Circulaire 2023/C/26 betreffende het btw-statuut van de preventieadviseurs-arbeidsartsen
Deze circulaire bespreekt de vrijstelling van de belasting inzake medische verzorging ten aanzien van de handelingen verricht door preventieadviseurs-arbeidsartsen in opdracht van een externe dienst voor preventie en bescherming op het werk (EDPBW).
belasting over de toegevoegde waarde ; vrijstelling medische verzorging ; therapeutisch doel ; preventieadviseurs-arbeidsartsen
FOD Financiën, 15.03.2023
Algemene Administratie van de Fiscaliteit – Belasting over de toegevoegde waarde
Inhoudstafel
2. Preventie-adviseurs arbeidsartsen
Sinds 01.01.2022 is de vrijstelling van
De circulaire 2021/C/114 van 20.12.2021 betreffende de vrijstelling van de belasting inzake medische verzorging verricht door bepaalde personen en inzake ziekenhuisverpleging en circulaire 2022/C/61 van 22.06.2022 – FAQ geven een toelichting bij deze wetswijziging.
Deze wetswijziging heeft onder meer gevolgen voor de artsen die optreden als preventieadviseur-arbeidsarts.
Daarbij werd vastgesteld dat de toepassing van de vrijstelling die afhankelijk wordt gesteld van de aanwezigheid van een therapeutisch doel, in de praktijk regelmatig moeilijkheden oplevert in hoofde van deze artsen. Deze circulaire heeft daarom tot doel het btw-statuut van de zelfstandige preventie-adviseurs-arbeidsartsen die prestaties verrichten voor de externe diensten voor preventie en bescherming op het werk (EDPBW) verder toe te lichten.
2. Preventie-adviseurs arbeidsartsen
De opdracht van een externe dienst voor preventie en bescherming op het werk omvat globaal twee luiken: risicobeheersing en medisch toezicht.
Binnen een EDPBW worden één of meerdere artsen aangesteld om de wettelijke taken van de preventieadviseur-arbeidsarts uit te voeren ten behoeve van de bedrijven die bij de betrokken EDPBW aangesloten zijn. De wettelijke opdracht van de preventieadviseur-arbeidsarts bestaat enerzijds uit taken die specifiek betrekking hebben op het gezondheidstoezicht, en anderzijds uit meer generieke taken, die meer in het algemeen verband houden met de opdracht van een EDPBW.
De individuele raadplegingen van werknemers met het oog op het stellen van een diagnose, alsmede de tijdens deze consulten verleende adviezen hebben een therapeutisch doel, bijvoorbeeld:
- een spontane raadpleging door een werknemer omdat hij gezondheidsklachten heeft waarvan hij denkt dat ze te wijten zijn aan de uitgeoefende arbeid
- een verplicht onderzoek bij werkhervatting na een afwezigheid van minstens vier opeenvolgende weken
- een voortgezet medisch toezicht op een werknemer die blootgesteld werd aan biologische, chemische en fysische agentia… .
Collectieve raadgevingen/adviesverlening aan een groep van werknemers/aan het bedrijf daarentegen, kunnen niet als therapeutisch worden aangemerkt. Zo heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie geoordeeld dat een in een sportschool verrichte voedingsbegeleidingsdienst op middellange en lange termijn of zeer ruim opgevat, weliswaar een instrument kan zijn voor de preventie van bepaalde ziekten, zoals zwaarlijvigheid, en dat hiermee dus in beginsel een gezondheidsgerelateerd doel wordt nagestreefd, maar niet, of niet noodzakelijkwijs, een therapeutisch doel (H.v.J., 04.03.2021, C-581/19, F.-U.L., punt 30).
Het afleggen van bedrijfsbezoeken, het deelnemen aan vergaderingen alsook het geven van opleidingen kunnen evenmin aangemerkt worden als handelingen met een therapeutisch doel.
Rekening houdend met hetgeen voorafgaat neemt de administratie aan dat bepaalde door de zelfstandige preventieadviseurs-arbeidsartsen verrichte diensten een therapeutisch doel nastreven en de vrijstelling bedoeld in artikel 44, § 1, eerste lid, 1°, van het Btw-Wetboek, kunnen genieten (diagnose van bepaalde ziektebeelden bij individuele raadplegingen alsmede de ermee nauw samenhangende diensten), terwijl andere handelingen ontegensprekelijk belastbaar zijn (bedrijfsbezoeken, diensten als teamleader, het geven van opleidingen, het verstrekken van adviezen van algemene aard…).
Er kan niet zonder meer vanuit worden gegaan dat de diensten met een therapeutisch doel het overgrote deel uitmaken van de handelingen van de preventieadviseurs-arbeidsartsen. Daardoor is het ook niet mogelijk om aan te nemen dat alle in principe te belasten handelingen de bijzaak zouden vormen van de diensten die wel de vrijstelling genieten.
Derhalve moeten de door de arbeidsartsen aan de EDPBW aangerekende diensten worden uitgesplitst, zodat enkel de medische verzorging met een therapeutisch doel van de btw wordt vrijgesteld.
Tot slot wordt opgemerkt dat voor niet-therapeutische ingrepen en behandelingen, de arts de vrijstellingsregeling van artikel 56bis van het Btw-Wetboek, kan toepassen wanneer de omzet die in beginsel aan de btw onderworpen zou zijn, niet meer bedraagt dan 25.000 euro per kalenderjaar (zie punt 6 van de circulaire 2021/C/114 van 20.12.2021 betreffende de vrijstelling van de belasting inzake medische verzorging verricht door bepaalde personen en inzake ziekenhuisverpleging). Voor het bepalen van deze drempel wordt geen rekening gehouden met de handelingen die worden vrijgesteld krachtens artikel 44, § 1 of § 2, eerste lid, 1°, a), van het Btw-Wetboek.
Het spreekt tenslotte voor zich dat de diensten van preventie-adviseurs die in een juridische band van ondergeschiktheid werken (vb. verbonden met een EDPBW door een arbeidsovereenkomst) buiten de toepassingssfeer blijven van de btw.
De analyses van klinisch-biologische aard die worden verricht hetzij door artsen, hetzij door apothekers die daartoe bevoegd zijn, of door personen die ze onder hun verantwoordelijkheid verrichten, zijn vanaf 01.01.2022 slechts van de btw vrijgesteld indien deze een therapeutisch doel hebben.
Dergelijke labotesten die worden uitgevoerd in opdracht van de arbeidsartsen in het kader van een door hen verrichte vrijgestelde handeling (wegens het therapeutisch doel) en die aan de betrokken EDPBW worden gefactureerd door het uitvoerende laboratorium, zijn derhalve eveneens van de btw vrijgesteld.
Deze circulaire treedt in werking op 01.01.2023 en vervangt de daarmee tegenstrijdige vermeldingen opgenomen in de circulaires 2021/C/114 van 20.12.2021 betreffende de vrijstelling van de belasting inzake medische verzorging verricht door bepaalde personen en inzake ziekenhuisverpleging en circulaire 2022/C/61 van 22.06.2022 – FAQ.
Interne ref.: 140.134