persoonlijk gebruik van het mobiel telefoon- en internetabonnement.

Het forfaitair vastgestelde voordeel van alle aard voor het persoonlijk gebruik van een ter beschikking gestelde mobiele telefoon met mobiel telefoon- en internetabonnement bedraagt in beginsel 144 euro (namelijk 36 euro voor de mobiele telefoon, 48 euro voor het mobiel telefoonabonnement en 60 euro voor het mobiel internetabonnement).

De eigen bijdrage van 168 euro (14 euro x 12 maanden) mag in mindering worden gebracht van het forfaitair vastgestelde voordeel van alle aard voor het mobiele telefoon- en internetabonnement van 108 euro. Het saldo van 60 euro (108 euro – 168 euro) mag echter niet in mindering worden gebracht van het voordeel van alle aard voor de mobiele telefoon. Immers, het gaat hier om een eigen bijdrage in het ter beschikking gestelde mobiele telefoon- en internetabonnement, en niet om een eigen bijdrage in de ter beschikking gestelde mobiele telefoon. Voor de ter beschikking gestelde mobiele telefoon vraagt de werkgever geen tussenkomst.

De werknemer zal dus voor de ter beschikking gestelde mobiele telefoon met mobiel telefoon- en internetabonnement belast worden op een voordeel van alle aard van 36 euro.

Voorbeeld 2

Een werkgever wenst een mobiele telefoon met mobiel telefoon- en internetabonnement ter beschikking te stellen aan zijn werknemer. De werknemer mag zelf een toestel kiezen, maar het budget voor het toestel is beperkt tot 300 euro. Wanneer de werknemer een duurder toestel kiest, bijvoorbeeld een toestel van 800 euro, moet hij het verschil van 500 euro (800 euro – 300 euro) zelf ten laste nemen. Dit gebeurt via een eenmalige betaling aan de werkgever.

De eenmalige eigen bijdrage van 500 euro mag in mindering worden gebracht van het forfaitair vastgestelde voordeel van alle aard voor de mobiele telefoon van 36 euro. Het saldo van 464 euro (36 euro – 500 euro) mag echter niet in mindering worden gebracht van het voordeel van alle aard voor het mobiele telefoon- en internetabonnement. Immers, het gaat hier om een eenmalige eigen bijdrage in de ter beschikking gestelde mobiele telefoon, en niet om een eigen bijdrage in het ter beschikking gestelde mobiel telefoon- of internetabonnement.

Gelet op het eenjarigheidsbeginsel mag de eenmalige eigen bijdrage niet over verschillende jaren worden gespreid, maar moet die bijdrage in het jaar van betaling in mindering worden gebracht van het forfaitair geraamde voordeel met betrekking tot de mobiele telefoon.

De werknemer zal dus voor de ter beschikking gestelde mobiele telefoon met mobiel telefoon- en internetabonnement belast worden op een voordeel van alle aard van 108 euro.

V. Terbeschikkingstelling gedurende slechts een gedeelte van het belastbare tijdperk

25. De forfaitair geraamde voordelen van alle aard voor het persoonlijk gebruik van een kosteloos ter beschikking gestelde PC, tablet, internetaansluiting, mobiele telefoon of vast of mobiel telefoonabonnement (9) hebben betrekking op een volledig jaar. Indien de terbeschikkingstelling daarvan slechts betrekking heeft op een gedeelte van het belastbare tijdperk moet het bedrag van het belastbare voordeel van alle aard in functie van het aantal dagen van de terbeschikkingstelling worden vastgesteld (pro rata temporis).

(9) Zie artikel 18, § 3, 10, KB/WIB 92.

26. In dat verband wordt de aandacht erop gevestigd dat voor de berekening van het aantal kalenderdagen rekening moet worden gehouden met de eerste dag van de terbeschikkingstelling, maar niet met de laatste dag waarop die terbeschikkingstelling eindigt.

VI. Eén telefoonabonnement met verschillende simkaarten

27. Het voordeel van alle aard voor het persoonlijk gebruik van een kosteloos ter beschikking gesteld mobiel telefoonabonnement wordt forfaitair vastgesteld op 48 euro per jaar (10).

(10) Zie artikel 18, § 3, 10, KB/WIB 92.

28. De notie 'telefoonabonnement' houdt hier in dat met elk telefoonnummer een eigen afzonderlijk telefoonabonnement overeenstemt.

29. Wanneer een mobiel telefoonabonnement ter beschikking wordt gesteld met meerdere simkaarten met elk hun eigen telefoonnummer moet er voor elke simkaart die ter beschikking is gesteld een forfaitair vastgesteld voordeel van alle aard van 48 euro per jaar worden belast.

VII. Inwerkingtreding

30. De bepalingen van deze circulaire zijn van toepassing op de voordelen waarover een belastingplichtige vanaf 01.01.2018 beschikt (11).

(11) Cf. inwerkingtreding KB van 02.11.2017 tot wijziging van het KB/WIB 92, op het stuk van de voordelen van alle aard voor het persoonlijk gebruik van een kosteloos ter beschikking gestelde PC, tablet, internetaansluiting, mobiele telefoon of vast of mobiel telefoonabonnement.

Interne ref.: 713.119-2

Bron: FisconetPlus