Circulaire nr. 6/2012 d.d. 23.05.2012

In het Belgisch Staatsblad van 2 februari 2012 werd de ordonnantie van 16 december 2011 tot wijziging van het Wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten bekendgemaakt.

In deze circulaire wordt een korte commentaar gegeven bij de wijzigingen in het Wetboek. Bijlage 1 bevat de tekst van de ordonnantie. Bijlage 2 bevat de geconsolideerde tekst van de gewijzigde bepalingen.

Commentaar

1. Draagwijdte van de wijzigingen

De ordonnantie wijzigt het W. Reg. Br. wat betreft:

1.1 Het schenkingsrecht

1.1. Vóór de wijziging ervan bij deze ordonnantie bepaalde artikel 131bis, vierde lid, 3° als voorwaarde voor aanspraak op het recht op het preferentieel tarief bij schenking van een woning gelegen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, dat ministens één van de begiftigden die de toepassing van dat tarief vroegen zich in de akte verbond tot:

1. a) de vestiging van zijn hoofdverblijfplaats op het adres van het geschonken goed, binnen de twee jaar volgend op de datum van de registratie van het document dat het schenkingsrecht opeisbaar maakt;

2. b) het behoud van zijn hoofdverblijfplaats in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest gedurende een periode van minstens vijf jaar te rekenen van de datum van de vestiging van zijn hoofdverblijfplaats in het geschonken goed.

De sancties bij niet naleving van deze verbintenissen worden bepaald in het laatste lid van artikel 131bis W. Reg.

Artikel 2 van de ordonnantie:

• heft de onder b) vermelde voorwaarde van behoud van de hoofdverblijfplaats gedurende een termijn van minstens vijf jaar op, zodat logischerwijze ook de eraan verbonden sancties wegens niet naleving ervan, vermeld in het laatste lid van artikel 131bis, komen te vervallen.

• behoudt ongewijzigd de onder a) vermelde voorwaarde van vestiging van de hoofdverblijfplaats in het geschonken goed, net zoals de sancties verbonden aan de niet-naleving ervan

1.2. Artikel 3 van de ordonnantie wijzigt artikel 140, tweede lid W. Reg. Br. teneinde het toepassingsgebied van het verlaagd recht van 6,6 t.h. voor schenkingen aan bepaalde Brusselse rechtspersonen en instellingen uit te breiden tot gelijkaardige rechtspersonen en instellingen van de Europese Economische Ruimte (EER).

1.3. De artikelen 4 en 5 van de ordonnantie vervangen in de artikelen 140bis, 2° en 140quinquies, eerste lid, c) van het W. Reg. Br., die de schenkingen van ondernemingen betreffen, de vermelding van de Europese Unie door die van de Europese Economische Ruimte (EER), met als rescpecievelijk gevolg:

1. de uitbreiding van het toepassingsgebied van het verlaagd recht van 3 t. h. voor de schenking van aandelen van bepaalde vennootschappen met zetel van werkelijke leiding in een lidstaat van de Europese Unie, tot de schenking van aandelen van gelijkaardige vennootschappen met zetel van werkelijke leiding in de Europese Economische Ruimte (EER) ;

2. de wijziging van de territoriale beperking (uitbreiding tot de EER) in geval van wijziging van de zetel van de betrokken vennootschap.

In al deze gevallen gaat het om het in overeenstemming brengen van de regelgeving met het communautair recht (1).

----------

(1) Zie de respectievelijke met redenen omklede adviezen van de Europese Commissie van 16 februari 2011 (ref. C 2011, 792 in fine, inbreuk nr. 2008/4445) en van 30 september 2010 (ref. C 2010/6594, inbreuk nr. 2008/4566) en de ingebrekestelling van 28 december 2010 (ref. C 2010/306, inbreuk nr. 2009/4592).

1.2. De verkoop onder het BTW-stelsel

De wijziging bij artikel 6 van de ordonnantie van artikel 159,8° van het W. Reg. Br. betreft enkel de Franse tekst (2), teneinde die in overeenstemming te brengen met de Nederlandse tekst.

----------

(2) Zie de franstalige versie van Circulaire nr. 4/2011, van 14 april 2011, punt 2.2.2. « mentions obligatoires », c), voetnoot 6.

2. Inwerkingtreding

Deze ordonnantie is in werking getreden op 12 februari 2012.

Bijlage 1

Uittreksel uit het Belgisch Staatsblad van 2 februari 2012

16 DECEMBER 2011. - Ordonnantie tot wijziging van het Wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten

Het Brusselse Hoofdstedelijke Parlement heeft aangenomen en Wij, Executieve, bekrachtigen, het geen volgt:

Artikel 1. Deze ordonnantie regelt een aangelegenheid als bedoeld in artikel 39 van de Grondwet.

Art. 2. In artikel 131bis van het Wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten, ingevoegd bij artikel 7 van de ordonnantie van 20 december 2002, worden de volgende wijzigingen aangebracht:

1° in het vierde lid, wordt de rubriek 3° vervangen als volgt:

« 3° minstens één van de begiftigden die de toepassing van het voordeeltarief vragen, moet zich in die akte verbinden zijn hoofdverblijfplaats te vestigen op het adres van de geschonken woning, binnen twee jaar na de datum van de registratie van het document dat het schenkingsrecht opeisbaar maakt. »;

2° in het laatste lid wordt het woord « verbintenissen » telkens vervangen door het woord « verbintenis ».

Art. 3. Artikel 140, tweede lid, van hetzelfde Wetboek, gewijzigd bij artikel 2 van de ordonnantie van 29 april 2004 en artikel 8 van de ordonnantie van 24 februari 2005, wordt vervangen als volgt:

« De verlagingen vermeld sub 1°, 2° en 3°, zijn ook toepasselijk op gelijkaardige rechtspersonen die opgericht zijn volgens en onderworpen zijn aan de wetgeving van een lidstaat van de Europese Economische Ruimte, en die bovendien hun statutaire zetel, hun hoofdbestuur of hun hoofdvestiging binnen de Europese Economische Ruimte hebben. »

Art. 4. In artikel 140bis, 2°, van hetzelfde Wetboek, worden de woorden « de Europese Unie » vervangen door de woorden « de Europese Economische Ruimte ».

Art. 5. In artikel 140quinquies, eerste lid, c), van hetzelfde Wetboek, worden de woorden « de Europese Unie » vervangen door de woorden « de Europese Economische Ruimte ».

Art. 6. In artikel 159, 8°, tweede lid, a), van hetzelfde Wetboek, gewijzigd bij artikel 2 van de ordonnantie van 24 december 2010, worden in de Franse tekst de woorden « sur laquelle porte la convention » vervangen door de woorden « du bâtiment sur lequel porte la convention ».

Kondigen deze ordonnantie af, bevelen dat ze in het Belgisch Staatsblad zal worden bekendgemaakt.

Brussel, 16 december 2011.

Ch. PICQUE,
Minister-President van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering, belast met Plaatselijke Besturen, Ruimtelijke Ordening, Monumenten en Landschappen, Openbare Netheid en Ontwikkelingssamenwerking

G. VANHENGEL,
Minister van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering, belast met Financiën, Begroting, Openbaar Ambt en Externe Betrekkingen

Mevr. E. HUYTEBROECK,
Minister van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering, belast met Leefmilieu, Energie, Waterbeleid, Stadsvernieuwing, Brandbestrijding en Dringende Medische Hulp en Huisvesting

Mevr. B. GROUWELS,
Minister van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering, belast met Openbare Werken en Vervoer

B. CEREXHE,
Minister van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering, belast met Tewerkstelling, Economie en Wetenschappelijk Onderzoek

Bijlage 2

Geconsolideerde tekst van de gewijzigde artikelen in het W.Reg. Br.

Artikel 131bis

Voor schenkingen in rechte lijn, tussen echtgenoten en tussen samenwonenden van het aandeel in volle eigendom van de schenker in een onroerend goed dat geheel of gedeeltelijk tot bewoning is bestemd en dat gelegen is in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, wordt, in afwijking van artikel 131, over het bruto-aandeel van elk der begiftigden die om de toepassing ervan vragen, een evenredig recht geheven volgens het tarief bepaald in de onderstaande tabel.

Hierin wordt vermeld:

• onder a: het percentage dat toepasselijk is op het overeenstemmende gedeelte;

• onder b: het totale bedrag van de belasting over de voorgaande gedeelten.

Tabel houdende het voordeeltarief voor schenkingen van woningen

Gedeelte van de schenking		a	b
van	tot inbegrepen
0,01 EUR	50.000 EUR	2 %
50.000 EUR	100.000 EUR	5,3 %	1.000 EUR
100.000 EUR	175.000 EUR	6 %	3.650 EUR
175.000 EUR	250.000 EUR	12 %	8.150 EUR
250.000 EUR	500.000 EUR	24 %	17.150 EUR
boven de 500.000 EUR		30 %	77.150 EUR

Het in het eerste lid bedoelde voordeeltarief is niet van toepassing op de schenking van een bouwgrond.

De toepassing van het voordeeltarief kan niet gevraagd worden door een begiftigde die op datum van de schenking reeds voor de geheelheid volle eigenaar is van een ander onroerend goed dat geheel of gedeeltelijk tot bewoning is bestemd.

Aan de toepassing van dit voordeeltarief zijn de volgende voorwaarden verbonden:

1° de begiftigden die het voordeeltarief willen genieten, moeten uitdrukkelijk om de toepassing ervan vragen in de akte van schenking of in de akte van aanvaarding van de schenking;

2° in die akte moet elkeen van de begiftigden die om de toepassing van het voordeeltarief verzoekt, verklaren dat hij van de toepassing daarvan niet uitgesloten is bij toepassing van het derde lid van dit artikel;

3° minstens één van de begiftigden die de toepassing van het voordeeltarief vragen, moet zich in die akte verbinden zijn hoofdverblijfplaats te vestigen op het adres van de geschonken woning, binnen twee jaar na de datum van de registratie van het document dat het schenkingsrecht opeisbaar maakt ;

oor de toepassing van deze rubriek wordt onder hoofdverblijfplaats verstaan, tenzij tegenbewijs, het adres waarop de betrokkene is ingeschreven in het bevolkingsregister of in het vreemdelingenregister. Als datum van vestiging van de hoofdverblijfplaats geldt de datum van inschrijving in die registers.

Ingeval een verklaring bedoeld in 2° van het vierde lid onjuist wordt bevonden, is de begiftigde die ze heeft afgelegd gehouden tot betaling van de aanvullende rechten over zijn aandeel in de schenking en van een boete gelijk aan die aanvullende rechten. Is degene die de onjuiste verklaring heeft afgelegd bovendien de enige die de in 3° van het vierde lid bedoelde verbintenissen heeft aangegaan, dan is hij tevens de aanvullende rechten verschuldigd over de aandelen van zijn medebegiftigden die een juiste verklaring hebben afgelegd. Hebben meerdere begiftigden de in 3° van het vierde lid bedoelde verbintenissen aangegaan en hebben één of meer van hen een onjuiste verklaring afgelegd, dan zijn degenen die de onjuiste verklaring hebben afgelegd ondeelbaar gehouden tot betaling van de aanvullende rechten verschuldigd over de aandelen van hun medebegiftigden die een juiste verklaring hebben afgelegd maar geen verbintenissen hebben aangegaan, behoudens wanneer er een medebegiftigde rest die ook de verbintenissen heeft aangegaan maar wel een juiste verklaring heeft afgelegd.

De begiftigden die de in 3° van het vierde lid bedoelde verbintenis niet zijn nagekomen, zijn, behoudens wanneer die niet-nakoming te wijten is aan overmacht, elk gehouden tot betaling van de aanvullende rechten over hun eigen aandeel in de schenking vermeerderd met de wettelijke interest tegen de rentevoet bepaald in burgerlijke zaken te rekenen van de datum van registratie van de schenking. Zij zijn bovendien ondeelbaar gehouden tot betaling van alle aanvullende rechten over de aandelen van hun medebegiftigden die de verbintenis niet hebben aangegaan, tenzij er een medebegiftigde rest die wel de door hem aangegane verbintenis is nagekomen. Deze ondeelbare aansprakelijkheid geldt ook voor de begiftigden die een onjuiste verklaring als bedoeld in het vijfde lid hebben afgelegd, maar de in dat lid bedoelde aansprakelijkheid voor de aanvullende rechten van medebegiftigden niet hebben opgelopen door het feit dat een of meer begiftigden restten die wel nog de aangegane verbintenis konden nakomen.

Artikel 140

De bij artikel 131 vastgestelde rechten worden beperkt tot:

1° 6,60 t. h. voor schenkingen aan gemeenten gelegen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en hun openbare instellingen, aan de door de Brusselse Gewestelijke Huisvestingsmaatschappij erkende maatschappijen, aan de coöperatieve vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Woningfonds van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, aan de intercommunales van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en aan stichtingen van openbaar nut;

2° 7 % voor de schenkingen, inclusief inbrengen om niet, van onroerende goederen aan verenigingen zonder winstoogmerk, aan ziekenfondsen en landsbonden van ziekenfondsen, aan beroepsverenigingen, aan internationale verenigingen zonder winstoogmerk en aan private stichtingen;

3° 100 EUR voor schenkingen, inclusief inbrengen om niet, gedaan aan stichtingen van openbaar nut of aan rechtspersonen bedoeld in 2°, zo de schenker zelf een dezer stichtingen of rechtspersonen is;

4° 1,10 % voor de schenkingen met inbegrip van de inbrengen om niet, gedaan door de gemeenten aan de pensioenfondsen die zij onder de vorm van een vereniging zonder winstoogmerk hebben opgericht in uit voering van een door de voogdijoverheid goedgekeurd saneringsplan.

De verlagingen vermeld sub 1°, 2° en 3°, zijn ook toepasselijk op gelijkaardige rechtspersonen die opgericht zijn volgens en onderworpen zijn aan de wetgeving van een lidstaat van de Europese Economische Ruimte, en die bovendien hun statutaire zetel, hun hoofdbestuur of hun hoofdvestiging binnen de Europese Economische Ruimte hebben.

Artikel 140bis

Het bij artikel 131 vastgestelde recht wordt verlaagd tot 3 pct. voor:

1° de bij authentieke akte vastgestelde overeenkomsten die de overdracht ten kosteloze titel vaststellen van de volle eigendom van een universaliteit van goederen of van een bedrijfstak, waarmee een nijverheids-, handels-, ambachts- of landbouwactiviteit, een vrij beroep of een ambt of post wordt uitgeoefend.

Het bij artikel 131 vastgestelde recht blijft niettemin toepasselijk op de overdrachten van onroerende goederen die gedeeltelijk of geheel tot bewoning worden aangewend of zijn bestemd;

2° de bij authentieke akte vastgestelde overeenkomsten die de overdracht ten kosteloze titel vaststellen van de volle eigendom van aandelen of deelbewijzen van een vennootschap waarvan de zetel van haar werkelijke leiding is gevestigd in een lidstaat van de Europese Economische Ruimte en die de uitoefening van een nijverheids-, handels-, ambachts- of landbouwactiviteit, een vrij beroep, of een ambt of post tot doel heeft.

Artikel 140quinquies

Behalve in geval van overmacht, wordt het overeenkomstig de artikelen 131 tot 140 verschuldigde recht, vermeerderd met de wettelijke interest tegen de rentevoet bepaald in burgerlijke zaken te rekenen van de datum van registratie van de schenking, opeisbaar ten laste van de begiftigde, indien deze laatste:

a) de overeenkomstig artikel 140ter, 2° of 3° aangegane verbintenissen niet nakomt ;

b) in geval van een door artikel 140bis, 1°, bedoelde schenking, de goederen, die dienen voor de uitoefening van een nijverheids-, handels-, ambachts- of landbouwactiviteit, een vrij beroep, of een ambt of post, geheel of gedeeltelijk heeft overgedragen binnen de in artikel 140ter bepaalde termijn van vijf jaar; deze bepaling is echter niet van toepassing indien de overdracht gerechtvaardigd is door de uitoefening van de activiteit, van het vrij beroep of van het ambt of de post ;

c) in geval van een door artikel 140bis, 2°, bedoelde schenking, binnen de in artikel 140ter bepaalde termijn van vijf jaar de aandelen of deelbewijzen geheel of gedeeltelijk heeft overgedragen of de zetel van werkelijke leiding van de vennootschap heeft overgebracht naar een staat die geen lid is van de Europese Economische Ruimte.

Dit artikel is niet van toepassing op de overdrachten van goederen bepaald onder hogervermeld punt b), indien ze plaats hebben door erfopvolging of schenking en de rechthebbenden of de begiftigden de door de overledene of de schenker aangegane verbintenissen overnemen.

Dit artikel is evenmin van toepassing op de overdrachten van aandelen of deelbewijzen als bepaald onder hogervermeld punt c), indien ze plaats hebben door erfopvolging, door schenking of door overdracht ten bezwarende titel aan een ander lid van de aandeelhouderschapsovereenkomst, en dat de rechthebbenden, de begiftigden of de verwerver de door de overledene, de schenker of de overdrager aangegane verbintenissen overnemen.

Artikel 159

Worden van het evenredig recht vrijgesteld en aan het algemeen vast recht onderworpen:

8° ... [wijziging betreft enkel de Franse tekst]

...